Premierowy wielkoszlemowy finał Chwalińskiej, 29. w historii polskiego tenisa
Maja Chwalińska w sobotę po raz pierwszy wystąpi w finale wielkoszlemowym. Od godz. 15 powalczy o triumf w paryskim French Open z rosyjską tenisistką Mirrą Andriejewą. Będzie to jednocześnie 29. polski finał imprezy tej rangi i szansa na 13. triumf.
Stolica Francji najczęściej gościła Polaków w decydującym spotkaniach wielkoszlemowych zmagań. To właśnie w Paryżu 90 lat temu po raz pierwszy do finału dotarła - w deblu - Jadwiga Jędrzejowska, a rok później bez powodzenia powalczyła o tytuł z Simonne Mathieu, dziś patronce trzeciej co do wielkości areny kompleksu im. Rolanda Garrosa.
Później w Paryżu biało-czerwoni do finału docierali w grze podwójnej, aż nastała era Igi Świątek, która już sześciokrotnie triumfowała we French Open - w latach 2020 i 2022-24. Jej kolekcję wielkoszlemowych zwycięstw uzupełnia nowojorski US Open z edycji 2022 oraz ubiegłoroczny Wimbledon, zatem należy do niej połowa tytułów wywalczonych przez polskich tenisistów.
Wobec tych osiągnięć ginie jej deblowy finał z 2021 roku, do którego we Francji dotarła w parze z Amerykanką Bethanie Mattek-Sands.
Poza Świątek, więcej niż raz w Wielkim Szlemie wygrali tylko z Polaków Łukasz Kubot, który ma dwa tytuły w deblu, oraz Jan Zieliński - dwukrotny zwycięzca zmagań w mikście.
Z kolei najwięcej finałów - siedem, w tym trzy w grze pojedynczej - zaliczyła przed drugą wojną światową Jędrzejowska. Wygrała tylko jeden - w 1939 roku w deblu w Paryżu - w parze z Mathieu.
Poza nią i Świątek, trzykrotnie w finale wielkoszlemowym wystąpili też Kubot, Zieliński i Marcin Matkowski, jednak nie w singlu.
Zieliński, specjalizujący się w grze podwójnej, w 2023 roku w Melbourne jako 10. Polak w historii zadebiutował w decydującym etapie Wielkiego Szlema, kiedy w duecie z Hugo Nysem z Monako przegrali mecz o tytuł z zawodnikami gospodarzy Jasonem Kublerem i Rinkym Hijikatą 4:6, 6:7 (4-7).
Rok później poszło mu lepiej, ale w mikście. W parze z Hsieh Su-wei z Tajwanu w finale Australian Open pokonali Amerykankę Desirae Krawczyk i Brytyjczyka Neala Skupskiego 6:7 (5-7), 6:4, 11-9, a niespełna sześć miesięcy później w Londynie powtórzyli sukces, wygrywając w decydującym starciu Wimbledonu z Meksykanami Giulianą Olmos i Santiago Gonzalezem 6:4, 6:2.
Były to jednocześnie pierwsze dwa polskie zwycięstwa w grze mieszanej. Poprzednie pięć finałów - trzy w Paryżu i dwa w Nowym Jorku - biało-czerwoni przegrali, a o tytuł walczyli Jędrzejowska, Klaudia Jans-Ignacik, dwukrotnie Matkowski oraz Alicja Rosolska.
Zieliński w 2024 roku został drugim polskim zwycięzcą rywalizacji na trawiastych kortach All England Lawn Tennis and Croquet Clubu Pierwszym był Kubot, który w 2017 roku w duecie z Brazylijczykiem Marcelo Melo pokonali w finale Austriaka Olivera Maracha i Chorwata Mate Pavica 5:7, 7:5, 7:6 (7-2), 3:6, 13:11.
Przed rokiem dołączyła do nich Świątek, która po historycznej ze względu na rozmiary - 6:0, 6:0 - wygranej z Amandą Anisimovą z USA znalazła się na liście triumfatorek najbardziej prestiżowej tenisowej imprezy.
Kubot pierwszy tytuł wywalczył w 2014 roku w Melbourne, w parze ze Szwedem Robertem Lindstedtem, a Wojciech Fibak wspólnie z Australijczykiem Kimem Warwickiem byli najlepsi w tej imprezie w 1978 roku.
