Fot. PAP/EPA/DANIEL NAUPOLD

Ustrój

Republika. 12 VI 1920 r. proklamowana jako Ukraińska Socjalistyczna Republika Radziecka. Na mocy traktatu ryskiego z 1921 r. wschodnia część Ukrainy, jako samodzielna republika związkowa, weszła w skład ZSRR, część zachodnia do Polski. W XI 1939 r. do Ukraińskiej SRR została przyłączona część zachodnia, w VI 1940 r. część Besarabii i północnej Bukowiny, w VI 1945 r. Ukraina Zakarpacka. 
16 VII 1990 r. Rada Najwyższa ogłosiła deklarację suwerenności, 24 VIII 1991 r. proklamowała Akt Niepodległości (przyjęty w referendum z 1 XII 1991 r.), który zmienił nazwę państwa na - Ukraina. 
8 XII 1991 r. Ukraina wraz z Białorusią i Federacją Rosyjską podpisała porozumienie o utworzeniu Wspólnoty Niepodległych Państw. 
Zgodnie z konstytucją z 28 VI 1996 r., głową państwa jest prezydent wybierany w głosowaniu powszechnym na kadencję 5-letnią. Uchwałą Rady Najwyższej z 22 II 2014 r., do czasu uchwalenia nowej konstytucji, obowiązuje ustawa zasadnicza z 2004 r., która znacznie ogranicza uprawnienia prezydenta na rzecz parlamentu. 
Organem władzy ustawodawczej jest 1-izbowy parlament - Rada Najwyższa, w której skład wchodzi 450 deputowanych wybieranych w wyborach powszechnych na 4 lata (225 w okręgach jednomandatowych i 225 z list partyjnych). 
Władzę wykonawczą sprawuje rząd (Gabinet Ministrów), na którego czele stoi premier mianowany przez prezydenta w uzgodnieniu z Radą Najwyższą. 
Pod względem administracyjnym kraj podzielony jest na 24 obwody, 2 miasta wydzielone (Kijów i Sewastopol) oraz Autonomiczną Republikę Krymu. Sewastopol i Autonomiczna Republika Krymu zostały w marcu 2014 r. jednostronnie inkorporowane do Rosji; na arenie międzynarodowej są uznawane za część Ukrainy.

Głowa państwa

prezydent - Wołodymyr ZEŁENSKI /od 20 V 2019/
                                                *
poprzedni prezydent - Petro POROSZENKO /7 VI 2014 - 20 V 2019/ 

Rząd

Gabinet Ministrów
utworzony 14 IV 2016 r., stan po zmianach z 7 II 2019 r.

premier - Wołodymyr HROJSMAN 
I wicepremier oraz minister rozwoju gospodarczego i handlu - Stepan KUBIW 
wicepremier oraz min. rozwoju regionalnego, budownictwa i gospodarki mieszkaniowo-komunalnej - Hennadij ZUBKO
wicepremier ds. integracji europejskiej i euroatlantyckiej - Iwanna KŁYMPUSZ-CYNCADZE /kob./
wicepremier - Wiaczesław KYRYŁENKO 
wicepremier - Wołodymyr KISTION
wicepremier - Pawło ROZENKO 

ministrowie:
spraw zagranicznych - Pawło KLIMKIN
spraw wewnętrznych - Arsen AWAKOW
obrony - Stepan POŁTORAK
sprawiedliwości - Pawło PETRENKO
finansów - Oksana MARKAROWA /kob./
ekologii i zasobów naturalnych - Ostap SEMERAK
ds. terytoriów tymczasowo okupowanych i osób przesiedlonych - Wadym CZERNYSZ
ds. polityki agrarnej i żywnościowej - p.o. Olha TROFIMCEWA /kob./
energetyki i przemysłu węglowego - Ihor NASAŁYK
ds. polityki informacyjnej - Jurij STEĆ
kultury - Jewhen NYSZCZUK
infrastruktury - Wołodymyr OMELAN
ds. młodzieży i sportu - Ihor ŻDANOW
oświaty i nauki - Lilija HRYNEWYCZ /kob./
zdrowia - p.o. Ulana SUPRUN /kob./ 
ds. polityki społecznej - Andrij REWA
ds. weteranów - Iryna FRIZ /kob./
minister-członek Gabinetu Ministrów - Ołeksandr SAJENKO
                                                *
poprzedni premier - Arsenij JACENIUK /NF/ /27 II 2014 - 14 IV 2016/

Parlament

Rada Najwyższa

przewodniczący - Andrij PARUBIJ /NF/

Podział mandatów po wyborach z 26 października 2014 r.: Blok Petra Poroszenki 132, Front Ludowy 82, "Samopomoc" 33, Blok Opozycyjny 29, Partia Radykalna 22, "Batkiwszczyna" 19, "Wolność" 6, Prawy Sektor 1, inne 3, niezależni 96, vacat 27. Razem 450.

