XI Europejski Kongres Samorządów: sztuka jest realnym narzędziem wsparcia młodzieży
Młodzi ludzie chcą, żeby ich wysłuchać. Dialog jest ważny, począwszy od rodziców i szkoły, a czas oddany młodzieży zawsze procentuje - podkreślił aktor Dariusz Kordek w dyskusji poświęconej sztuce jako narzędziu wsparcia młodych ludzi, która odbyła się podczas XI Europejskiego Kongresu Samorządów w Mikołajkach.
Uczestnicy panelu pt. „Sztuka niesie pomoc - Artyści dla Młodego Pokolenia” zgodzili się, że sztuka pomaga młodym ludziom wyrażać emocje, budować poczucie sprawczości i odnajdywać własną tożsamość. Artyści, działając na styku kultury, edukacji i zaangażowania społecznego, mogą pełnić rolę przewodników i sojuszników młodego pokolenia, a dostęp do twórczości sprzyja włączaniu społecznemu, profilaktyce kryzysów psychicznych i dialogowi międzypokoleniowemu.
Anna Węgrzyn, prezeska zarządu fundacji Terapia to NIE WSTYD, podkreśliła, że wciąż niewiele osób zdaje sobie sprawę, że zdrowie psychiczne jest fundamentem dobrego funkcjonowania człowieka.
„Nadal żyjemy w czasach, gdzie bardzo mało wiemy: kim jest psycholog, psychoterapeuta, psychiatra? Nadal mamy przed sobą dużą barierę, żeby pozwolić pomóc sobie samemu, nie odkładać tego na ostatnie miejsce” - wskazała Anna Węgrzyn.
Jej zdaniem współpraca instytucji, samorządów i artystów jest kluczem do wspierania młodych ludzi.
„Psychoterapia to jest jakość życia. Chciałabym, żeby samorządy bardzo mocno położyły nacisk na to, aby znalazły się budżety właśnie na taką wiedzę i na takie wsparcie, ponieważ uważam, że to jest niezbędne” - podkreśliła prezeska zarządu fundacji Terapia to NIE WSTYD.
Aktor Paweł Deląg wspomniał o warsztatach, które prowadzi z młodzieżą, mających na celu m.in. dać poczucie bezpieczeństwa, pozwolić pozbyć się lęku, ale także pobudzić wyobraźnię. Jego zdaniem nie sprawdza się w tym szkoła, a często nawet rodzice.
„Szkoła jest cały czas zakorzeniona w XIX wieku po to, żeby produkować lekarzy, urzędników, żołnierzy, ale nie żeby uczyć, co się dzieje w środku, w naszej wewnętrznej przestrzeni. Tego również nie otrzymujemy bardzo często w domach. Wiele nieszczęścia dotyczącego tego, co nazywamy zdrowiem psychicznym, wynika z nieświadomości, niewiedzy” - wskazał aktor.
Jego zdaniem samorządy mogą tu być bardzo pomocne.
„Mogą coś zrobić, rozpocząć różnego rodzaju programy. Mogą kształcić lokalnych liderów, aby warsztaty, wiedza, przede wszystkim doświadczenie były w zasięgu ręki” - stwierdził Paweł Deląg.
Krzysztof Szczęsny, prezes zarządu Humanitarian Innovation Group, podkreślił, że kluczem do zainteresowania samorządów współpracą na rzecz młodzieży jest wskazanie korzyści, które z tego wynikają.
„Zauważyliśmy, że najlepiej jest wprowadzać zmiany, kiedy używamy konkretnego języka korzyści. Jeśli myślimy o samorządach, o zaangażowaniu władzy lokalnej, to należy wytłumaczyć, dlaczego warto się zaangażować i jakie z tego będą benefity” - wskazał.
Zdaniem Anny Smołowik, aktorki, teatr jest tym, co może pomóc młodzieży, która mierzy się dziś z hejtem, brutalnym ocenianiem, agresją.
„Teatr, przestrzeń integracji teatralnej jest czymś, co skupia się na osobie, na byciu tu i teraz, brakach i zaletach. Nadwrażliwość jest piękna, tylko trzeba o nią dbać. Trzeba zadbać o takiego człowieka i pozwolić mu być nadwrażliwym. A nie obśmiewać go w dzisiejszym świecie. Dzieci powinny mieć jak największy kontakt z kulturą i sztuką” - mówiła Anna Smołowik.
Dariusz Kordek, aktor, podkreślił, że artyści mają potencjał i umiejętności, żeby docierać z pomocą do młodzieży. Zaapelował do samorządowców, żeby dali im szansę to robić.
„My jako artyści, osoby może trochę bardziej wrażliwe, wyczulone, bardziej reagujące na te problemy, czy stykający się z nimi prywatnie, jesteśmy w stanie dużo zrobić, pomóc. Bo komunikujemy się nie tylko werbalnie, nie tylko instytucjonalnie, ale przemawiamy do wrażliwości tych młodych ludzi, do ich duszy. Potrafimy to robić” - wskazał Dariusz Kordek.
XI Europejski Kongres Samorządów w Mikołajkach to największe i najważniejsze wydarzenie samorządowe w 2026 roku w Polsce, stanowiące przestrzeń wymiany dobrych praktyk oraz budowania i pogłębiania współpracy między samorządami. Kongres co roku tworzy przestrzeń, w której lokalny wymiar samorządności spotyka się z europejskimi trendami rozwoju i współpracy. Konferencja gromadzi ponad 3000 uczestników.
