UE: Nawalny i obrońcy Amazonii wśród kandydatów do nagrody Sacharowa

2019-09-18 21:15 aktualizacja: 2019-09-19, 09:59
 Aleksiej Nawalny. Fot. PAP/EPA/MAXIM SHIPENKOV
Aleksiej Nawalny. Fot. PAP/EPA/MAXIM SHIPENKOV
Rosyjski opozycjonista Aleksiej Nawalny został jednym z kandydatów do tegorocznej nagrody Sacharowa przyznawanej przez PE. Nominowała go grupa Europejskiej Partii Ludowej. Socjaliści i Demokraci wskazali brazylijskich obrońców puszczy amazońskiej.

"Kandydat grupy EPL do tegorocznej Nagrody Sacharowa to rosyjski prawnik i działacz polityczny Aleksiej Nawalny, który nie tylko broni wolności myśli w Rosji, ale jest jednym z niewielu głosów prawdy" - napisano na Twitterze Europejskiej Partii Ludowej.

Nawalny to działacz organizujący opozycyjne protesty, autor jednego z najpopularniejszych w Rosji blogów, który za swoją działalność niejednokrotnie trafiał za kratki. Jest jednym z najgłośniejszych krytyków prezydenta Rosji Władimira Putina i nadużyć władzy w Rosji.

Socjaliści i Demokraci (S&D), druga największa frakcja w PE, postanowili w środę, że nominują do nagrody Sacharowa Brazylijczyków: Raoni Metuktire, legendarnego wodza amazońskich Indian znanego jako Wódz Raoni, Claudelice dos Santos oraz Marielle Franco (pośmiertnie). Grupa S&D poinformowała, że nominowani walczą o środowisko naturalne, prawa człowieka i prawa ludności tubylczej w Brazylii.

Raoni to charyzmatyczny i znany na świecie przywódca ludu Kayapo, tubylczej ludności brazylijskiej. Przez cztery dekady prowadził krucjaty, by ocalić las amazoński. Jest określany jako symbol "walki o życie" plemion i ochronę ich wyjątkowej kultury, która jest bezpośrednio związana z przyrodą.

Claudelice dos Santos to ekolożka i obrończyni praw człowieka. Została aktywistką, gdy jej brat i szwagierka zostali zabici za sprzeciwianie się nielegalnemu pozyskiwaniu drewna i wylesianiu Amazonii.

Marielle Franco była polityczką, nie kryła się ze swoją orientacją seksualną (planowała ślub ze swoją partnerką) i działaczką feministyczną. Walczyła o prawa człowieka i otwarcie krytykowała brutalność policji. Od stycznia 2017 do śmierci w marcu 2018 była radną Rio de Janeiro. Została zastrzelona 14 marca 2018 w wieku 38 lat.

Na Brazylijczyków wskazali też Zieloni w PE, którzy nominowali jawnego geja Jeana Wyllysa, który zainicjował kampanię na rzecz równouprawnienia małżeństw homoseksualnych. Po morderstwie Franco, którą Zieloni również nominowali, zdecydował się zrezygnować z mandatu deputowanego do parlamentu Brazylii i wyjechać z kraju w obawie o życie. Współprzewodnicząca Zielonych w PE Ska Keller podkreśliła, że Wyllys i Franco to działacze, którzy wsławili się walką o podstawowe wolności, praworządność i demokrację w Brazylii.

Grupa Odnowić Europę poinformowała, że nominowała do nagrody Sacharowa obrońcę praw człowieka, profesora ekonomii i orędownika praw mniejszości ujgurskiej w Chinach Ilhama Tohti. Odsiaduje on obecnie wyrok dożywocia w Chinach w związku z zarzutami o separatyzm.

Ujgurowie, muzułmanie będący odrębną grupą etniczną, są w ostatnich latach poddawani przez rząd Chin drastycznym represjom. Od kwietnia 2017 r. ponad milion Ujgurów jest przetrzymywanych w sieci obozów internowania. Represje mają zmusić ich do lojalność i uległości wobec władz w Pekinie.

Co roku we wrześniu posłowie do Parlamentu Europejskiego mogą wysunąć kandydatów do nagrody Sacharowa. Każdy nominowany musi mieć poparcie co najmniej 40 europosłów, przy czym każdy poseł może udzielić poparcia tylko jednemu kandydatowi. Nominacje, wraz z uzasadnieniem, są następnie oceniane na wspólnym posiedzeniu komisji spraw zagranicznych i komisji rozwoju. Później sporządza się listę trzech kandydatów, która przekazywana jest konferencji przewodniczących na głosowanie końcowe. Ogłoszenie zwycięzcy odbywa się zwykle w październiku.

Ustanowiona przez Parlament Europejski w 1988 r. Nagroda im. Sacharowa przyznawana jest każdego roku wybitnym działaczom walczącym o prawa człowieka na całym świecie. W ubiegłym roku wyróżnienie dostał ukraiński reżyser filmowy i pisarz, zdecydowany przeciwnik aneksji Krymu przez Rosję Ołeh Sencow. W grudniu nie mógł on przyjechać do PE, bo był w więzieniu w Rosji, ale 7 września po wymianie grup więźniów między Rosją a Ukrainą odzyskał wolność.

Z Brukseli Krzysztof Strzępka (PAP)

stk/ fit/ kar/