Wiceszef MSWiA: Polska poprze restrykcje wizowe wobec obywateli Rosji
Nie może być tak, że z jednej strony nakładamy sankcje na Rosję, a z drugiej wydajemy kilkaset tysięcy wiz turystycznych jej obywatelom, którzy potem wypoczywają na europejskich plażach – powiedział wiceszef MSWiA Maciej Duszczyk przed spotkaniem ministrów spraw wewnętrznych UE w Luksemburgu.
Wiceszef resortu zapowiedział, że na posiedzeniu szefów MSW krajów unijnych Polska poprze inicjatywę wprowadzenia dodatkowych restrykcji wizowych wobec Rosjan.
Polska jest jednym z 11 krajów UE, które sygnowały list do Komisji Europejskiej z apelem o wstrzymanie wydawania wiz rosyjskim obywatelom.
Dokument, pod którym podpisali się m.in. szef polskiego MSZ Radosław Sikorski oraz szef MSWiA Marcin Kierwiński, powstał z inicjatywy Szwecji, a strona polska chętnie ją poparła
Przypomniał, że Warszawa już podczas poprzednich spotkań ministrów UE opowiadała się za ograniczeniem Rosjanom możliwości wjazdu do Unii Europejskiej.
Bardzo dosadnie mówiliśmy, że nie może być tak, że z jednej strony są wprowadzone sankcje, a z drugiej strony wydaje się kilkaset tysięcy wiz turystycznych dla Rosjan, którzy potem wypoczywają na europejskich plażach
Wiceminister powiedział, że Polska chce skończyć z tym „dualizmem” i dlatego poparła apel do KE.
W liście ministrowie zaapelowali też do Komisji o nałożenie zakazu wjazdu do strefy Schengen na rosyjskich weteranów wojennych. Chodzi o setki tysięcy osób, które brały udział w wojnie napastniczej Rosji przeciwko Ukrainie. Z tą inicjatywą wystąpiła w marcu Estonia.
Duszczyk przyznał, że temat ten został już poruszony na ostatnim posiedzeniu ministrów głównie przez kraje bałtyckie, ale Polska poparła również ten pomysł.
Obawiamy się, że kiedy wojna się skończy, do UE będzie chciało przyjechać bardzo dużo osób, które po prostu mają krew na rękach
Dane UE dotyczące wjazdów do strefy Schengen pokazują, że w ubiegłym roku obywatelom Rosji wydano o 10 proc. więcej wiz niż w 2024 roku. Z informacji PAP, która w maju jako pierwsza dotarła do tych danych, wynika, że w 2025 r. Rosjanom przyznano łącznie 623 tys. wiz Schengen, w tym prawie 480 tys. turystycznych. Znaczną część przyznanych uprawnień stanowiły wizy wielokrotnego wjazdu. Najwięcej wiz wydały Francja, Włochy i Hiszpania, a najmniej - Polska, Dania, Rumunia i Szwecja.
Wiceszef MSWiA: Polska zgadza się na wykluczenie z unijnej ochrony Ukraińców w wieku poborowym
Wiceszef MSWiA Maciej Duszczyk powiedział, że Polska zgadza się na wykluczenie z unijnej ochrony tymczasowej Ukraińców w wieku poborowym i osób, które nielegalnie opuściły Ukrainę. Przedłużenie tej ochrony dla uchodźców z Ukrainy jest w czwartek jednym z tematów posiedzenia ministrów UE w Luksemburgu.
Jedną z rozważanych opcji jest propozycja Komisji Europejskiej, która przewiduje ograniczenie możliwości przyznawania ochrony tymczasowej osobom, które opuściły kraj nielegalnie, oraz Ukraińcom w wieku poborowym. Przed posiedzeniem ministrów spraw wewnętrznych krajów UE Duszczyk zapowiedział poparcie dla tej inicjatywy. – Zgadzamy się na takie rozwiązanie – oświadczył.
