Rozpoczęła się budowa budynku muzeum w Sobiborze

2017-08-11, 11:10 aktualizacja: 2018-10-05, 19:42
Sobibór, 27.01.2016. Muzeum Byłego Obozu Zagłady w Sobiborze, Oddział Państwowego Muzeum na Majdanku. Obóz zagłady w Sobiborze powstał na przełomie kwietnia i maja 1942 roku, jako drugi, po Bełżcu, ośrodek eksterminacji Żydów w ramach „Akcji Reinhardt”. (wp/dw) PAP/Wojciech Pacewicz Archiwum fot. PAP © 2017 / Wojciech Pacewicz
Sobibór, 27.01.2016. Muzeum Byłego Obozu Zagłady w Sobiborze, Oddział Państwowego Muzeum na Majdanku. Obóz zagłady w Sobiborze powstał na przełomie kwietnia i maja 1942 roku, jako drugi, po Bełżcu, ośrodek eksterminacji Żydów w ramach „Akcji Reinhardt”. (wp/dw) PAP/Wojciech Pacewicz Archiwum fot. PAP © 2017 / Wojciech Pacewicz
Na terenie byłego niemieckiego obozu zagłady w Sobiborze (Lubelskie) rozpoczęła się budowa budynku muzealnego w powstającym tu nowym Muzeum – Miejscu Pamięci. Zakończono już prace nad zabezpieczeniem miejsc masowych grobów z prochami ofiar.

W obozie zagłady w Sobiborze od marca 1942 r. do października 1943 r. Niemcy wymordowali około 170 tys. Żydów z Polski i innych krajów Europy.

Polana z masowymi mogiłami ofiar obozu - ok. 1,5 hektara powierzchni - została pokryta warstwami geowłókniny oraz kruszywa z białego marmuru. „Godne upamiętnienie oraz ochrona i właściwe zabezpieczenie miejsca masowych grobów to najważniejszy element koncepcji utworzenia nowego muzeum. Prace te odbywały się pod nadzorem Komisji Rabinicznej do spraw cmentarzy” – powiedziała rzeczniczka Państwowego Muzeum na Majdanku Agnieszka Kowalczyk-Nowak.

W powstającym na terenie byłego niemieckiego obozu zagłady w Sobiborze Muzeum – Miejscu Pamięci, po zabezpieczeniu mogił, rozpoczęła się budowa budynku muzealnego i gospodarczego. Budynek muzealny ma mieć 750 m.kw. powierzchni. Ma w nim być m.in. sala wystawiennicza, sala edukacyjna, punkt informacyjny, magazyn zbiorów.

Przetarg na te prace wygrał Włodawski Zakład Usług Remontowych i Budowlanych. Kowalczyk-Nowak powiedziała, że zgodnie z umową podpisaną z wykonawcą oba budynki - muzealny i gospodarczy - mają być gotowe w stanie surowym w listopadzie tego roku. Koszt tej inwestycji to ponad 1 mln zł.

Utworzenie Muzeum – Miejsca Pamięci na terenie byłego obozu zagłady w Sobiborze to inicjatywa podjęta przez Polskę, Holandię, Izrael i Słowację we wrześniu 2008 r. Kierunki oraz zadania dla poszczególnych etapów projektu wytycza Grupa Sterująca złożona z przedstawicieli państw-uczestników projektu. Koncepcja architektoniczno-artystyczna nowego miejsca pamięci została wyłoniona w 2013 r., w drodze międzynarodowego konkursu.

Obóz zagłady "SS - Sonderkommando Sobibór" był jednym z trzech obozów zagłady – obok Treblinki i Bełżca - powstałych w ramach Akcji Reinhardt, czyli zrealizowanej w sposób zaplanowany przez hitlerowców operacji, mającej na celu wymordowanie całej ludności żydowskiej pozostającej na terenie Generalnego Gubernatorstwa i deportowanej w ten rejon. Według szacunków podczas tej akcji od marca 1942 r. do listopada 1943 r. Niemcy wymordowali około 2 mln Żydów z Polski i innych krajów europejskich, z czego ok 1,5 mln właśnie w obozach zagłady.

Obóz zagłady w Sobiborze funkcjonował od marca 1942 r. do października 1943 r. Według ostatnich ustaleń historyków Niemcy wymordowali tu około 170 tys. Żydów z Polski i innych krajów Europy, wcześniejsze szacunki mówiły o 250 tys. ofiar. Ponad połowę ludzi zgładzonych w Sobiborze stanowili Żydzi z Polski, ale przywożono ich tu również z Holandii, Słowacji, Francji, Czech, Niemiec. Mordowano ich głównie w komorach gazowych, tuż po przywiezieniu do obozu.

14 października 1943 r. w obozie wybuchł zbrojny bunt, w czasie którego zabitych zostało 11 esesmanów i kilku strażników ukraińskich. Podczas walk i na polach minowych otaczających obóz zginęło około 80 więźniów. Ponad 300 uciekło, ale wielu z nich Niemcy schwytali w pościgu i rozstrzelali.

Po powstaniu hitlerowcy zlikwidowali obóz - baraki i komory gazowe zostały rozebrane, na terenie obozu posadzono las.

Pierwsze inicjatywy upamiętnienia tego miejsca kaźni podjęto na początku lat 60. XX w.; w 1965 r. odsłonięto tu pomnik, który w pierwszej połowie lat 80. został przebudowany. W 1993 r. na terenie byłego obozu w Sobiborze utworzono niewielkie muzeum. W 2012 r. stało się ono oddziałem Państwowego Muzeum na Majdanku w Lublinie.

Od 2000 r. na terenie byłego obozu w Sobiborze prowadzono cyklicznie prace archeologiczne. Znaleziono tu blisko tysiąc różnych przedmiotów – w tym wiele rzeczy należących do przywożonych tu ludzi m.in. klucze, naparstki, okulary, łyżki, papierośnice maszynki do golenia. Jesienią 2014 r. odkryto fundamenty budynku funkcjonujących tam komór gazowych. Pozostałości te mają być - za pomocą przeszkleń - wyeksponowane w nowym Muzeum - Miejscu Pamięci.(PAP)

ren/ agz/