Raport Business & Science Poland: właściwie przeprowadzona dekarbonizacja może zwiększyć konkurencyjność polskiego przemysłu
Proces dekarbonizacji przemysłu ma wzmacniać konkurencyjność polskich firm na światowych rynkach oraz zapewniać bezpieczeństwo i niezależność gospodarki - to kluczowy wniosek z raportu „Czysty kurs na przemysł”, przygotowanego przez BSP. Zdaniem autorów dekarbonizacja może stać się impulsem rozwojowym dla gospodarki, pod warunkiem powstania długofalowej polityki przemysłowej, stabilnego finansowania inwestycji, dostępu do czystej energii oraz regulacji, które nie ograniczają rozwoju przedsiębiorstw.
lidera transformacji na poziomie rządowym, biurokrację, niestabilne regulacje i niewystarczające finansowanie.
W odpowiedzi na te problemy Business & Science Poland rekomenduje opracowanie jednej, długofalowej strategii przemysłowej państwa oraz wzmocnienie koordynacji działań dotyczących czystych technologii. Jednym z proponowanych rozwiązań jest powołanie pełnomocnika rządu odpowiedzialnego za ten obszar.
Na poziomie unijnym ważne - według raportu - jest wzmocnienie reprezentacji interesów polskiego przemysłu. Wskazuje się również na potrzebę większego udziału przedsiębiorstw w projektowaniu regulacji, które bezpośrednio wpływają na ich działalność.
Wśród obszarów, które mogą stać się specjalizacją polskiej gospodarki, raport wymienia sieci i recykling, morską energetykę wiatrową, gospodarkę o obiegu zamkniętym oraz rozwój lokalnego udziału w łańcuchach dostaw, określanego jako local content.
Zdaniem autorów opracowania rozwój tych sektorów może zwiększyć krajową wartość dodaną, wzmocnić kompetencje przedsiębiorstw i stworzyć nowe możliwości inwestycyjne. Gospodarka o obiegu zamkniętym i recykling mogą również przyczynić się do ograniczenia zależności surowcowej.
Podczas dyskusji poświęconej raportowi Maciej Jakubik, dyrektor Departamentu Polityki Przemysłowej i Przemysłu Obronnego w Ministerstwie Rozwoju i Technologii, zwrócił uwagę na potrzebę większego uwzględnienia polityki przemysłowej w debacie o transformacji energetycznej. Jak zaznaczył, w dyskusji na ten temat należy zachować równowagę między celami środowiskowymi a pozostałymi wymiarami transformacji, w tym konkurencyjnością i bezpieczeństwem gospodarczym.
„Słuszne jest to, co zauważyliście w raporcie, że dekarbonizacja i rozwijanie nowych gałęzi przemysłu w dziedzinach czystych technologii są istotne nie tylko po to, żeby spełniać cele polityki klimatycznej, ale również żeby wzmacniać odporność gospodarczą” - ocenił Jakubik.
Przypomniał, że od sześciu lat funkcjonuje system rekompensat kosztów pośrednich związanych z unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji CO2 (ETS). W ramach tego mechanizmu przeznaczono dotychczas ponad 9 mld zł na wsparcie sektorów energochłonnych. Poinformował również o dodatkowym mechanizmie pomocy, opartym na unijnych zasadach pomocy publicznej, który ma wynieść 4,8 mld zł wsparcia w ciągu trzech lat dla szerszej grupy przedsiębiorstw energochłonnych.
Dodał, że wsparcie publiczne dla przemysłu energochłonnego powinno pomagać firmom zarówno w radzeniu sobie z wysokimi cenami energii, jak i w długoterminowym ograniczaniu jej zużycia. Według niego wsparcie powinno służyć nie tylko bieżącej poprawie sytuacji firm, ale również inwestycjom w efektywność energetyczną czy własne źródła wytwarzania energii.
Dominika Taranko, wiceprezes Wind Industry Hub, oceniła, że w ostatnich latach wzrosła świadomość znaczenia polityki przemysłowej dla powodzenia transformacji energetycznej. Jej zdaniem rozwój odnawialnych źródeł energii powinien być powiązany z budową krajowego łańcucha dostaw, tak aby inwestycje infrastrukturalne przynosiły większe korzyści polskiej gospodarce.
„Zbyt dużo akcentu kładziemy na transformację energetyczną, skupiamy się na dokładaniu tych gigawatów energii odnawialnej do miksu. Zupełnie pomijamy refleksję, że to jest przedsięwzięcie infrastrukturalne, że to są gigantyczne nakłady inwestycyjne, które mają szansę pracować dla gospodarki, jeżeli będziemy mieli swój łańcuch dostaw i w tych projektach również będziemy uczestniczyć” - powiedziała.
„Przemysł energochłonny potrzebuje bezpośredniego wsparcia inwestycji w dekarbonizację, w tym dla technologii, których nie można zastąpić bezpośrednią elektryfikacją” - ocenił Adam Gniazdowski, External Relations & ESG Senior Manager, Qemetica. Jego zdaniem kluczowe znaczenie ma nie tylko zapewnienie finansowania inwestycji, ale też zachowanie neutralności technologicznej, pozwalającej przedsiębiorstwom wybierać odpowiednie dla nich rozwiązania.
Aleksander Śniegocki, prezes zarządu Instytutu Reform, wskazał natomiast na potrzebę opracowania kompleksowej polityki przemysłowej z jasno określonymi celami, harmonogramem i monitoringiem działań. Zaznaczył, że skuteczna polityka przemysłowa wymaga nie tylko określenia celów, lecz także odpowiedzialnych za ich realizację instytucji, odpowiednich zasobów administracyjnych i włączenia przedsiębiorców w proces podejmowania decyzji.
Raport „Czysty kurs na przemysł” przygotowano na podstawie analizy dokumentów krajowych i unijnych, opracowań eksperckich oraz konsultacji z przedstawicielami biznesu.
Źródło informacji: PAP MediaRoom
