Szczerski: prezydenci Polski, Litwy i Rumunii popierają zgłoszony przez V4 plan dla Białorusi

2020-09-21 08:23 aktualizacja: 2020-09-21, 09:11
Protesty na Białorusi. Fot. EPA/ANATOLY MALTSEV
Protesty na Białorusi. Fot. EPA/ANATOLY MALTSEV
Prezydenci Polski, Litwy i Rumunii we wspólnym stanowisku wyrażają poparcie dla takich inicjatyw na rzecz pomocy Białorusi, jak ta zgłaszana obecnie przez rządy Grupy Wyszehradzkiej na czele z Polską - powiedział PAP szef gabinetu prezydenta RP Krzysztof Szczerski.

Prezydenci Polski Andrzej Duda, Litwy Gitanas Nauseda i Rumunii Klaus Iohannis wydali w poniedziałek wspólne oświadczenie, w którym stwierdzili, że UE powinna rozszerzyć pakiet pomocy dla demokratycznej transformacji gospodarczej Białorusi. Według prezydentów, pakiet powinien obejmować między innymi: ułatwienia w handlu z UE i pomoc w negocjacjach akcesyjnych do WTO oraz wprowadzenie ruchu bezwizowego po spełnieniu przez Białoruś niezbędnych warunków.

Prezydenci postulują także udzielenie Białorusi pomocy w dywersyfikacji sektora energetycznego oraz umożliwienie dostępu do środków finansowych na restrukturyzację i ożywienie białoruskiej liberalnej gospodarki; wzywają też do zwiększenia obecności i aktywności międzynarodowych instytucji finansowych w reformowaniu białoruskiej gospodarki i pobudzaniu inwestycji.

Duda, Nauseda i Iohannis zaapelowali też do społeczności międzynarodowej o "przyłączenie się do Unii Europejskiej i jej państw członkowskich, w przygotowaniu pozytywnego programu dla Białorusi wraz z pakietem wsparcia dla przemian politycznych, gospodarczych i społecznych w tym kraju".

"Celem apelu prezydentów jest zwrócenie uwagi na potrzebę sformułowania na posiedzeniu Rady Europejskie pozytywnego programu współpracy z Białorusią w dłuższej perspektywie wraz z warunkami do jego uruchomienia" - powiedział PAP Szczerski.

Jak podkreślił, "prezydenci wrażają tym samym poparcie dla takich inicjatyw jak ta zgłaszana obecnie przez rządy Grupy Wyszehradzkiej na czele z Polską".

Według ministra, istotne jest, że obok prezydenta Polski sygnatariuszami listu są prezydenci Litwy i Rumunii, którzy uczestniczą w pracach Rady Europejskiej". "Celem prezydenta Andrzeja Dudy jest bowiem wsparcie dla budowania większościowego poparcia w Unii dla naszych propozycji" - podkreślił Szczerski.

Najbliższy szczyt UE zaplanowany jest na 24-25 września. Według oficjalnej agendy, unijni liderzy mają rozmawiać o jednolitym rynku, przemyśle, transformacji cyfrowej oraz relacjach z Turcją i Chinami. Szczyt ma być też okazją do rozmów dotyczących pandemii koronawirusa.

Premier Mateusz Morawiecki zapowiedział w ubiegłym tygodniu, że na najbliższym posiedzeniu Rady Europejskiej, w imieniu Grupy Wyszehradzkiej, zaproponuje tzw. Plan Marshalla dla Białorusi. "To szereg rozwiązań, głównie gospodarczych, które wspólnie jako UE moglibyśmy zaproponować Białorusi w przypadku przeprowadzenia wolnych wyborów" - oświadczył Morawiecki.

Prezydenci Polski, Litwy i Rumunii: wzywamy UE do rozszerzenia pakietu pomocy dla Białorusi

UE powinna rozszerzyć pakiet pomocy dla demokratycznej transformacji gospodarczej Białorusi - oświadczyli prezydenci: Polski, Litwy i Rumunii we wspólnym stanowisku. Postulują m.in. wprowadzenie ułatwień handlowych, pomoc w dywersyfikacji energetycznej i dostęp do środków na restrukturyzację gospodarki.