Mechanizm ochrony tymczasowej został uruchomiony wobec Ukraińców po rosyjskiej inwazji na Ukrainę w 2022 r. i gwarantuje uchodźcom wojennym z tego kraju prawo do legalnego pobytu, podejmowania pracy i chodzenia do szkoły we wszystkich państwach UE. Przepisy są cyklicznie przedłużane. Obecne wygasają dopiero w marcu 2027 r., ale Komisja już pracuje nad ich przedłużeniem o kolejny rok i sonduje nastroje wśród państw członkowskich, zwłaszcza że część z nich opowiada się za wprowadzeniem pewnych ograniczeń.
Pojawiła się np. propozycja wprowadzenia ograniczenia geograficznego przy przyznawaniu ochrony uchodźcom. Chodzi o to, by państwa mogły odmawiać automatycznej ochrony osobom pochodzącym z regionów Ukrainy uznawanych za relatywnie bezpieczne i mniej narażone na działania wojenne, takie jak graniczący z Polską obwód lwowski. Pomysł ten upadł, bo Ukraina została później wykreślona z listy krajów bezpiecznych i uznana za państwo w całości objęte działaniami wojennymi.
Wiceszef MSWiA przyznał w czwartek, że Polska i tak nie poparłaby takiego rozwiązania, bo „doskonale zdaje sobie sprawę z tego, co dzieje się w Ukrainie”. - Czasami obywatele polscy, którzy mieszkają przy granicy, słyszą wybuchy rosyjskich rakiet atakujących cele cywilne bardzo blisko granicy. Dlatego dla nas ograniczenie geograficzne jest nie do przyjęcia – powiedział.
Zauważył natomiast, że Polska jest jednym z krajów, które już wprowadziły zmiany w systemie ochrony Ukraińców.
Kilka miesięcy temu przyjęliśmy ustawę specjalną, która pozwala na wygaszanie uchodźcom wojennym z Ukrainy wcześniej przyznanych świadczeń
Zgodnie z obowiązującymi od marca nowymi zasadami obywatele Ukrainy muszą w ciągu 30 dni od wjazdu do Polski złożyć wniosek o ukraiński PESEL; w przeciwnym wypadku mogą stracić prawo do ochrony. Osoby, które uzyskały PESEL bez okazania dokumentów, muszą je zaktualizować do końca sierpnia br. Przepisy wprowadzono w Polsce w ramach prac nad implementacją przedłużenia ochrony zapisanej w unijnej dyrektywie o ochronie tymczasowej.
Obecnie z ochrony tymczasowej w UE korzysta 4,33 mln Ukraińców: 28,7 proc. w Niemczech, 22,3 proc. w Polsce i 9 proc. w Czechach. Na koniec marca br. stosunek liczby osób z Ukrainy korzystających z ochrony czasowej do liczby ludności był najwyższy w Czechach (34,8 na 1000 osób), a w dalszej kolejności w Polsce (26,3), na Słowacji (26,2) i Cyprze (25,3).
Duszczyk: będziemy rozmawiać z Niemcami o zniesieniu kontroli na granicy z Polską
Wiceszef MSWiA Maciej Duszczyk powiedział w czwartek PAP i Polskiemu Radiu, że rząd będzie rozmawiać z Niemcami o zniesieniu kontroli na granicy z Polską. Coraz więcej krajów UE, w tym Luksemburg i Holandia, naciska na Berlin w tej sprawie.
Wiceminister powiedział, że Polska deklaruje gotowość do dyskusji z Niemcami o stopniowym ograniczaniu kontroli na granicach. Ocenił jednak, że może to nie być łatwe, bo kwestia kontroli granicznych została silnie upolityczniona. - Dużo łatwiej wprowadza się kontrole graniczne niż się z nich rezygnuje – podkreślił.
Temat ten był omawiany w czwartek w Luksemburgu na posiedzeniu unijnych ministrów spraw wewnętrznych. Jak ustaliła PAP na podstawie informacji od źródeł unijnych, na posiedzeniu Niemcy zostały mocno skrytykowane, zwłaszcza przez państwa sąsiednie, które ucierpiały na wprowadzeniu kontroli granicznych. Argumentowały one, że utrudnienia wynikające z kontroli najboleśniej odczuli mieszkańcy regionów przygranicznych oraz pracownicy przekraczający granicę, by dotrzeć do miejsc zatrudnienia. Rozmówcy PAP powiedzieli, że Niemcy zostały najostrzej ocenione przez Luksemburg i Holandię, a niemiecki minister nie zabrał w tej sprawie głosu.
- Wszystkie państwa członkowskie, które się dziś wypowiadały, bardzo mocno podkreślały, że funkcjonalność strefy Schengen jest jednym z najważniejszych zadań UE. Brak kontroli granicznych jest jedną z najważniejszych wartości ocenianych przez społeczeństwa UE – zaznaczył Duszczyk w rozmowie z PAP i Polskim Radiem.
Zauważył, że swoboda przemieszczania się ma także wymiar gospodarczy. - Samo to, że tiry muszą stać na granicy, powoduje bardzo duży wzrost kosztów prowadzenia działalności gospodarczej na jednolitym rynku – powiedział.
Duszczyk przyznał, że Polska sama tymczasowo przywróciła kontrole na granicy z Niemcami i Litwą. Podkreślił jednak, że było to działanie w ramach procedur przewidzianych przez kodeks Schengen i związane z realnym zagrożeniem w postaci presji migracyjnej na szlaku wiodącym przez Białoruś i Rosję. Jak zaznaczył, zagrożenia te udało się już zminimalizować.
Zrobiliśmy bardzo dużo, żeby uszczelnić granicę z Białorusią, więc kanał migracyjny przez Białoruś jest u nas praktycznie zamknięty
Dodał jednak, że Polska nadal obserwuje problem migracyjny „na kierunku litewskim” i z tego powodu utrzymuje kontrole na granicy z Litwą.
Niemcy wprowadziły tymczasowe kontrole na wszystkich lądowych przejściach granicznych, w tym na granicy z Polską, jesienią 2024 r. Od tamtej pory wielokrotnie przedłużały kontrole, tłumacząc to m.in. koniecznością walki z nielegalną migracją. Decyzja Niemiec spotkała się z wyjątkowo mocną krytyką ze strony Komisji Europejskiej. KE w ubiegłym tygodniu opublikowała raport o strefie Schengen, w tym opinię o wprowadzeniu przez Niemcy kontroli granicznych.
KE zakwestionowała w raporcie zasadność przedłużania kontroli przez Niemcy. Zauważyła, że niemieckie wnioski uzasadniające konieczność ich przywrócenia nie zawierają wystarczającej analizy zagrożeń, w tym wyjaśnienia, jak pogarszająca się sytuacja geopolityczna przekłada się konkretnie na zagrożenie dla Niemiec i dlaczego kontrole są konieczne na wszystkich odcinkach granic wewnętrznych. Komisja zakwestionowała też wybór sześciomiesięcznego okresu obowiązywania kontroli, podkreślając, że Berlin nie wyjaśnił, dlaczego krótszy okres byłby niewystarczający.
Duszczyk ocenił, że raport KE jest sygnałem dla państw, które, jak Niemcy, zbyt długo utrzymują kontrole graniczne. - Kilka państw już przekroczyło procedury przewidziane w kodeksie granicznym Schengen. To jest wskazanie do nich: „pomyślcie jeszcze raz, czy na pewno tej kontroli granicznej potrzebujecie” – powiedział. Dodał, że dzięki raportowi Polska przystąpi do rozmów z Niemcami „uzbrojona w dodatkowe argumenty”.
Państwa strefy Schengen mogą przywrócić tymczasowe kontrole na granicach wewnętrznych, ale wyłącznie w sytuacjach stanowiących poważne zagrożenie dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego i tylko na czas określony, który można przedłużać łącznie do maksymalnie sześciu miesięcy. Ostatnio w marcu Niemcy po raz kolejny przedłużyły kontrole na granicy z Polską, mają obowiązywać do września.
Z Luksemburga Jowita Kiwnik Pargana (PAP)
jowi/ akl/ wj/ aop/ kgr/
