40 lat od strzelenia gola „ręką Boga” przez Maradonę. Narodziny mitu i manipulacja faktami
Legendarny argentyński piłkarz Diego Maradona mawiał, że „trochę ręka Boga” odpowiadała za gol, który strzelił Anglii 22 czerwca 1986 r. podczas ćwierćfinału mundialu. Ten uznany przez sędziego nieprawidłowy strzał to w historii sportu ikoniczny przykład oszustwa.
W 51. minucie meczu Maradona wbił piłkę do bramki ręką, co jest niezgodne z przepisami piłkarskimi. Główny arbiter spotkania Ali Bin Nasser oraz sędzia boczny Bogdan Doczew uznali, że piłkarz strzelił głową, przez co bramka została zaliczona na korzyść Argentyny. Sam Maradona wspomniał po latach, że tuż po tym strzale zaczął udawać, że gol był prawidłowy, zachęcając kolegów z drużyny do entuzjastycznej reakcji.
Cztery minuty później Maradona ponownie przejął piłkę i pokonując 60-metrowy dystans, mijając czterech angielskich graczy i dryblując bramkarza skierował piłkę do pustej bramki. Ta akcja została okrzyknięta „golem stulecia” i przyćmiła wcześniejsze oszustwo. Media i kibice opisywali tamto spotkanie jako „mieszankę sprytu i geniuszu”, unikając stwierdzenia, że był to jawny przykład braku fair play.
Mecz wygrała Argentyna 2:1. W rezultacie Anglia odpadła z turnieju, a Argentyna pokonując RFN 3:2 zdobyła Puchar Świata.
Według relacji argentyńskiego dziennikarza Andresa Burgo, autora książki o tym wydarzeniu pod tytułem „El Partido” („Mecz”), korespondenci sportowi tuż po zakończonym meczu próbowali sprowokować Maradonę, by ten przyznał się do winy. Kapitan drużyny zaprzeczył jakoby użył ręki, tłumacząc, że ta bramka została zdobyta „trochę głową Maradony, a trochę ręką Boga”. W ten sposób narodził się mit o boskiej interwencji, spychający na dalszy plan oszustwo, którego piłkarz dopuścił się na murawie.
W swojej książce autobiograficznej „El Diego”, wydanej w 2000 r. (w Polsce pod tym samym tytułem w 2005 r.) Maradona przyznał się do użycia ręki, a także ujawnił, że czerpał przyjemność z oszukania angielskiej drużyny.
Piłkarz wielokrotnie wypowiadał się, że mecz był dla niego symboliczną zemstą za przegraną przez Argentynę wojnę z Wielką Brytanią o Falklandy w 1982 r. W autobiografii wspominał, że przed turniejem jego drużyna zapewniała, że nie będzie łączyć sportu z polityką. Jednak w pamięci zawodników tkwiło to, że w wojnie „zginęło mnóstwo argentyńskich chłopców, zabijali nas jak małe ptaszki” – stwierdził Maradona.
W 2005 r. Argentyńczyk podczas programu telewizyjnego „La Noche del 10”, którego był gospodarzem, powiedział, że „ani chwili nie żałuje, że strzelił tego gola ręką”. Swoją wypowiedź zakończył jednym z przysłów znanych w kulturze krajów hiszpańskojęzycznych: „złodziej, który okrada złodzieja, zyskuje 100 lat przebaczenia”. Brytyjskie media zinterpretowały błędnie ostatnie słowo, myląc je ze słowem: przepraszam, i uznając całą wypowiedź za wyraz skruchy ze strony Maradony skierowanej do Anglików.
Trzy lata później brytyjski tabloid „The Sun” przeprowadził z legendą futbolu ekskluzywny wywiad. Podczas rozmowy dziennikarz Tom Wells zadał pytanie: „Czy gdybyś mógł cofnąć czas, zmienić bieg historii tamtego meczu i przeprosić angielskich kibiców za to, co się stało, zrobiłbyś to?”. Maradona odpowiedział odnosząc się do tragicznego losu Argentyńczyków podczas wojny o Falklandy, że „gdyby mógł (w domyśle cofnąć czas) i zmienić historię, to by to zrobił”. – Ale gol to gol, Argentyna została mistrzem świata, a ja byłem najlepszym piłkarzem na świecie. Nie potrafię zmienić historii – dodał.
Gazeta na okładce zamieściła tytuł „Maradona w końcu powiedział: przepraszam”, dopisując do wypowiedzi Argentyńczyka słowo, które nie padło podczas rozmowy w takim kontekście. Fałszywa wypowiedź została powielona za „The Sun” przez liczne media na świecie, w tym m.in. AFP. Po ujawnieniu tego Maradona oświadczył, że „nigdy nie przeprosił Anglii i nigdy tego nie zrobi”, a „Brytyjczycy nie potrafią tłumaczyć i manipulują słowami”. Tabloid postanowił ukarać piłkarza nie wypłacając mu wynagrodzenia za udzielenie wywiadu, po czym ten wytoczył redakcji proces.
Śmierci Diego Maradony w 2020 r. towarzyszyło powstanie teorii spiskowej, jakoby miał on zostać zamordowany przez brytyjskie służby lub osoby powiązane z angielskim futbolem w ramach zemsty za „rękę Boga” czyli oszustwo podczas mundialu w 1986 r. Wyznawcy tej teorii wykorzystali fakt, że wokół jego śmierci wybuchł prawdziwy skandal medyczny. Do tej pory trwa proces siedmioro medyków oskarżonych o niedopełnienie obowiązków. Oskarżeni nie przyznają się do winy. Zdarzenie to zostało fałszywie zinterpretowane przez argentyńskich kibiców i internautów jako celowy spisek i zabójstwo na zlecenie.
60-letni Maradona zmarł 25 listopada 2020 r. w swoim domu w Tigre, prowincji Buenos Aires, podczas rekonwalescencji po operacji usunięcia zakrzepu krwi w mózgu. Sekcja zwłok potwierdziła, że przyczyną jego śmierci był obrzęk płuc wywołany zaostrzeniem przewlekłej niewydolności serca. (PAP)
mzb/ af/ kgr/