Prezydenci: Andrzej Duda, Gitanas Nauseda oraz Klaus Iohannis zapewnili we wspólnym oświadczeniu wydanym w poniedziałek, że opowiadają się za wolnością i rozwojem demokratycznych reguł na Białorusi. Jak zaznaczyli, "wolne, uczciwe i przejrzyste wybory są podstawowym prawem demokratycznym każdego narodu" a uznanie ich wyników za zgodne z prawem jest możliwe "tylko wtedy, gdy przeprowadza się je zgodnie z Międzynarodowym Paktem Praw Obywatelskich i Politycznych oraz pod warunkiem międzynarodowej obserwacji wyborów".

Prezydenci Polski, Litwy i Rumunii podkreślili, że "nikt inny oprócz narodu białoruskiego nie ma ostatecznego prawa do decydowania o losie swojego kraju". Zapewnili, że szanują każdą taką decyzję podjętą na podstawie prawa.

Duda, Nauseda i Iohannis zaznaczyli w oświadczeniu, że "dobrze prosperująca Białoruś, zbudowana na zaufaniu społecznym i wspólnej wizji, jest warunkiem wstępnym stabilniejszej i bezpieczniejszej Europy". "Deklarujemy wolę współdziałania z narodem białoruskim w budowaniu demokratycznej ścieżki poprzez demokratycznie wybrane przywództwo państwa, wolne społeczeństwo obywatelskie, gospodarkę rynkową i praworządność" - czytamy w oświadczeniu trzech prezydentów.

Jak podkreślili Duda, Nauseda i Iohannis, Polska, Litwa i Rumunia są gotowe podzielić się w wiedzą i doświadczeniami w kwestii "reform politycznych i gospodarczych, budowania niezależnych instytucji i ochrony środowiska, gdzie poszanowanie praw człowieka i wolności słowa byłyby niezachwianą podstawową normą społeczną".

"Uważamy, że wspierając naród białoruski, Unia Europejska - jako wielka światowa potęga gospodarcza - powinna rozszerzyć pakiet pomocy dla demokratycznej transformacji gospodarczej Białorusi" - oświadczyli przywódcy: Polski, Litwy i Rumunii.

Według prezydentów, pakiet powinien obejmować między innymi: ułatwienia w handlu z UE i pomoc w negocjacjach akcesyjnych do WTO, a także wprowadzenie ruchu bezwizowego po spełnieniu przez Białoruś niezbędnych warunków.

Prezydenci postulują także udzielenie Białorusi pomocy w dywersyfikacji sektora energetycznego i zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego Białorusi, a także umożliwienie dostępu do środków finansowych na restrukturyzację i ożywienie białoruskiej liberalnej gospodarki.

Prezydenci wzywają też do zwiększenia obecności i aktywności międzynarodowych instytucji finansowych w reformowaniu gospodarki i pobudzaniu inwestycji.

"Wzywamy społeczność międzynarodową do przyłączenia się do Unii Europejskiej i jej państw członkowskich, w przygotowaniu pozytywnego programu dla Białorusi wraz z pakietem wsparcia dla przemian politycznych, gospodarczych i społecznych w tym kraju" - oświadczyli prezydenci: Polski, Lity i Rumunii.

Najbliższy szczyt UE zaplanowany jest na 24-25 września. Według oficjalnej agendy, unijni liderzy mają rozmawiać o jednolitym rynku, przemyśle, transformacji cyfrowej oraz relacjach z Turcją i Chinami. Szczyt ma być też okazją do rozmów dotyczących pandemii koronawirusa.

Premier Mateusz Morawiecki zapowiedział w ubiegłym tygodniu, że na najbliższym posiedzeniu Rady Europejskiej, w imieniu Grupy Wyszehradzkiej, zaproponuje tzw. Plan Marshalla dla Białorusi. (PAP)

autor: Marzena Kozłowska