Archiwum Państwowe wydało album na 100-lecie Gdyni. Znalazły się w nim m.in. dokumenty sięgające XVII wieku
Z okazji 100-lecia nadania Gdyni praw miejskich nakładem Archiwum Państwowego w Gdańsku ukazał się album zawierający niemal 150 fotografii, map i plakatów ukazujących dzieje miasta. Publikację można pobrać bezpłatnie w formie pdf ze strony instytucji.
„Stulecie miasta Gdyni to nie tylko jubileuszowa data w kalendarzu, lecz przede wszystkim opowieść o bezprecedensowej woli tworzenia, marzeniu o Polsce otwartej na szeroki świat. To historia fenomenu, który w ciągu zaledwie dekady przekształcił nadmorską wieś w tętniącą życiem metropolię, symbolizującą dynamiczny oddech odrodzonego państwa polskiego” – napisali we wstępie prawie 130-stronicowej publikacji „Stulecie Gdyni w zasobie Archiwum Państwowego w Gdańsku” jej autorzy: Andrzej Regliński i Jarosław Drozd.
W albumie zaprezentowano materiały, w większości dotychczas niepublikowane. Pochodzą one ze zbiorów gdyńskiego oddziału archiwum, który od wielu lat gromadzi dokumentację gdyńskich instytucji i przedsiębiorstw, m.in. urzędu miasta, teatrów, kin, domów kultury, Urzędu Morskiego czy stoczni.
Album otwierają dokumenty sięgające XVII wieku
Archiwum podało, że album otwierają dokumenty sięgające XVII wieku. Wśród nich znajdują się materiały z 1650 r., wystawione przez króla Polski Jana Kazimierza, potwierdzające przywilej na prowadzenie młyna w Kolibkach. Opublikowano też XIX-wieczne mapy obszarów ówczesnych wsi i przystani rybackich, takich jak Gdynia, Obłuże, Chylonia czy Cisowa, które przypominają, że miasto nie powstało na pustym terenie, lecz narodziło się z połączenia kilku historycznych osad kaszubskich o wielowiekowej metryce.
W publikacji nie zabrakło dokumentu z 20 kwietnia 1920 roku, który informuje o powierzeniu inżynierowi Tadeuszowi Wendzie misji przeprowadzenia badań niezbędnych do wyboru odpowiedniego miejsca na port.
Są też zdjęcia ukazujące wizyty m.in. Józefa Piłsudskiego, prezydenta Ignacego Mościckiego oraz ministra przemysłu i handlu Eugeniusza Kwiatkowskiego.
Fotografie prezentują również port i stocznię gdyńską w okresie powojennej odbudowy, a także przeobrażenia, jakie w krajobrazie Gdyni zachodziły w latach 50., 60. i 70. XX wieku.
Zdjęcia autorstwa Mariana Dobrzykowskiego, Janusza Uklejewskiego i Marka Zarzeckiego dokumentują inwestycje związane z modernizacją miasta oraz budowę nowych osiedli mieszkaniowych, m.in. przy ul. Partyzantów, a także w Chyloni i Redłowie.
Publikacja przywołuje ważne momenty z historii Gdyni
Publikacja przywołuje także ważne momenty z historii Gdyni, takie jak protesty robotnicze w grudniu 1970 roku czy wizyta papieża Jana Pawła II w 1987 roku.
W albumie zaprezentowano również fotografie i plakaty wydarzeń sportowych oraz kulturalnych organizowanych w latach 1945–2003, w tym Festiwalu Filmów Fabularnych oraz festiwalu Open’er.
„Przeglądając tysiące dokumentów, dotykamy samych fundamentów Gdyni. Każda fotografia czy kartka w poszyciu to cegła wznosząca gmach tej niezwykłej historii” – napisali autorzy publikacji.
Rozwój miasta i portu w Gdyni
Podkreślili, że opublikowane przez nich dokumenty nie tylko uwierzytelniają budowę morskiej potęgi Polski, ale także obrazują rozwój miasta i portu w Gdyni.
„Te dokumenty pozwalają nam usłyszeć gwar budowy miasta i portu, poczuć zapach mokrego betonu i słonej nadmorskiej bryzy, a przede wszystkim zrozumieć ludzki wymiar tego wielkiego, fascynującego projektu” – napisali we wstępie do książki.
Publikacja poświęcona 100-leciu Gdyni stanowi kontynuację albumu „Gdynia z żelaza, z betonu…”, wydanego w 2018 roku z okazji 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości.
Książka jest dostępna w formie cyfrowej (pdf) na stronie internetowej Archiwum Państwowego w Gdańsku. Można ją także zakupić za pośrednictwem Archiwum.(PAP)
pm/ dki/gn/
