W Tatrach więcej niedźwiedzi niż w poprzednich latach
Co najmniej 64 niedźwiedzie brunatne bytują na stałe lub czasowo w polskich Tatrach – wynika z najnowszych badań genetycznych wykonanych na zlecenie Tatrzańskiego Parku Narodowego (TPN). W 2017 r. szacowano tam 56 osobników, a w 2013 r. – 45.
Badania przeprowadził Instytut Ochrony Przyrody PAN. Polegały na zebraniu próbek – sierści i odchodów – na terenie Tatr od marca do października 2023 r. Następnie w laboratorium izolowano z nich DNA i na tej podstawie tworzono profile genetyczne, pozwalające rozróżnić poszczególne osobniki, a także określić ich płeć. Zidentyfikowano 38 samic i 24 samce; w dwóch przypadkach nie udało się ustalić płci.
Łącznie rozpoznano 64 unikalne genotypy, co oznacza minimalną liczbę niedźwiedzi obecnych na terenie TPN. Ponieważ niedźwiedzie przemieszczają się na duże odległości, autorzy raportu zaznaczają, że liczba ta obejmuje także osobniki migrujące między krajami. Jak wskazano, z danych telemetrycznych wynika, że ponad 80 proc. niedźwiedzi w Polsce wykazuje aktywność transgraniczną.
Jak podkreślono w raporcie PAN, rozpoznanie 64 osobników wynika z analizy próbek, dla których udało się uzyskać pełne i wiarygodne profile DNA. Część zebranego materiału nie nadawała się jednak do pełnej analizy genetycznej, co oznacza, że rzeczywista liczba niedźwiedzi bytujących na obszarze TPN może być wyższa, ale nie da się jej dokładnie określić.
Pierwsze tego typu badania genetyczne niedźwiedzi w Tatrach przeprowadzono w 2013 r. Wówczas naukowcy ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego i TPN ustalili, że w całych Tatrach żyje 45 niedźwiedzi, z czego ok. 15 stale po polskiej stronie, a kilkanaście przemieszcza się sezonowo między Polską a Słowacją. Wskazano także na sezonowe migracje – latem więcej zwierząt przebywa po stronie polskiej – oraz dużą różnorodność genetyczną populacji.
Niedźwiedzie brunatne są wszystkożerne – żywią się leśnymi owocami, grzybami, pędami roślin, drobnymi ssakami, rybami, a także padliną. Jesienią gromadzą zapasy tłuszczu, a zimę spędzają w gawrach – od listopada do marca. Samice co dwa lata rodzą od jednego do trzech młodych, które przez około 1,5 roku pozostają pod ich opieką. Dorosłe osobniki mogą ważyć do 300 kg i dożywać nawet 50 lat.
szb/ agz/ sma/
