Niezwykły dar Króla – nowa wystawa na Zamku Królewskim w Warszawie

2020-05-28 12:37 aktualizacja: 2020-05-28, 12:40
Warszawa, 28.05.2020. Otwarcie wystawy "Niezwykły dar Króla. Pokaz naczyń z serwisu sułtańskiego ze zbiorów polskich", w sali Gwardii Konnej Koronnej na Zamku Królewskim w Warszawie. Fot. PAP/Piotr Nowak
Warszawa, 28.05.2020. Otwarcie wystawy "Niezwykły dar Króla. Pokaz naczyń z serwisu sułtańskiego ze zbiorów polskich", w sali Gwardii Konnej Koronnej na Zamku Królewskim w Warszawie. Fot. PAP/Piotr Nowak
Wystawa „Niezwykły dar Króla. Pokaz naczyń z serwisu sułtańskiego ze zbiorów polskich” jest pierwszą ekspozycją w Zamku Królewskim w Warszawie po wznowieniu jego działalności. Będzie można ją oglądać od czwartku do 13 września 2020 r.

Prezentacja zespołu naczyń z serwisu sułtańskiego to wyjątkowe wydarzenie nie tylko w historii wystaw zamkowych, ale również w skali kraju - podkreślili muzealnicy z Zamku Królewskiego w przekazanej PAP informacji.

"Pokazywany w Zamku po raz pierwszy, serwis ten jest najsłynniejszym dziełem Królewskiej Manufaktury Fajansu w Belwederze, założonej przez Stanisława Augusta i działającej w latach 1770–1780" – zaznacza kurator wystawy dr Anna Szkurłat.

Bezcenny komplet stołowy wykonany w 1776 r. król przesłał w darze sułtanowi tureckiemu Abdulowi Hamidowi I, za pośrednictwem posła tureckiego Numan-beya, przebywającego w Warszawie. Na naczyniach umieszczono malowaną złotem inskrypcję w języku tureckim, opracowaną przez nadwornego tłumacza języka tureckiego, Antoniego Kruttę. W przekładzie brzmi ona: "Te prezenta i dary posyła Padyszachowi rodu Osmana Król Lechów ażeby najzupełniejszą miłość i szczerą życzliwość okazać. W stolicy Warszawie".

Drugiego zestawu tych wyrobów, już bez dedykacji, monarcha używał w Zamku Królewskim w Warszawie, co potwierdza zapis w inwentarzu z 1795 r. Reprezentacyjna zastawa stołowa ozdobiona została wyszukaną dekoracją malarską w typie Imari, wzorowaną ściśle na oryginalnej dalekowschodniej porcelanie z lat 1720–1730, której przykład pokazano na wystawie.

Na naczyniach oprócz dedykacji znajdują się stylizowane chryzantemy, motyle i ptaki, a w centrum talerzy i półmisków – waza z kwiatami. Owalne półmiski obramowane są reliefowymi jaszczurowatymi formami, uchwyty wazy zaś mają postać trytonów – opisuje eksponaty kuratorka.

Z odnotowanych w belwederskiej manufakturze 280 naczyń do pałacu Topkapi w Stambule trafiło 160. Do dziś, łącznie z obiektami należącymi do króla Stanisława Augusta, przetrwało ok. 90 elementów, rozproszonych w zbiorach prywatnych i muzealnych w Europie oraz  USA. Najwięcej obiektów – 52 półmiski, talerze i solniczki – zachowało się w pałacu Topkapi. W Polsce ocalało 19 naczyń, z czego osiem znajduje się w Zamku Królewskim w Warszawie.

Ekspozycja jest pierwszą z cyklu prezentacji ceramiki, głównie ze zbiorów zamkowych, które będą włączone w Trasę Królewską – poinformowała PAP Izabela Witkowska z biura prasowego Zamku.

Kurator wystawy zaprasza 1 czerwca o godz. 18-tej na webinarium: "Ceramika, fascynacja i dyplomacja – wokół serwisu sułtańskiego".

Wystawa będzie czynna w godzinach otwarcia Zamku od 28 maja do 13 września. Zwiedzanie wyłącznie indywidualne, przy wejściu obowiązują limity. (PAP)

autorka: Anna Bernat