Dotychczasowe finały imprez wielkoszlemowych z udziałem Polaków:
Australian Open - 4
1978, debel: Wojciech Fibak, Kim Warwick (Polska, Australia) - Paul Kronk, Cliff Letcher (Australia) 7:6, 7:5
2014, debel: Łukasz Kubot, Robert Lindstedt (Polska, Szwecja) - Eric Butorac, Raven Klaasen (USA, RPA) 6:3, 6:3
2023, debel: Jason Kubler, Rinky Hijikata (Australia) - Jan Zieliński, Hugo Nys (Polska, Monako) 6:4, 7:6 (7-4)
2024, mikst: Hsieh Su-wei, Jan Zielinski (Tajwan, Polska) - Desirae Krawczyk Neal Skupski (USA, W. Brytania) 6:7 (5-7), 6:4, 11-9
-----------------------
French Open (do 1967 roku mistrzostwa Francji) - 12
1936, debel: Simone Mathieu, Billie Yorke (Francja, W. Brytania) - Jadwiga Jędrzejowska, Susan Noel (Polska, W. Brytania) 2:6, 6:4, 6:4
1939, singiel: Simone Mathieu (Francja) - Jadwiga Jędrzejowska (Polska) 6:3, 8:6
debel: Jadwiga Jędrzejowska, Simone Mathieu (Polska, Francja) - Alice Florian, Hella Kovac (Jugosławia) 7:5, 7:5
1947, mikst: Sheila Piercey Summers, Eric Sturgess (RPA) - Jadwiga Jędrzejowska, Christian Caralulis (Polska, Rumunia) 6:0, 6:0
1977, debel: Brian Gottfried (USA), Raul Ramirez (Meksyk) - Wojciech Fibak, Jan Kodes (Polska, Czechosłowacja) 7:6, 4:6, 6:3, 6:4
2012, mikst: Sania Mirza, Mahesh Bhupathi (Indie) - Klaudia Jans-Ignacik, Santiago Gonzalez (Polska, Meksyk) 7:6 (7-3), 6:1
2015, mikst: Bethanie Mattek-Sands, Mike Bryan (USA) - Lucie Hradecka, Marcin Matkowski (Czechy, Polska) 7:6 (7-3), 6:1
2020, singiel: Iga Świątek (Polska) - Sofia Kenin (USA) 6:4, 6:1
2021, debel: Barbora Krejcikova, Katerina Siniakova (Czechy) - Iga Świątek, Bethanie Mattek-Sands (Polska, USA) 6:4, 6:2
2022, singiel: Iga Świątek (Polska) - Cori "CoCo" Gauff (USA) 6:1, 6:3
2023, singiel: Iga Świątek (Polska) - Karolina Muchova (Czechy) 1:6, 4:6, 6:4
2024, singiel: Iga Świątek (Polska) - Jasmine Paolini (Włochy) 6:2, 6:1
-----------------------
Wimbledon - 5
1937, singiel: Dorothy Round (W. Brytania) - Jadwiga Jędrzejowska (Polska) 6:2, 2:6, 7:5
2012, singiel: Serena Williams (USA) - Agnieszka Radwańska (Polska) 6:1, 5:7, 6:2
2017, debel: Łukasz Kubot, Marcelo Melo (Polska, Brazylia) - Oliver Marach, Mate Pavic (Austria, Chorwacja) 5:7, 7:5, 7:6 (7-2), 3:6, 13:11
2024, mikst: Jan Zieliński, Hu-Wei Hsieh (Polska, Tajwan) - Giuliana Olmos, Santiago Gonzaleza (Meksyk) 6:4, 6:2
2026, singiel: Iga Świątek - Amanda Anisimova (USA) 6:0, 6:0
-----------------------
US Open (do 1967 roku mistrzostwa USA) - 7
1937, singiel: Anita Lizana (Chile) - Jadwiga Jędrzejowska (Polska) 6:4, 6:2
1938, debel: Sarah Palfrey Cooke, Alice Marble (USA) - Jadwiga Jędrzejowska, Rene Mathieu (Polska, Francja) 6:8, 6:4, 6:3
2011, debel: Juergen Melzer, Philipp Petzschner (Austria, Niemcy) - Mariusz Fyrstenberg, Marcin Matkowski (Polska) 6:2, 6:2
2012, mikst: Jekaterina Makarowa, Bruno Soares (Rosja, Brazylia) - Kveta Peschke, Marcin Matkowski (Czechy, Polska) 6:7, 6:1, 12–10
2018, debel: Mike Bryan, Jack Sock (USA) - Łukasz Kubot, Marcelo Melo (Polska, Brazylia) 6:3, 6:1
2018, mikst: Bethanie Mattek-Sands, Jamie Murray (USA, W. Brytania) - Alicja Rosolska, Nikola Mektic (Polska, Chorwacja) 2:6, 6:3, 11-9
2022, singiel: Iga Świątek (Polska) - Ons Jabeur (Tunezja) 6:2, 7:6 (7-5).(PAP)
pp/ sab/ sma/