Kazachstan

01.03.2016 13:58 aktualizacja: 27.09.2018 05:06

epa03635909 A general view of buildings in Kazakhstan's capital of Astana, 22 March 2013. The city, known earlier

as Tselinograd was an agricultural province, where in the steppe, the Soviet government tried to grow record grain

harvests. The former Soviet republic of Kazakhstan chose Tselinograd as a place for its capital and built it in an ultra-modern style in record time frames. EPA/SERGEI CHIRIKOV
Dostawca: PAP/EPA. Archiwum PAP/EPA © 2016

Archiwum PAP/EPA © 2016 / epa03635909 A general view of buildings in Kazakhstan's capital of Astana, 22 March 2013. The city, known earlier as Tselinograd was an agricultural province, where in the steppe, the Soviet government tried to grow record grain harvests. The former Soviet republic of Kazakhstan chose Tselinograd as a place for its capital and built it in an ultra-modern style in record time frames. EPA/SERGEI CHIRIKOV Dostawca: PAP/EPA. Archiwum PAP/EPA © 2016

Flaga

Godło Republika Kazachstanu

Qazaqstan Respwblïkası

obszar: 2 717 300 km2

ludność: 18 050 488 (I 2017)

stolica: Astana

ludność: 860 368 (2015)

Język urzędowy: kazachski; rosyjski jest powszechnie używany, posiada status języka do kontaktów w instytucjach państwowych i organach samorządu

Święto narodowe: 25 X - rocznica proklamowania deklaracji niepodległości (1990)

Jednostka monetarna: 1 tenge (KZT) = 100 tein

Członkostwo w ważniejszych organizacjach międzynarodowych: ONZ, IMF(MFW), WHO

Azja

Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna

Zjednoczone Emiraty Arabskie Pozostałe kontynenty

Ustrój

Republika. 26 VIII 1920 r. proklamowana jako Kirgiska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka w ramach Rosyjskiej Federacyjnej SRR. 30 XII 1922 r., wraz z RFSRR, weszła w skład ZSRR. Od 19 IV 1925 r. Kazachska Autonomiczna SRR, a od 5 XII 1936 r. samodzielna republika związkowa - Kazachska Socjalistyczna Republika Radziecka.
25 X 1990 r. uchwalono deklarację niepodległości, 10 XII 1991 r. przyjęto uchwałę o zmianie nazwy państwa na Republika Kazachstanu, a 16 XII 1991r. proklamowano niepodległość republiki.
21 XII 1991 r. Kazachstan podpisał deklarację o przystąpieniu do Wspólnoty Niepodległych Państw.
Zgodnie z konstytucją zaaprobowaną w referendum 30 VIII 1995 r. (weszła w życie 4 IX 1995 r.), ostatnio modyfikowaną 2 II 2011 r., głową państwa jest prezydent wybierany w głosowaniu powszechnym na 5 lat (pierwszy prezydent może sprawować władzę przez więcej niż 2 kadencje z rzędu).
Organem władzy ustawodawczej jest 2-izbowy parlament. W skład izby wyższej - Senatu, o kadencji 6-letniej, wchodzi 47 członków: 32 wybieranych przez deputowanych do lokalnych organów przedstawicielskich - maslichatów, 8 mianowanych przez Zgromadzenie Ludowe Kazachstanu oraz 7 przez prezydenta. Połowa mandatów wybieranych senatorów (16) jest odnawiana co 3 lata. Izba niższa - Mażylis, o kadencji 5-letniej, składa się z 107 deputowanych (98 wybieranych w wyborach powszechnych i 9 mianowanych przez Zgromadzenie Ludowe Kazachstanu, reprezentujące poszczególne grupy etniczne).
Władzę wykonawczą sprawuje rząd (Gabinet Ministrów) powoływany przez prezydenta. Pracami rządu kieruje premier.

Głowa państwa

prezydent - Nursułtan NAZARBAJEW /"Nur Otan"/ /od 24 IV 1990; reelekcje: 1999, 2005, 2011, 2015/

------------
24 IV 1990 r. wybrany na stanowisko prezydenta przez Radę Najwyższą, (ówczesny parlament), 10 XII 1991 r. zaprzysiężony po zwycięstwie w wyborach prezydenckich z 1 XII 1991 r.

Rząd

Gabinet Ministrów

utworzony 9 IX 2016 r., stan po zmianach z 18 IX 2018 r.
premier - Bakytżan SAGINTAJEW
I wicepremier - Askar MAMIN
wicepremier oraz min. rolnictwa - Umirzak SZUKIEJEW
wicepremier - Jerbołat DOSSAJEW
wicepremier - Askar ŻUMAGALIJEW
ministrowie:
spraw zagranicznych - Kairat ABDRACHMANOW
spraw wewnętrznych - Kalmuchanbet KASYMOW
obrony - Nurłan JERMEKBAJEW
przemysłu obronnego i kosmicznego - Beibut ATAMKUŁOW
sprawiedliwości - Marat BEKETAJEW
oświaty i nauki - Jerłan SAGADIJEW
finansów - Alichan SMAIŁOW
ds. inwestycji i rozwoju - Żenis KASYMBEK
zdrowia - Jelżan BIRTANOW
pracy i opieki społecznej - Madina ABDYLKASYMOWA /kob./
kultury i sportu - Arystanbek MUCHAMEDIUŁY
energetyki - Kanat BOZUMBAJEW
gospodarki narodowej - Timur SULEJMENOW
informacji i komunikacji - Dauren ABAJEW
ds. religii i społeczeństwa obywatelskiego - Darchan KALETAJEW
*

poprzedni premier - Karim MASIMOW /"Nur Otan"/ /2 IV 2014 - 8 IX 2016/

Parlament Mażylis

spiker - Nurłan NIGMATULIN

Podział mandatów po wyborach do Mażylisu z 20 marca 2016 r.: "Nur Otan" 84, "Ak Żoł" 7, KLPK 7. Razem 98.