Ukraina parlament

---------------
21 maja 2019 r. prezydent wydał dekret, którym rozwiązał Radę Najwyższą i wyznaczył przedterminowe wybory na 21 lipca 2019 r.

 

Partie

Sługa Narodu /Sluha Narodu/ - partia polityczna utworzona 2 grudnia 2017 r. przez Wołodymyra Zełenskiego w wyniku przekształcenia Partii Decydujących Zmian; powiązana z serialem komediowym o tym samym tytule; przewodn.: Dmytro RAZUMKOW.

Europejska Solidarność /Ewropejska Solidarnist/ - partia polityczna w marcu 2001 r. w wyniku rozłamu w Socjaldemokratycznej Partii Ukrainy /zjednoczonej/; do 27 sierpnia 2014 r. nosiła nazwę "Solidarność"; a następnie do 24 maja 2019 r. Blok Petra Poroszenki "Solidarność"; przywódca: Petro POROSZENKO; przewodn.: Witalij KLICZKO.

Front Ludowy /Narodnyj Front - NF/ - partia utworzona 31 marca 2014 r.; przewodn.: Arsenij JACENIUK.

"Samopomoc" /Samopomicz/ - partia utworzona 29 grudnia 2012 r.; przywódca: Andrij SADOWYJ.

Blok Opozycyjny - partia utworzona 23 kwietnia 2010 r. w wyniku rozłamu w Partii Regionów; przywódca: Jurij BOJKO.

Partia Radykalna /Radykalnaja Partija Ołeha Liaszko/ - utworzona 28 września 2010 r.; przywódca: Ołeh LASZKO.

Ogólnoukraińskie Zjednoczenie "Ojczyzna" /Wsieukrajińskie Objednannja "Batkiwszczyna"/ - partia utworzona 16 września 1999 r.; przywódca: Julia TYMOSZENKO /kob./.

Ogólnoukraińskie Zjednoczenie "Wolność" /Wsieukrajińskie Objednannja "Swoboda"/ - partia nacjonalistyczna, utworzona 13 października 1991 r; przewodn.: Ołeh TIAHNYBOK.

Prawy Sektor /Prawij Sektor/ - partia utworzona 22 marca 2014 r. z przekształcenia opozycyjnego ruchu organizacji nacjonalistycznych; przywódca: Andrij TARASENKO.

Partia Regionów /Partija Rehioniw - PR/ - utworzona 26 października 2000 r.; sekr. wykonawczy: Borys KOLESNIKOW.

Kongres Ukraińskich Nacjonalistów /Konhres Ukrajinśkich Nacjonalistiw - KUN/ -  partia prawicowo-nacjonalistyczna, utworzona 18 października 1992r., zarejestrowana 26 stycznia 1993 r.; przywódca: przewodn.: Stepan BRACIUN.

"Nasza Ukraina" /Nasza Ukrajina - NU/ - partia utworzona 5 marca 2005 r. na bazie bloku "Nasza Ukraina"; do lipca 2009r . nosiła nazwę Ludowy Związek Nasza Ukraina /Narodnyj Sojuz Nasza Ukrajina - NSNU/; w grudniu 2011 r. w jej skład weszła Partia Ludowa /Narodna Partija - NP, zał. 1996/; przywódca: Wiktor JUSZCZENKO.

Partia Zielonych Ukrainy /Partija Zelenych Ukrajiny - PZU/ - utworzona w październiku 1990 r. w wyniku przekształcenia się w partię stowarzyszenia ekologicznego "Zielony Świat" /zał. XII 1987/; przewodn.: Denis MOSKAL.

Postępowa Socjalistyczna Partia Ukrainy /Prohresiwna Socjalistyczna Partija Ukrajiny - PSPU/ - utworzona w 1996 r. w wyniku rozłamu w Socjalistycznej Partii Ukrainy;  przywódca: Natalia WITRENKO /kob./.

Socjalistyczna Partia Ukrainy /Socjalistyczna Partija Ukrajiny - SPU/ - utworzona przez grupę b. członków Komunistycznej Partii Ukrainy /zał. 1918, zdelegalizowana 30 VIII 1991/; zarejestrowana 27 listopada 1991.

Ukraińska Platforma "Sobor" /Ukrajinśka Platforma "Sobor"/ - utworzona 5 listopada 1990 r. pod nazwą Ukraińska Partia Republikańska "Sobor" /Ukrajinśka Respublikanka Partija "Sobor" - URP"S"/, od 3 grudnia 2011 r. nosi obecną nazwę; przewodn.: Pawło ŻEBROWSKI.

"Naprzód Ukraino!" /"Ukrajina Wpieriod!"/ - partia utworzona 3 października 1998 r. pod nazwą Ukraińska Partia Socjaldemokratyczna /Ukrajinśka Socjal-Demokratyczna Partija - USDP/; obecną nazwę nosi od marca 2012 r.; przewodn.: Natalia KOROLEWSKA /kob./.

Siła i Honor /Siła i Czest/ - partia utworzona w 2009 r.; przywódca: Ihor SMESZKO.

