Dwie artystki prezentują w libereckim muzeum kobiecą solidarność oraz niedocenianą pracę
Wystawa zatytułowana „Przyjaciółka” łączy twórczość polskiej artystki o romskich korzeniach, Małgorzaty Mirgi-Tas, oraz czeskiej artystki występującej pod pseudonimem Sráč Sam. Opiera się ona na koncepcji „sisterhood”, czyli siostrzeństwa, zgodnie z którą kobiety wzajemnie się wspierają, dzielą się doświadczeniami i pomagają sobie w codziennym życiu. Polska artystka prezentuje tutaj swoje monumentalne obrazy tekstylne pełne ludzkich historii, które można było już oglądać na prestiżowym Biennale w Wenecji. Zostały one wykonane z używanej odzieży i tkanin, które artystce podarowali ludzie z jej najbliższego otoczenia. Druga artystka przygotowała na wystawę potężną drewnianą konstrukcję przypominającą schronienie, której częścią są obrazy, tkaninowe płaszcze oraz łodzie wypełnione grochem. Obie artystki czerpią również inspirację z motywu często niedocenianej pracy, jaką jest opieka nad bliskimi, prowadzenie gospodarstwa domowego oraz dbanie o swoje otoczenie. Wystawę można oglądać do 28 marca 2027 roku.
Projekt wystawy Małgorzaty Mirgi-Tas i Sráča Sama zatytułowany „Przyjaciółka” nawiązuje do serii wcześniejszych wystaw Muzeum Sztuk Pięknych w Libercu, w których główną rolę odgrywała kobiecość. Opiera się on na koncepcji sisterhood (siostrzeństwa), rozumianej jako sieć solidarności, wspólnych doświadczeń, wzajemnego wsparcia i szacunku między kobietami. „To właśnie te często niewidoczne więzi tworzą przestrzeń dla zaufania, wzajemności i zbiorowej odpowiedzialności. W czasach kryzysu klimatycznego i nadprodukcji wystawa stawia pytanie, czy troska o bliskich i otoczenie nie stanowi jednego z warunków bardziej zrównoważonej przyszłości” - mówi kuratorka Tea Kříž.
Obie artystki w swojej twórczości często czerpią inspirację z konkretnych miejsc, społeczności, relacji, powolnej ręcznej pracy, a także odpowiedzialności wobec środowiska, w którym żyją. W ten sposób przypominają, jak bardzo ważne są te codzienne, często niedostrzegane czynności. Na wystawie można obejrzeć dwa dzieła Małgorzaty Mirgi-Tas, które artystka prezentowała już na najważniejszym międzynarodowym przeglądzie sztuki współczesnej, architektury i kultury, Biennale w Wenecji. Są to monumentalne obrazy tekstylne inspirowane renesansowymi freskami astrologicznymi w Palazzo Schifanoia w Ferrarze, a konkretnie miesiącami czerwcem i grudniem. „Prezentując wyłącznie te dwa miesiące - okres letniego i zimowego przesilenia - zwracamy uwagę na dwa graniczne punkty roku, a także na pogańskie święta oraz przemianę Ziemi ze światła w ciemność i odwrotnie. W wielu mitologiach właśnie dni 21 czerwca i 21 grudnia symbolizują nie tylko stopniowe ustępowanie światła i zmieniający się rytm dnia, ale także skłaniają do refleksji nad zwolnieniem tempa, pokorą i wdzięcznością” - dodaje Tea Kříž.
Małgorzata Mirga-Tas wplata w swoją twórczość kulturę romską, portrety kobiet oraz sceny ze swojego zwykłego życia w rodzinnej Czarnej Górze w Tatrach. „Materiały, z których tworzę swoje prace, pochodzą częściowo od osób, które znam. Są to ubrania mojej mamy, siostry, ciotek i innych ludzi. Również moje asystentki przynoszą rzeczy od swoich sąsiadów - do tworzenia po prostu potrzebujemy używanej odzieży. Każda tkanina, którą otrzymuję, jest dla mnie wyjątkowa. Niesie w sobie energię człowieka, do którego należała, a także jego emocje. Sama tkanina nie jest tak ważna jak to, co nosi w sobie przedstawiana postać, konkretny człowiek. Myślę, że najważniejsze są ich historie: kim są, jak wpisują się w kulturę i jak walczą o swoją tożsamość” - Małgorzata Mirga-Tas odsłania ciekawostki ze swojego warsztatu artystycznego.
Sráč Sam zaś na wystawę przygotowała imponującą konstrukcję przypominającą schronienie. Składa się ona z altanki z drewna modrzewiowego, serii nowych obrazów, łodzi wypełnionych grochem oraz płaszczy tekstylnych z nadrukowanymi tekstami i obrazami. „Poszczególne elementy mogą tymczasowo tworzyć całość, ale żaden z nich nie ma jednoznacznej interpretacji. Podczas tworzenia konstrukcji opierałam się na tym, co znam i z czym mam doświadczenie. Konstrukcje w mojej twórczości symbolizują interakcję z systemem polityczno-gospodarczym, który dzięki obecnym uwarunkowaniom zasadniczo determinuje i wpływa na sposoby życia. Tworzę modelowe konstrukcje jako obrazy nadziei, że można wyrwać się z tych sideł, a jednocześnie tym ruchem kształtować własne nastawienie” - dodaje Sráč Sam.
„Kobiece spojrzenie na najróżniejsze kwestie często różni się od tego męskiego. I to jest logiczne. Inne doświadczenia i inne role oznaczają preferencje dotyczące innych tematów i podejść. Nasze muzeum wielokrotnie oddawało przestrzeń artystycznej twórczości kobiet, co bardzo mnie cieszy” - mówi Květa Vinklátová, wicehetman ds. kultury i turystyki Kraju Libereckiego.
