USA: Rex Tillerson będzie sekretarzem stanu

2016-12-13, 13:40 aktualizacja: 2018-10-05, 17:59
A file picture dated 16 June 2014 shows Rex Tillerson, Chairman, Exxon Mobil Corporation, USA at the Plenary Sessions 'Energy strategies for a growing world', during the 21st World Petroleum Congress (WPC) in Moscow, Russia. According to reports on 13 December 2016, Tillerson was confirmed for the post of US Secretary of State as US President-elect Donald Trump continued to fill in key positions in his new administration. EPA/SERGEI ILNITSKY  Fot. PAP/EPA
A file picture dated 16 June 2014 shows Rex Tillerson, Chairman, Exxon Mobil Corporation, USA at the Plenary Sessions 'Energy strategies for a growing world', during the 21st World Petroleum Congress (WPC) in Moscow, Russia. According to reports on 13 December 2016, Tillerson was confirmed for the post of US Secretary of State as US President-elect Donald Trump continued to fill in key positions in his new administration. EPA/SERGEI ILNITSKY Fot. PAP/EPA
Amerykański prezydent elekt Donald Trump we wtorek desygnował na stanowisko sekretarza stanu USA Rexa Tillersona, szefa koncernu naftowego ExxonMobil - poinformowano w oficjalnym komunikacie, który potwierdził wcześniejsze doniesienia prasowe.

"Jego wytrwałość, wielkie doświadczenie i dogłębne zrozumienie geopolityki sprawiają, że to znakomity wybór na sekretarza stanu. (Tillerson) będzie promował stabilność w regionie i koncentrował się na kluczowych interesach bezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych" - podkreślił w komunikacie Trump.

"Rex wie, jak kierować globalnym przedsiębiorstwem, co jest kluczowe dla powodzenia w kierowaniu Departamentem Stanu" - dodał.

Tillerson powiedział, że nominacja to dla niego zaszczyt; zapewnił, że podziela "wizję (Trumpa) zakładającą odbudowę wiarygodnej polityki zagranicznej USA i działanie na rzecz bezpieczeństwa narodowego kraju".

Według osób z otoczenia Trumpa, na które powołuje się agencja Reutera, decyzja o wyborze Tillersona zapadła, gdy poparcie dla jego kandydatury wyraziło kilku wpływowych przedstawicieli republikańskiego establishmentu, w tym byli sekretarze stanu James Baker i Condoleezza Rice oraz były minister obrony Robert Gates.

Ich poparcie uważane jest za kluczowe dla zatwierdzenia Tillersona na stanowisku przez Kongres. Obawy części Republikanów budzą jego bliskie powiązania z Rosją, w tym osobista znajomość z prezydentem Władimirem Putinem w świetle podejrzeń, że rosyjscy hakerzy próbowali wpływać na wynik wyborów prezydenckich w USA na korzyść Trumpa. Według think tanku CSIS, w którego zarządzie zasiada Tillerson, żaden inny Amerykanin nie ma tak bliskich kontaktów z rosyjskim przywódcą.

Krytycy upatrują w nominacji Tillersona, który krytycznie wypowiadał się o sankcjach nałożonych na Rosję za aneksję ukraińskiego Krymu, możliwego konfliktu interesów. ExxonMobil działa na wszystkich kontynentach i prowadzi operacje w kilkudziesięciu krajach. "New York Times" pisze, powołując się na ekspertów ds. energetyki, że Tillerson zna się szczególnie na Angoli, Argentynie, Kanadzie, Meksyku, Nigerii i Katarze.

Jako szef ExxonMobil z jednej strony reprezentował interesy branży opartej na paliwach kopalnych, z drugiej jednak uznaje zmiany klimatu i - według nieoficjalnych doniesień - nie popiera wycofania się USA z zawartych w 2015 roku paryskich porozumień klimatycznych.

Nieznane jest stanowisko Tillersona wobec konfliktu w Syrii, sytuacji na Bliskim Wschodzie, międzynarodowego terroryzmu czy Chin.

Uchodzi za konserwatystę, ale jako szef organizacji skautów otworzył ją dla homoseksualistów. Jest żonaty i ma czworo dzieci. Na początku kampanii przed wyborami prezydenckimi popierał byłego gubernatora Florydy Jeba Busha.

Jeśli zostanie zatwierdzony na stanowisku jako sekretarz stanu, Tillerson będzie musiał się zmierzyć z wieloma wyzwaniami m.in. w Syrii, gdzie krwawa wojna domowa trwa już szósty rok, i w Chinach, zważywszy na niedawne zapowiedzi Trumpa, że może przyjąć bardziej agresywny ton w relacjach z Pekinem.

AFP wskazuje również, że wśród zadań nowego szefa amerykańskiej dyplomacji będzie najprawdopodobniej normalizacja stosunków amerykańsko-rosyjskich. Pogorszyły się one m.in. ze względu na anektowanie Krymu przez Rosję w 2014 roku oraz różnice między Moskwą i Waszyngtonem w sprawie wojny w Syrii.

64-letni Tillerson przez całą swą karierę związany był z ExxonMobil. Zaczął pracować dla koncernu zaraz po studiach w 1975 roku, od 2006 roku stoi na czele zarządu firmy, a w 2017 roku ma zgodnie z planem przejść na emeryturę. Posiada udziały ExxonMobil warte 150 mln dolarów. Wyznaczony na jego następcę Darren Woods w jego obowiązki wdraża się od roku, więc nie należy spodziewać się jakichkolwiek zawirowań w funkcjonowaniu koncernu po ewentualnym zatwierdzeniu Tillersona na sekretarza stanu USA - zauważa agencja AP. (PAP)

akl/ ap/

TEMATY: