Noblista z ekonomii: demokracja jest w kryzysie
Demokracja jest w kryzysie – ocenił ekonomista i laureat Nagrody Nobla w tej dziedzinie Daron Acemoglu na poznańskiej konferencji Impact. Jego zdaniem mimo, że demokracja liberalna jest w odwrocie nadal są szanse, aby powstrzymać ten proces, ale to wymaga zmian.
- Demokracja jest w odwrocie (…) Mniej ludzi głosuje i młodzi ludzie nie chcą demokracji, a populiści i skrajna prawica zyskują w wyborach – powiedział Acemoglu.
Wśród problemów z jakimi na świecie mierzy się demokracja wymienił brak zaufania do jej instytucji. Zwrócił uwagę, że instytucje są kluczowe, ponieważ to tam można tworzyć kompromisy, powalające rozwiązywać problemy. - To są miejsca, gdzie można znajdować kompromisy. Kongresowi ufa mniej niż 10 proc. Amerykanów. Wcześniej w latach 60. i 70. XX wieku była to około połowa społeczeństwa – przypomniał.
Problemy, które wymienił, ekonomista opisał w książce „What happened to liberal democracy?”, która ma ukazać się latem tego roku. Jego zdaniem kryzys demokracji, z jakim się mierzymy, ma swoje źródła przede wszystkim w postępie technologicznym.
Po drugiej wojnie światowej, ludzie mieli poczucie, ze są słuchani. W świecie postindustrialnym jest inaczej. Zmieniły to komputery, które zwiększyły zyski, tym z większymi kwalifikacjami
Noblista dodał, że to miało bezpośredni wpływ na nierówności.
Acemoglu ocenił, że automatyzacja doprowadziła do masowych zwolnień, co sprawiło, że nierówności gospodarcze się nasiliły. Przypomniał, że po drugiej wojnie światowej firmy masowo zatrudniały, a w debacie publicznej istniał pluralizm poglądów.
Ekonomista zaproponował reformę demokracji liberalnej, którą chce oprzeć na nowym systemie polityczno-gospodarczym, który nazywa „liberalizm klasy pracującej” (ang. working class liberalism). Wyjaśnił, że jest to system, który pozwoliłby na wdrożenie postulatów tych, którzy utracili głos w debacie publicznej przez m.in. postęp technologiczny.
Odnosząc się do roli Polski w Europie podczas dyskusji pt. „Europa w zmieniającym się porządku świata: stabilność gospodarcza, bezpieczeństwo i przyszłość wzrostu”, Daron Acemoglu stwierdził, że historia rozwoju Polski może być inspirującą dla innych.
Polska była w stanie zmienić instytucje, rozwijać się gospodarczo i funkcjonować cały czas w systemie demokratycznym mimo pojawiających się trudności. Polska poradziła sobie z problemami. To daje nadzieję dla wielu innych krajów, które mogą uczyć się na tym przykładzie
W odpowiedzi na pytanie o integrację europejską, Acemoglu powiedział, że Polska potrzebuje Europy, ale również Europa potrzebuje Polski, w tym jeśli chodzi o rozwój nowych, innowacyjnych technologii, także z obszaru AI, zgodnie z europejskimi wartościami.
Polska, jeśli będzie jednym z centrów rozwoju w Europie, będzie mieć znacznie większe wpływy w skali globalnej
Daron Acemoglu to laureat Nagrody Nobla w dziedzinie nauk ekonomicznych z 2024 r. za badania nad instytucjami i ich wpływem na dobrobyt. Profesor Massachusetts Institute of Technology podejmie w Poznaniu temat walki o dobrobyt w erze sztucznej inteligencji.
Nobliści, politycy, liderzy globalnych firm uczestniczą od środy w Poznaniu w dwudniowym kongresie Impact. Impreza promowana jest jako najważniejsze wydarzenie gospodarczo-technologiczne w tej części Europy; według organizatorów weźmie w nim udział ponad 6 tys. osób.
Program kongresu obejmuje ponad 90 godzin wydarzeń oraz wystąpienia 650 mówców. Rozmowy będą toczyć się w ramach 25 ścieżek tematycznych. Formuła kongresu zakłada zwięzłe wystąpienia i debaty poświęcone kierunkom rozwoju europejskiej gospodarki, biznesu i polityki.
Polska Agencja Prasowa jest patronem medialnym kongresu Impact. (PAP)
awm/ mad/ kj/ kgr/