Więcej informacji o wystawie widzowie mogą znaleźć w wydanym czesko-angielskim katalogu, nad którym kuratorka pracowała wspólnie z artystkami oraz innymi ekspertami w dziedzinie sztuk plastycznych. Katalog można nabyć w muzealnym Design Shopie. Ponadto w sprzedaży dostępne są również różnego rodzaju tematyczne merche - czapki z daszkiem, koszule, podróżne przyborniki do szycia oraz pocztówki.
W ramach wystawy przygotowano kilka programów towarzyszących przeznaczonych dla szkół, rodzin z dziećmi oraz miłośników sztuki. Projekt „Przyjaciółka” można oglądać w Libercu do niedzieli 28 marca 2027 r.
Małgorzata Mirga-Tas
Polska artystka wizualna Małgorzata Mirga-Tas (ur. 1978) należy do najbardziej wyrazistych postaci współczesnej europejskiej sceny artystycznej. Choć studiowała rzeźbę, międzynarodowe uznanie zdobyła dzięki twórczości tekstylnej. Wykorzystuje w niej odzież z odzysku, która - jak sama podkreśla - przechowuje historię, emocje i wspomnienia swoich wcześniejszych właścicieli. Jej prace bazują na pamięci zbiorowej, codzienności oraz tożsamości kulturowej społeczności romskiej.
Małgorzata Mirga-Tas zapisała się w historii Biennale w Wenecji jako pierwsza romska artystka reprezentująca pawilon narodowy. W 2022 roku reprezentowała Polskę projektem „Re-enchanting the World (Przeczarowując świat)”, na który złożyło się 12 wielkoformatowych paneli tekstylnych (patchworków i tapiserii) nawiązujących tematycznie do kolejnych miesięcy roku. Jej prace prezentowano również w renomowanych instytucjach sztuki na świecie, m.in. w Tate St Ives, Kunstmuseum Luzern, Kunstmuseum Wolfsburg oraz w nowojorskim High Line. W 2020 roku artystka otrzymała prestiżową nagrodę Paszport Polityki. Obecnie mieszka z mężem i dwoma synami w Czarnej Górze na południu Polski.
Sráč Sam
Sráč Sam (ur. 1969) to czeska artystka wizualna i kuratorka, mieszkająca w miejscowości Česká Bříza niedaleko Pilzna. Jej twórczość przełamuje konwencje społeczne i językowe, podobnie jak imię i nazwisko, które przyjęła. Artystka zajmuje się funkcjonowaniem społeczeństwa, kulturą i relacjami międzyludzkimi, poszukując sposobów na zmianę utrwalonych reguł.
W swojej twórczości wykorzystuje różnorodne media - rysunek, tekst, architekturę, a także wykłady i performansy. Jej prace prezentowano m.in. w Galerii Miasta Stołecznego Pragi, berlińskiej galerii SAVVY Contemporary oraz na biennale „Ve Věci umění”. Jej dzieła znajdują się w zbiorach wielu instytucji, w tym Galerii Narodowej w Pradze. W 2006 roku artystka założyła w miejscowości Česká Bříza własną galerię sam83, której celem było stworzenie zaplecza i przestrzeni dla swobodnej wymiany myśli oraz wspierania artystów. Ponadto wydaje niezależny kwartalnik kulturalny „PIŽMO”.
PROGRAM TOWARZYSZĄCY WYSTAWIE „PRZYJACIÓŁKA”
- 5.11.2026, godz. 10:00-10:30
Czytanie bajek - romskie
- 5.11.2026, od godz. 17:00
Zwiedzanie z kuratorką Teą Kříž i autorką Sráč Sam
- 7.11.2026, godz. 10:00-13:00
Sąsiedzki radykalny haft z Terezą Müller
- 8.12.2026, godz. 10:00-11:00 i 14:30-15:30
„Baby“ bawialnia | Szyję, szyję sobie …GRUDZIEŃ
- 10.12.2026, od godz. 17:00
Muzyczno-taneczny występ zespołu Vuštora Amare Čavore
- 12.12.2026, godz. 10:00-12:00 i 14:00-16:00
Warsztaty plastyczne | Pod szczęśliwą gwiazdą
Muzeum Sztuk Pięknych W Libercu
Założone w 1953 roku Muzeum Sztuk Pięknych w Libercu jest czwartym co do wielkości muzeum sztuki w Czechach. Jego kolekcja liczy około 23 tysięcy dzieł sztuki pochodzących z Czech, Niemiec, Austrii, Francji, Niderlandów i innych krajów Europy. Obejmuje szeroki wachlarz prac i przedmiotów, od malarstwa, grafiki i rysunku po rzeźbę i inne formy sztuki. Przez ponad sześć dekad muzeum mieściło się w pałacu Liebiega. W lutym 2014 roku przeniosło swoją siedzibę do zabytkowego budynku dawnych łaźni miejskich przy alei Masarykova třída w Libercu. Muzeum oferuje stały atrakcyjny program, obejmujący także liczne wystawy czasowe, regularnie zmieniane i prezentujące sztukę zarówno w kontekście historycznym, jak i współczesnym. Jesienią 2027 roku instytucja otworzy nowe wystawy stałe. Istotną częścią działalności muzeum jest edukacja. Jego dział edukacyjny organizuje programy towarzyszące dla szkół oraz rodzin z dziećmi, a podczas wakacji przygotowuje półkolonie dla dzieci. W każdy czwartek po południu zwiedzający mogą również korzystać z muzealnej biblioteki. Więcej informacji: www.galali.cz, IG, FB
KONTAKT:
Kateřina Trunečková
e-mail: katerina.truneckova@galali.cz
tel.: +420 724 834 546
