Polacy podzieleni w sprawie transkrypcji aktów małżeństw jednopłciowych. Badanie CBOS
45 proc. Polaków uważa, że transkrypcja aktu małżeństwa osób tej samej płci zawartego za granicą to krok „w dobrą stronę”; dokładnie taki sam odsetek osób jest przeciwnego zdania - wynika z badania CBOS dla PAP. Transkrypcję częściej popierają kobiety (52 proc.) niż mężczyźni (36 proc.).
Badanie CBOS dotyczące transkrypcji małżeństw jednopłciowych
CBOS zapytał Polaków o decyzję Sądu w Warszawie, który „przeprowadził pierwszą transkrypcję aktu małżeństwa osób tej samej płci zawartego za granicą, co oznacza, że w świetle polskiego prawa osoby te są małżeństwem”. Badanie zrealizowano od 18 do 20 maja 2026 roku, czyli jeszcze przed opublikowaniem w Dzienniku Ustaw rozporządzenia Ministra Cyfryzacji w tej sprawie. W piątek dokument ten kontrasygnował szef MSWiA Marcin Kierwiński.
Badanie CBOS dla PAP pokazało, że Polacy są podzieleni co do opinii w sprawie transkrypcji. 45 proc. badanych oceniło, że taka decyzja sądu to krok „w dobrą stronę”. Dokładnie tyle samo osób (45 proc.) uważa, że jest to krok „w złą stronę”. 10 proc. respondentów zaznaczyło odpowiedź „trudno powiedzieć”.
Transkrypcję aktów małżeństwa osób tej samej płci popiera 52 proc. kobiet (przeciw 38 proc.) i 36 proc. mężczyzn. (przeciw 53 proc.). Największy odsetek zwolenników transkrypcji (59 proc.) jest wśród młodszych badanych w wieku 18-24 lata. Przeciwko temu są najczęściej osoby w wieku 55-64 lata oraz 65 lat i więcej (po 49 proc.). Transkrypcję częściej popierają mieszkańcy większych miast (powyżej 100 tys. mieszkańców) niż mniejszych i wsi.
Taką decyzję sądu za krok „w dobrą stronę” uznało 58 proc. badanych z wykształceniem wyższym i 49 proc. z wykształceniem średnim. Odmiennego zdania są osoby z wykształceniem podstawowym (68 proc.) i zasadniczym zawodowym (57 proc.).
Za transkrypcją opowiedziało się 85 proc. sympatyków obozu rządzącego i 9 proc. opozycji.
Wśród elektoratu lewicy transkrypcję popiera 82 proc. badanych, wśród elektoratu centrum 55 proc., a wśród elektoratu prawicy 15 proc.
Nowe wzory dokumentów stanu cywilnego
Zgodnie z opublikowanym w piątek w Dzienniku Ustaw rozporządzeniem, obowiązywać mają różne formy dokumentów, uzależnione od tego, kto zawarł związek małżeński, tj. kobieta i mężczyzna, kobieta i kobieta lub mężczyzna i mężczyzna. Odpowiednie określenia uzupełniły obowiązujące wcześniej nazwy rubryk „dane kobiety” i „dane mężczyzny”.
Nowe wzory dotyczą dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego, tj. odpisu zupełnego aktu małżeństwa, odpisu skróconego aktu małżeństwa oraz zaświadczenia o zamieszczonych lub niezamieszczonych w rejestrze stanu cywilnego danych dotyczących wskazanej osoby.
Wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski na piątkowej konferencji prasowej wyjaśnił, że każda jednopłciowa para, która zawarła związek małżeński za granicą, będzie mogła dokonać transkrypcji w polskim urzędzie stanu cywilnego. - Nie ma żadnych wyjątków, nie trzeba czekać na żadne wyroki NSA czy WSA - podkreślił.
Opracowanie rozporządzenia było pokłosiem orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który nałożył na Polskę obowiązek uznawania związków małżeńskich zawartych przez osoby tej samej płci w innych państwach UE.
Aktualizacja wzorów aktów małżeństw jest też wyjściem naprzeciw kilku wyrokom sądu administracyjnego, dotyczących transkrypcji aktów małżeństw jednopłciowych.
Sprawa małżeństwa Trojanów
W marcu Naczelny Sąd Administracyjny, orzekając w sprawie małżeństwa Jakuba Cupriaka-Trojana i Mateusza Trojana, podkreślił, że „techniczne niedostosowanie systemu teleinformatycznego rejestracji stanu cywilnego oraz aktów wykonawczych (w tym nazewnictwo rubryk oparte na kryterium płci) nie zwalnia organu administracji z obowiązku wykonania wyroku”. Małżeństwo Trojanów zostało zawarte w 2018 r. w Berlinie. W ubiegłym tygodniu ich akt małżeństwa został – jako pierwszy w Polsce akt małżeństwa jednopłciowego – przeniesiony do rejestru stanu cywilnego w drodze transkrypcji.
W ostatnich tygodniach NSA wydał takie same wyroki dotyczące aktów małżeństwa kolejnych par jednopłciowych.
Badanie zostało zrealizowane od 18 do 20 maja 2026 r. metodą wywiadów telefonicznych wspomaganych komputerowo (CATI – 80 proc.) oraz wywiadów internetowych (CAWI – 20 proc.) na próbie 1000 dorosłych mieszkańców Polski. (PAP)
kkr/ kcz/ ep/
