Zerwane kable na Bałtyku. Fiński sąd: nasze prawo nie pozwala na proces załogi
Sąd w Helsinkach orzekł, że fiński kodeks karny nie ma zastosowania w sprawie załogi tankowca Eagle S podejrzanej o zerwanie podmorskich kabli na Bałtyku. Jednostka należy do tzw. floty cieni wykorzystywanej do omijania zachodnich sankcji nałożonych na Rosję po jej inwazji na Ukrainę.
„Ogromne zaskoczenie w tak ważnej sprawie” – tak decyzję sądu komentują fińskie media.
Prokurator oskarżył kapitana oraz pierwszego i drugiego oficera tankowca Eagle S o zniszczenie pięciu podmorskich kabli, w tym energetycznego oraz telekomunikacyjnych, w Zatoce Fińskiej w Boże Narodzenie 2024 r. Domagał się dla odpowiedzialnych za to członków załogi co najmniej dwóch i pół roku więzienia.
Według sądu uszkodzenia kabli miały miejsce w wyłącznej strefie ekonomicznej Finlandii, ale czyny te „nie wyczerpały znamion aktu poważnego zniszczenia infrastruktury (sabotażu) dla fińskiego sektora energetycznego lub telekomunikacyjnego”.
W ocenie składu sędziowskiego zarzucane przez oskarżyciela „zaniedbania” załogi są związane z ich obowiązkami na statku, dlatego też należy uznać, że „był to wypadek morski w rozumieniu Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, w przypadku którego jurysdykcja karna należy do sądu w państwie bandery statku lub obywatelstwa oskarżonych”.
Przerwanie kabli przez kotwicę
Według śledczych do przerwania kabli doszło poprzez przeciągnięcie po dnie morza kotwicy statku na odcinku około 90 km. Starsi oficerowie Eagle S, zarejestrowanego wówczas na Wyspach Cooka i płynącego z rosyjskiego portu Ust-Ługa z ładunkiem ropy, odpowiadali za bezpieczne przejście szlakiem morskim w kierunku Egiptu, nawigację i eksploatację jednostki. Zakończone dochodzenie koncentrowało się na tym, w jakim stopniu członkowie załogi powinni byli zauważyć, że kotwica wpadła do morza. Akt oskarżenia opierał się z kolei na założeniu, że podnośnik kotwicy był w tak złym stanie, że załoga statku powinna była to zauważyć, tym samym – jak utrzymywali – był to „czyn umyślny”, a nie przypadkowy.
Tankowiec Eagle S, którego załoga - jak wcześniej informowano - składała się z ponad 20 obywateli Gruzji oraz Indii, został zatrzymany przez fińskie służby kilka godzin po uszkodzeniu kabli. W nocnej operacji wejścia na pokład statku uczestniczyły jednostki straży przybrzeżnej, policyjnych jednostek szybkiego reagowania oraz sił zbrojnych.
Bałtycka Straż
Po tym zdarzeniu NATO z inicjatywy krajów nadbałtyckich oraz skandynawskich zintensyfikowało działania w celu ochrony podmorskiej infrastruktury krytycznej, organizując misję Baltic Sentry (Bałtycka Straż) z udziałem okrętów wojennych krajów sojuszniczych.
W marcu tankowiec Eagle S opuścił fiński port. Na podejrzanych i oskarżonych członków załogi władze Finlandii nałożyły zakaz opuszczania kraju. Oskarżeni zaprzeczali stawianym im zarzutom. Uważali również, że Finlandia nie ma jurysdykcji w tej sprawie, ponieważ uszkodzone kable znajdują się poza wodami terytorialnymi tego państwa.
Sąd uznał w piątek, że państwo fińskie będzie musiało pokryć koszty procesowe w wysokości prawie 200 tys. euro.
Z Helsinek Przemysław Molik (PAP)
pmo/ ap/ know/
