Wspólne oświadczenie USA i państw arabskich. Iran odpowiada
Resort spraw zagranicznych Iranu skrytykował w piątek wspólne oświadczenie USA i Rady Współpracy Państw Zatoki Perskiej (GCC), nazywając je „interwencjonistycznym, nieodpowiedzialnym i prowokacyjnym”. MSZ dodało, że obecność armii USA w regionie Bliskiego Wschodu jest źródłem podziałów i braku bezpieczeństwa.
Władze w Teheranie podtrzymały także swoje wcześniejsze stanowisko dotyczące cieśniny Ormuz, która - ich zdaniem - powinna być zarządzana przez Iran wspólnie z Omanem.
Iran krytycznie o oświadczeniu USA i państw arabskich
W oprotestowanym przez stronę irańską oświadczeniu, wydanym w czwartek po spotkaniu szefów dyplomacji arabskich państw Zatoki Perskiej i USA, GCC wyraziła m.in. sprzeciw wobec prób Teheranu, by kontrolować cieśninę Ormuz. Odrzucono również pomysł wprowadzenia przez Iran opłat za korzystanie z tego szlaku wodnego. Podkreślono także, że rozwiązanie konfliktu w Libanie nie powinno być powiązane z negocjacjami dotyczącymi innych państw oraz wezwano do złożenia broni wszystkie niepodlegające państwu ugrupowania zbrojne (w tym wspierany i finansowany przez Iran Hezbollah - PAP). Zaznaczono, że bez spełnienia tego warunku władze Libanu nie będą mogły odzyskać kontroli nad całym krajem.
W dokumencie wyrażono również przekonanie, że trwałe bezpieczeństwo regionalne wymaga zajęcia się kwestiami irańskich rakiet balistycznych i dronów oraz wsparcia Teheranu dla ugrupowań zbrojnych na Bliskim Wschodzie - przekazał portal Iran International.
Ministerstwo spraw zagranicznych Iranu oświadczyło, że państwa arabskie mają - zgodnie z prawem międzynarodowym i zasadą dobrego sąsiedztwa - obowiązek uniemożliwienia stronom trzecim wykorzystywania ich terytoriów i obiektów do „planowania, organizowania, wspierania lub przeprowadzania nielegalnych działań, w tym agresji militarnej” przeciwko Iranowi.
Teheran z ostrzeżeniem
Teheran ostrzegł również, że Stany Zjednoczone, Izrael i kraje regionu, które wzięły udział w atakach na Iran, ponoszą odpowiedzialność za brak bezpieczeństwa w cieśninie Ormuz.
Ministerstwo zaznaczyło, że cieśnina znajduje się na wodach terytorialnych Iranu i Omanu, dlatego podstawę zarządzania żeglugą w tym miejscu stanowić będą ustalenia zawarte w memorandum o porozumieniu między USA i Iranem.
Amerykański think tank Instytut Studiów nad Wojną (ISW) podkreślił w najnowszej analizie, że Iran stosuje groźby militarne i zachęty ekonomiczne, by przekonać państwa regionu Zatoki Perskiej do poparcia jego wysiłków na rzecz kontroli Ormuzu. Niedawne irańskie groźby i czwartkowy atak na statek handlowy w Zatoce Omańskiej prawdopodobnie stanowiły ostrzeżenie dla państw tej części świata, że jeśli nie zdecydują się na współpracę z Iranem, Teheran będzie nadal atakował międzynarodową żeglugę.
Iran - jak podkreślił ISW - zastosował podobną strategię podczas niedawnej wojny z USA i Izraelem. Teheran wystrzelił wówczas setki dronów i pocisków w kierunku państw regionu Zatoki Perskiej, aby spróbować osiągnąć swoje cele, obejmujące wstrzymanie działań USA i poróżnienie Stanów Zjednoczonych z ich arabskimi sojusznikami na Bliskim Wschodzie.
Iran chce, aby państwa te uczestniczyły w przyszłym systemie, przewidującym pobieranie opłat od statków przechodzących przez cieśninę Ormuz. Urzędnicy zaznajomieni z propozycją oszacowali, że takie opłaty mogłyby generować około 40 mld dolarów zysków rocznie „dla zaangażowanych państw” - przekazał ISW. (PAP)
os/ rtt/ ppa/
