„Praskie wnętrza”, wystawa o historycznych detalach, które warto ocalić, w Muzeum Warszawskiej Pragi od 17 września 2026 roku
Co kryje się za fasadami praskich kamienic? Do jakich mieszkań prowadzą bogato zdobione klatki schodowe? Co sprawia, że wnętrza zachowują swój oryginalny charakter? Wystawa „Praskie wnętrza” pokazuje, że o autentyczności historycznych mieszkań decydują często niedostrzegane elementy architektury wnętrz: posadzki taflowe, sztukaterie, płytki ceramiczne, stolarka, okucia czy piece kaflowe. To właśnie one są świadectwem dawnych technologii, rzemiosła i zmieniających się gustów kolejnych dekad. Uwrażliwienie na wartość oryginalnego wyposażenia historycznych mieszkań oraz popularyzacja dawnego wzornictwa to idee przyświecające Katarzynie Chudyńskiej-Szuchnik, kuratorce wystawy. „Praskie wnętrza” można oglądać od 17 września w Muzeum Warszawskiej Pragi, oddziale Muzeum Warszawy.
Detale mieszkań projektowano, czerpiąc z estetyki pałacowej, zgodnie z obowiązującymi trendami: od stylu historycznego inspirowanego klasycyzmem, neorenesansem i neobarokiem, przez secesję i art déco, po wczesny modernizm. Wiele z nich przetrwało do dziś i może współtworzyć opowieść o dziedzictwie Warszawy oraz pomóc w poznaniu dawnych technologii rzemieślniczych i budowlanych. Można w końcu poddać je renowacji, by nadal służyły w miejscu swojego przeznaczenia.
Ekspozycja „Praskie wnętrza” zwraca uwagę na detale, które często pozostają niezauważone - wzorzyste posadzki, stolarka drzwiowa i okienna, sztukaterie, piece kaflowe, płytki ceramiczne czy okucia. To właśnie one budują charakter zabytkowych mieszkań i opowiadają o zmieniających się stylach, estetyce oraz sposobach życia kolejnych pokoleń mieszkańców Pragi. Wiele z tych elementów przetrwało do dziś mimo zniszczeń, przebudów i powojennych adaptacji, stając się cennym świadectwem materialnego dziedzictwa miasta.
Wystawa powstała na podstawie wieloletnich badań prowadzonych przez kuratorkę Katarzynę Chudyńską-Szuchnik zarówno w lokalach mieszkalnych, jak i związanych z historią praskich firm rzemieślniczych. Dzięki temu zwiedzający zobaczą nie tylko oryginalne obiekty i archiwalia, lecz także poznają historie miejsc, do których na co dzień nie mają wstępu. Wielkoformatowe fotografie pozwolą zajrzeć do mieszkań, w których zachowały się ślady kolejnych etapów ich użytkowania i przekształceń, a jednym z eksponatów będzie wanna z lat 60. XX wieku przeniesiona bezpośrednio z kuchni mieszkania przy ulicy Wileńskiej 13.
„Do prac nad wystawą zainspirował mnie imponujący zbiór tafli z Wytwórni Posadzek Drzewnych Bednarczyków, z którym pierwszy raz zetknęłam się pięć lat temu. Równie odkrywcze było badanie deseni malarskich produkowanych tuż po wojnie na potrzeby odnawiania zajmowanych mieszkań. Oryginalne wyposażenie wnętrz wykonywano z solidnych surowców, rzemieślniczymi metodami - to jest współcześnie ogromny atut tych detali. Wiele z nich może być prawdziwą ozdobą wnętrz” - mówi kuratorka wystawy Katarzyna Chudyńska-Szuchnik.
