83. rocznica akcji lutowej w białostockim getcie. „Pamiętamy, oddajemy cześć niewinnym ofiarom”
W czwartek przypada 83. rocznica początku likwidacji getta w Białymstoku. 5 lutego 1943 r. rozpoczęła się tzw. akcja lutowa wyłapywania Żydów wytypowanych do wywózki do obozów zagłady. Niemcy rozstrzelali wówczas ok. tysiąca osób, a do obozu w Treblince wywieziono kolejnych 12 tys.
W południe kwiaty przy pomniku upamiętniającym uczestników powstania w getcie (miało ono miejsce w sierpniu 1943 roku) kwiaty złożył prezydent Białegostoku Tadeusz Truskolaski i wojewoda podlaski Jacek Brzozowski.
„Pamiętamy, oddajemy cześć niewinnym ofiarom”
- Trudno sobie wyobrazić, jak nieludzkie warunki stworzyli naziści tylko dlatego, że ci ludzie byli Żydami. Jesteśmy tutaj po to, by pokazać, że pamiętamy, oddajemy cześć niewinnym ofiarom - mówił dziennikarzom prezydent Truskolaski. Podkreślał, że trzeba społeczeństwu przypominać, że ani pokój, ani współczesne osiągnięcia, nie są dane raz na zawsze.
- Musimy ciągle dbać o wartości i nie dopuścić do tego, aby różnego rodzaju siły, przede wszystkim nazistowskie, ale też i bolszewickie, nie doszły do głosu. Bo wtedy człowiek się w tych systemach totalitarnych nie liczy - dodał.
- Tu chodzi nie tyle o liczby i statystyki, co o zorganizowany, masowy system represji i likwidacji narodu ze względów ideologii totalitarnej, jaką był nazizm - podkreślał wojewoda Brzozowski. - Te gesty, które robimy, to także nasz sprzeciw wobec polityki, która próbuje relatywizować nazistowskie zbrodnie lub w ogóle podważać istnienie nazistowskiego systemu likwidacji ludzi ze względu na ich narodowość - mówił.
Wieczorem odbędą się uroczystości, których uczestnicy przyjdą pod pomnik trasą z miejsca, gdzie przed laty była zlokalizowana jedna z bram białostockiego getta; obecnie jest tam symboliczna tablica wmurowana w chodnik.
Białostockie getto zostało utworzone w lipcu 1941 r., zlikwidowano je w sierpniu 1943 r. - w getcie wybuchło wówczas powstanie, które trwało od 16 do 25 sierpnia.
5 lutego 1943 r. rozpoczęła się pierwsza akcja Niemców zmierzająca do likwidacji białostockiego getta; jest nazywana akcją lutową. Już wcześniej pojawiła się lista ok. 10 tys. mieszkańców getta, którzy mieli być wywiezieni do obozów koncentracyjnych. Członkowie Judenratu (utworzonej przez Niemców rady żydowskiej w getcie) próbowali tę liczbę ograniczyć, uzasadniając, że Żydzi pracują w fabrykach produkujących m.in mundury na front wschodni.
5 lutego 1943 roku o godzinie czwartej rano jednostki żandarmerii, gestapo oraz policji żydowskiej rozpoczęły przeszukiwania terenu getta, wyłapując wytypowanych do wywózki ludzi. W trwającej około tygodnia akcji na miejscu rozstrzelano około tysiąc osób, a do obozu zagłady w Treblince wywieziono kolejnych 12 tys.(PAP)
rof/ aszw/gn/
