Jolanta L., która miała inwigilować ks. Blachnickiego, zeznawała w śledztwie ws. jego śmierci
Jolanta L., która dawniej nosiła nazwisko Gontarczyk i według Instytutu Pamięci Narodowej w latach 80. w RFN wraz z mężem brała udział w inwigilacji ks. Franciszka Blachnickiego, zeznawała w środę w katowickim IPN jako świadek w śledztwie, w którym badane są okoliczności śmierci tego duchownego.
Ks. Blachnicki - założyciel Ruchu Światło-Życie – zmarł w 1987 r. w niemieckim Carlsbergu. Według ustaleń IPN został otruty.
Nieoficjalną informację PAP o przesłuchaniu Jolanty L. potwierdził naczelnik Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Katowicach Michał Skwara.
- Pani Jolanta L. jest i zawsze była świadkiem w tej sprawie i w takim charakterze została przesłuchana. Jej zeznania zostały odebrane – powiedział prok. Skwara PAP. L. Przesłuchanie trwało około dwóch godzin, IPN nie zdradza treści zeznań. Jak wynika z informacji PAP, Jolanta L. wcześniej nie stawiała się na wezwania do katowickiego oddziału Instytutu, za co nałożono na nią karę porządkową.
Ustalenia IPN
Pierwsze śledztwo w sprawie śmierci ks. Blachnickiego pion śledczy IPN umorzył w lipcu 2006 r., podjął je ponownie w kwietniu 2020 r. Postępowanie dowodowe jest w toku. Prokuratorzy, którzy po uzyskanych opiniach mają pewność, że ks. Blachnicki został zamordowany, na obecnym etapie próbują ustalić sprawców, co – jak przyznają przedstawiciele IPN – jest bardzo trudne. Nie wiadomo kiedy postępowanie się zakończy.
Według IPN, w latach 70. Jolanta L. - wówczas Gontarczyk - rozpoczęła współpracę ze Służbą Bezpieczeństwa PRL. Trzy lata wcześniej jej mąż, nieżyjący od kilku lat Andrzej Gontarczyk został tajnym współpracownikiem SB. Jak wynika z ustaleń IPN, od 1982 r. oboje współpracowali z wywiadem PRL. Po odpowiednim przeszkoleniu zostali przerzuceni do RFN, aby prowadzić inwigilację ks. Blachnickiego. Jolanta L. w lipcu 2025 r. została pozbawiona przez prezydenta Andrzeja Dudę Srebrnego Krzyża Zasługi, którym została odznaczona w 1997 r.
Kim był ksiądz Franciszek Blachnicki?
Franciszek Blachnicki urodził się 24 marca 1921 r. w Rybniku. Walczył z okupantem niemieckim w czasie II wojny światowej, trafił do obozu koncentracyjnego Auschwitz. W marcu 1942 r. skazany na karę śmierci za działalność konspiracyjną przeciw hitlerowskiej Rzeszy. Oczekując na wykonanie kary, 17 czerwca 1942 r. przeżył nieoczekiwane nawrócenie. Ostatecznie został ułaskawiony i skazany na więzienie. Do kwietnia 1945 r. przebywał w obozach i więzieniach w Raciborzu, Rawiczu, Boergermoor, Zwickau i w Lengenfeld.
Po wojnie wstąpił do Śląskiego Wyższego Seminarium Duchownego w Krakowie. Święcenia przyjął w 1950 r. W latach 70. był założycielem i duchowym ojcem Ruchu Światło-Życie – jednego z ruchów odnowy Kościoła według nauczania Soboru Watykańskiego II, działającego dziś w kilkudziesięciu krajach – oraz wspólnoty życia konsekrowanego Instytutu Niepokalanej Matki Kościoła.
Po zakończeniu stanu wojennego ks. Blachnicki nie mógł powrócić do Polski, ponieważ był poszukiwany listem gończym, a śledztwo z tego okresu formalnie zakończono dopiero w 1992 roku. W 1982 zamieszkał w ośrodku polskim Marianum w Carlsbergu. Wywiad cywilny PRL, czyli Departament I MSW, umieścił w Carlsbergu, gdzie ks. Blachnicki tworzył m.in. Chrześcijańską Służbę Wyzwolenia Narodów, dwóch agentów o pseudonimach „Yon” i „Panna” - według IPN było to małżeństwo Gontarczyków.
Duchowny zmarł nagle 27 lutego 1987 r. Od 2000 r. grób ks. Blachnickiego jest w kościele pw. Dobrego Pasterza w Krościenku nad Dunajcem. W 2021 r. na zlecenie prokuratorów IPN przeprowadzono ekshumację jego zwłok, a 14 marca 2023 r. IPN poinformował, że śmierć założyciela Ruchu Światło-Życie nastąpiła wskutek zabójstwa poprzez podanie ofierze śmiertelnych substancji toksycznych. Wykazały to czynności procesowe przeprowadzone w Polsce, Niemczech, Austrii i na Węgrzech przez Oddziałową Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Katowicach.
W 1995 r. rozpoczął się proces beatyfikacyjny ks. Blachnickiego. W 2015 r. papież Franciszek wydał dekret o heroiczności jego cnót. Od tego czasu jest określany w Kościele jako Czcigodny Sługa Boży. W 2023 r. prezydent Andrzej Duda odznaczył pośmiertnie ks. Blachnickiego Orderem Orła Białego.(PAP)
kon/ agz/ ał/