Jednym z najważniejszych wymiarów projektu jest współpraca z osobami i środowiskami, dzięki którym udało się udostępnić zachowane elementy historii lokalnego rzemiosła. Na wystawie zaprezentowane zostaną zbiory i archiwalia przekazane przez kontynuatorów oraz spadkobierców dawnych praskich przedsiębiorstw: Wytwórni Szablonów Papierowych Deseń przy ulicy Ząbkowskiej oraz Wytwórni Posadzek Drzewnych Bednarczyków z Kamionka. To wyjątkowa okazja, aby zobaczyć materiały dokumentujące działalność firm, które przez dziesięciolecia współtworzyły gospodarczy i społeczny krajobraz prawobrzeżnej Warszawy.
„Praskie wnętrza” pokazują, że historia miasta zapisana jest nie tylko na fasadach kamienic, lecz także w przestrzeniach, w których od pokoleń toczy się codzienne życie mieszkańców. Wystawa zachęca do uważniejszego spojrzenia na elementy, które często traktowane są jako przestarzałe, przypominając o ich wartości historycznej, estetycznej i rzemieślniczej. Jest również zaproszeniem do rozmowy o ochronie autentycznych wnętrz, dobrych praktykach konserwatorskich i współczesnym znaczeniu historycznego zasobu mieszkaniowego Warszawy.
Wystawie towarzyszy publikacja poświęcona taflom posadzkowym ze zbiorów Wytwórni Posadzek Drzewnych Bednarczyków. Jej autorem jest Jacek Turant - ostatni właściciel zakładu działającego do 2007 roku. Album prezentuje niepublikowane wcześniej archiwalia oraz dokumentuje wzornictwo i technologie produkcji drewnianych posadzek, stanowiąc cenne źródło wiedzy dla miłośników historii miasta, architektury wnętrz, konserwatorów zabytków i badaczy rzemiosła. Album będzie dostępny w muzealnej księgarni. Zaplanowany jest również bogaty program wydarzeń, m.in. spotkanie wokół książki Jacka Turanta wraz z pokazem renowacji tafli, oprowadzania kuratorskie, oprowadzania gościnne z Piotrem Stryczyńskim - badaczem i popularyzatorem warszawskiej Pragi oraz Jerzym Majewskim, varsavianistą; spacery i wizyty w historycznych lokalach mieszkalnych i kamienicach, warsztaty rzemieślnicze inspirowane elementami wyposażenia wnętrz: sztukaterią, deseniami malarskimi, płytkami ceramicznymi i drewnianymi posadzkami; debaty i spotkania z mieszkańcami o zachowaniu oryginalnych wnętrz z przykładami dobrych praktyk oraz zajęcia edukacyjne przy stole interaktywnym, w trakcie których uczestnicy wykonają odbitkę ze wzorem deseniowym i stworzą kompozycję - autorski wzornik nawiązujący do historycznych detali wnętrz.
W dniu otwarcia wystawy „Praskie wnętrza” Muzeum Warszawskiej Pragi ponownie udostępniła zwiedzającym ekspozycję stałą, odświeżoną w ramach projektu modernizacji możliwej dzięki programowi rządowemu „Wspieranie działań muzealnych”, finansowanemu z Funduszu Promocji Kultury MKiDN. Prace przeprowadzone latem obejmowały m.in. całkowitą wymianę reprodukcji eksponatów. Jesienią zostaną przeprowadzone dalsze zaplanowane w ramach projektu działania wspierające i uatrakcyjniające zwiedzanie wystawy stałej: oczyszczenie i uzupełnienie wielkoformatowej makiety Pragi, uczytelnienie identyfikacji wizualnej w budynkach oraz uruchomienie audioprzewodnika.
Wystawa „Praskie wnętrza” została otwarta 17 września 2026 roku w Muzeum Warszawskiej Pragi, oddziale Muzeum Warszawy przy ulicy Targowej 50/52.
Godziny otwarcia:
wtorek, środa, piątek 9.00–17.00, czwartek 11.00-20.00, sobota, niedziela 10.00-18.00
Bilety: 10 zł / 15 zł, w czwartki wstęp za 1 zł
KOLOFON:
Kuratorka: Katarzyna Chudyńska-Szuchnik
Projekt wystawy: Anna Sarnowska
Producentki: Marta Galewska, Aleksandra Złotowska
Projekt graficzny wystawy: Anna Sarnowska, Daniel Szwed
Projekt plakatu i identyfikacji wizualnej: Joanna Bębenek
System typograficzny wystaw Muzeum Warszawy: Anna Światłowska
Film do wystawy: Marcin Liminowicz, Pola Salicka
Fotografie: Krzysztof Gajewski, Tomasz Kaczor
Redakcja językowa i korekta: Katarzyna Głowińska, Anna Sośnicka (Lingventa)
Tłumaczenie na język angielski: Aleksandra Szymczyk
Opieka konserwatorska: Piotr Kaczkiełło, Janusz Mróz, Igor Nowak, Karolina Nowicka, Piotr Popławski, Katarzyna Szymczuk, Adam Wrzosek
Koordynacja digitalizacji: Mikołaj Kalina
Digitalizacja: Adrian Czechowski, Anna Sulej
Postprodukcja: Eliza Kowalska-Małek
Przygotowanie zdjęć do druku: Daniel Szwed
Wypożyczenia zewnętrzne: Janusz Kurczak
Wypożyczenia wewnętrzne: Marta Kuźmińska, Tomasz Lewandowski, Małgorzata Oliwińska, Dorota Parszewska, Zuzanna Sieroszewska-Rolewicz, Filip Żelewski
Oprawa i realizacja techniczna: Piotr Lipiński (koordynacja), Michał Bogumił, Zofia Cur, Ksenia Góreczna, Paweł Grochowalski, Artur Miniewicz, Katarzyna Radecka, Tomasz Raubo, Leszek Sokołowski, Mariusz Stawski, Robert Stupnicki, Filip Wielechowski-Olszak, Adam Wrzosek
IKG/Aleksander Sieklicki
D-POS Bartłomiej Jakóbowski
Program towarzyszący: Katarzyna Chudyńska-Szuchnik, Małgorzata Czekajło
Program edukacyjny do wystawy: Aleksandra Karkowska-Rogińska, Małgorzata Kędzierzawska
Komunikacja: Anna Dobrowolska-Balcerzak, Anna Ładna, Nela Sobieszczańska-Siawrys, Milena Soporowska, Maria Alicja Włodarska
Marketing: Karina Dąbska, Agata Fronczyk
Konsultacja merytoryczna: Grzegorz Boczkowski, Katarzyna Komar-Michalczyk, prof. Jacek Martusewicz, Tomasz Strobel, Jacek Turant, Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków
Instytucje i osoby wypożyczające zbiory: Archiwum Zakładowe Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Warszawie, Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków, Dekorum Tomasz Strobel, Galeria Antyków Stara Praga Filip Stanowski, Jarosław Gawina, Katarzyna Komar-Michalczyk i Zbigniew Michalczyk, Manufaktura Ceramiczna Fougasse CER-TECH PLUS , Maria Piradoff-Link z Mini Muzeum Bankowiec, Muzeum Regionalne w Opocznie, Piotr Stryczyński, Anna Szwałkiewicz, Jacek Turant oraz Better Home Interior Design, Zakład Gospodarowania Nieruchomościami Praga-Północ
Szczególne podziękowania dla Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami Praga-Północ oraz Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami Praga-Południe za umożliwienie kuratorce badań w historycznych mieszkaniach.
Materiały dla mediów: https://muzeumwarszawy.pl/dla-mediow/
Więcej informacji o wystawie: https://muzeumpragi.pl/wystawa/praskie-wnetrza/
KONTAKT:
Nela Sobieszczańska-Siawrys
Muzeum Warszawy
502 244 911
nela.sobieszczanska@muzeumwarszawy.pl