Senat

przewodniczący - Kasym-Żomart TOKAJEW /"Nur Otan"/

Uzupełniające wybory do Senatu odbyły się 28 czerwca 2017 r.

Partie Demokratyczna Partia Ludowa "Nur Otan" - partia utworzona 19 stycznia 1999 r. w wyniku połączenia m.in. Związku Jedności Narodowej Kazachstanu, Demokratycznej Partii Kazachstanu i kilku mniejszych ugrupowań; w październiku 2002 r. w jej skład weszła Ludowa Spółdzielcza Partia Kazachstanu /zał. 1994/, a w listopadzie 2002 r. Republikańska Partia Pracy /zał. 1995/; następnie połączyła się z Obywatelską Partią Kazachstanu /zał. 1999/ i Agrarną Partią Kazachstanu /zał. 1999/; 25 września 2006 r. w jej skład weszła Republikańska Partia Polityczna "Asar" /zał. 2003 r. przez córkę prezydenta Darigę Nazarbajewą/; do 22 XII 2006 r. nosiła nazwę Republikańska Partia Polityczna "Otan"; przewodn.: Nursułtan NAZARBAJEW.

Ogólnonarodowa Partia Socjaldemokratyczna - utworzona 11 czerwca 2007 r. w wyniku połączenia Narodowej Partii Socjaldemokratycznej /zał. 10 IX 2006/ i partii "Naghyz Ak Żoł" /zał. 29 IV 2005 w wyniku rozłamu w Demokratycznej Partii Kazachstanu "Ak Żoł"/; przewodn.: Żarmachan TUJAKBAJ.

Komunistyczna Partia Kazachstanu /KPK/ - utworzona we wrześniu 1991 r.; zarejestrowana 28 lutego 1994 r.; zdelegalizowana 4 września 2015 r.

Demokratyczna Partia Kazachstanu "Ak Żoł" - zarejestrowana 3 kwietnia 2002 r .; przewodn.: Azat PIERUASZEW.

Partia Patriotów Kazachstanu - utworzona 1 lipca 2000 r., niewielkie ugrupowanie powiązane z weteranami wojskowymi; przewodn.: Hani KASYMOW.

"Adilet" /"Sprawiedliwość"/ - partia utworzona 14 czerwca 2004 r.; do 14 kwietnia 2006 r. nosiła nazwę Demokratyczna Partia Kazachstanu.

Komunistyczna Ludowa Partia Kazachstanu /KLPK/ - utworzona 21 czerwca 2004 r. w wyniku rozłamu w Komunistycznej Partii Kazachstanu; przewodn.: Wladislaw KOSARIOW.

Związki zawodowe

Federacja Związków Zawodowych Kazachstanu - liczy ok. 1 500 000 członków skupionych w 30 związkach zawodowych; przewodn.: Abelgazi KUSAINOW.

Konfederacja Pracy Kazachstanu - centrala związkowa utworzona 2 marca 2004 r.; przewodn.: Serik ABDRACHMANOW; sekr. gen.: Murat MASZKENOW.

Uwaga: Informacje dotyczące mediów i agencji prasowych są w trakcie aktualizacji i ostatecznej weryfikacji! Prasa AlPari - pismo gospodarcze, Ałmaty, zał. 1999.

Almaty Asia Times - dziennik w jęz. angielskim, Ałmaty.

The Almaty Herald - dziennik w jęz. angielskim, Ałmaty.

Ana Tili - tygodnik, Ałmaty, zał. 1900.

Business Week - tygodnik gospodarczy, w jęz. angielskim, Ałmaty, zał. 1992.

Business World-Astana - tygodnik w jęz. angielskim, Astana, zał. 1999.

Didar-Kazachstan - tygodnik gospodarczy, w jęz. angielskim i rosyjskim, Ałmaty.

Express K. - dziennik, Ałmaty, zał. 1922.

Jegemen Kazachstan - dziennik, Astana, zał. 1919.

Karawan - tygodnik gospodarczy w jęz. rosyjskim, Ałmaty, zał. 1991.

Kazach Eli - tygodnik polityczny, Ałmaty, zał. 1995.

Kazachstan Aielderi - popularny miesięcznik dla kobiet, Ałmaty, zał. 1925.

Kazachstanskaja Prawda - organ rządu, dziennik w jęz. rosyjskim, Astana, zał. 1920.

Kontinient - czasopismo społeczno-polityczne, Ałmaty, zał. 1999.

Nowoje Pokolenije - w jęz. rosyjskim, zał. 1993.

Panorama - tygodnik, Ałmaty, zał. 1992.

Turkistan - tygodnik polityczny, Ałmaty, zał. 1994.

Ulan - zał. 1930.

Wieczernij Ałmaty - dziennik w jęz. rosyjskim, Ałmaty.

Wriemia - tygodnik, Ałmaty, zał. 1999.

Zaman Kazachstan - gazeta w jęz. kazachskim i tureckim, Ałmaty, zał. 1992.

Zan żane Zaman /Prawo i Czas/ - dwutygodnik społeczno-polityczny o charakterze naukowym, Ałmaty, zał. 1996.

Agencje prasowe

KazAAG - agencja informacyjna, zał. 1997 w wyniku przekształcenia się agencji KAZTAG /zał. 1921, do 1991 filia agencji TASS/.

Asia Press - zał. 1990.

IIA - niezależna agencja informacyjna.