                                                                  *
Opozycyjna Platforma - Za Życie /Opozicijna Płatforma - Za Żitja/ - prorosyjska koalicja utworzona 13  grudnia 2018 r. przez partie: Za Życie, Blok Opozycyjny i Partię Rozwoju Ukrainy; współprzewodn.: Wadim RABINOWICZ, Jurij BOJKO, Wiktor MEDWEDCZUK.

 

Związki zawodowe

Federacja Związków Zawodowych Ukrainy /Federacja Profspiłok Ukrajiny - FPU/- utworzona w 1991 r.; liczy ok. 8 700 000 członków /2011/. 

Narodowa Konfederacja Organizacji Związkowych Ukrainy - utworzona 26 listopada 2004 r.; liczy ok 1 500 000 członków; sekr. gen.: Petro PETRYCZENKO. 

Konfederacja Wolnych Związków Zawodowych Ukrainy /Konfederacja Wilnych Profspiłok Ukrajiny - KWPU/ - przewodn.: Mychajło WOLYNIEC.

 

Prasa

Dzienniki

DELO - ekonomiczny, w jęz. ukraińskim i rosyjskim, Kijów, zał. X 2005.

Dełowaja Stolica - tygodnik liberalny, w jęz. rosyjskim, Kijów, zał. 2001.

Deń/Dień/Day - w jęz. ukraińskim, rosyjskim, i angielskim, Kijów, zał. 1998.

Ekspres - w jęz. ukraińskim, Lwów, zał. 1992.

Fakty i Kommientari - w jęz. rosyjskim, Kijów, zał. 1997.

Hołos Ukrajiny/Gołos Ukrainy - organ Rady Najwyższej, w jęz. ukraińskim i rosyjskim, Kijów, zał. 1990.

Komsomolskaja Prawda /KP/ - w jęz. ukraińskim, wychodzi 6 razy w tygodniu, Kijów, zał. 1996.

Kyiwskije Wedomosty - w jęz. ukraińskim i rosyjskim, Kijów.

Siegodnia - w jęz. rosyjskim, Kijów, zał. 1997.

Silski Wisti - w jęz. ukraińskim, Kijów, zał. 1920.

Ukrajinska Prawda - gazeta internetowa, w jęz. ukraińskim, rosyjskim i angielskim, Kijów, zał. 2000.

Ukrajina Mołoda - w jęz. ukraińskim

Uriadowyj Kurier - rządowy, w jęz. ukraińskim, Kijów, zał. 1990.

Wieczernyje Wiesti - w jęz. rosyjskim, Kijów.

Wysokij Zamok - społeczno-polityczny, w jęz. rosyjskim, Lwów, do IX 1991 ukazywał się pt. "Lwowskaja Prawda".


Czasopisma

Dzerkało Tyżnia /Zerkało Niedieli - tygodnik społeczno-polityczny, w jęz. ukraińskim i rosyjskim, Kijów, zał. 1994.

Dziennik Kijowski - miesięcznik w jęz. polskim, do IX 1996 dwutygodnik, poprzednio dziennik, Kijów, zał. III 1992; nawiązuje do tradycji "Dziennika Kijowskiego" ukazującego się w l. 1906-1920.

Kyiv Post - tygodnik w jęz. angielskim, Kijów, zał. 1995.

Żinka - miesięcznik społeczno-polityczny dla kobiet, w jęz. ukraińskim, Kijów, zał. 1920.


Agencje prasowe

National News Agency of Ukraine - UKRINFORM - oficjalna agencja informacyjna, Kijów, zał. 16 marca 1918. 

Interfax-Ukraine News Agency - Kijów, zał. 1992. 

Ukrainian Independent Information Agency - UNIAN - niezależna agencja informacyjna, Kijów, zał. 1993.

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.

Ukraina

Flaga

Godło

  • Ukraina, Ukrajina
  • Obszar: 603 628 km2
  • Ludność: 42 462 218 (2017)
  • Stolica: Kijów
  • Ludność stolicy: 2 906 569 (2016)
  • Język urzędowy: ukraiński
  • Święto narodowe: 24 VIII - rocznica proklamowania Aktu Niepodległości (1991)
  • Jednostka monetarna: 1 hrywna (UAH) = 100 kopiejek
  • Członkostwo w ważniejszych organizacjach międzynarodowych: ONZ, IMF (MFW), WTO, WHO, ISE
  • Pomnik Bohdana Chmielnickiego w Kijowie Fot. PAP/EPA/SERGEY DOLZHENKO
    Pomnik Bohdana Chmielnickiego w Kijowie Fot. PAP/EPA/SERGEY DOLZHENKO
  • Widok na wieś Krasnojarsk Fot. PAP/EPA/ROMAN PILIPEY
    Widok na wieś Krasnojarsk Fot. PAP/EPA/ROMAN PILIPEY
  • Kijów Fot. PAP/EPA/TATYANA ZENKOVICH
    Kijów Fot. PAP/EPA/TATYANA ZENKOVICH