Premier Tusk po spotkaniu E5: przyszłość Zachodu zależy od tego, na ile zachowamy jedność
Przyszłość Europy, zachodniego świata i Ukrainy będzie zależała od tego, na ile zachowamy jedność europejską i transatlantycką - podkreślił premier Donald Tusk w środę w Berlinie po spotkaniu liderów państw E5. Jednym z głównych tematów ich rozmów w niemieckiej stolicy był lipcowy szczyt NATO w Ankarze.
Liderzy krajów E5, czyli Francji, Niemiec, Polski, Wielkiej Brytanii i Włoch, spotkali się w środę po południu w Berlinie w urzędzie kanclerskim.
- Nasze państwa będą pilnowały jedności europejskiej i transatlantyckiej — oświadczył Tusk na wspólnej konferencji prasowej po trwającym nieco ponad godzinę spotkaniu europejskich przywódców, do których dołączył zdalnie sekretarz generalny NATO Mark Rutte.
Polski premier podkreślił, że przyszłość Europy, świata oraz los Ukrainy „będzie zależała od tego, na ile zachowamy jedność” europejską i transatlantycką. Jak dodał, ważne jest, by przed szczytem NATO w Turcji ten przekaz był wyraźny i jednoznaczny.
Tusk zapowiedział, że Polska będzie robiła wszystko, aby państwa bezpośrednio zagrożone agresywną rosyjską polityką, państwa flanki wschodniej NATO, „były reprezentowane we wszystkich formatach”. Bez nich — jak podkreślił - „trudno będzie cokolwiek osiągnąć w tej konfrontacji cywilizacyjnej” z agresywnymi sąsiadami ze wschodu.
Mówiąc o praktycznym wymiarze tych działań, podkreślił, że w czwartek w Gdańsku, „niezależnie od różnych zdarzeń”, przeprowadzi zgodnie z planem Konferencję na rzecz Odbudowy Ukrainy. - Będzie to kolejny wkład i Polski, i Europy w pomoc Ukrainie dziś i w odbudowę po wojnie — powiedział Tusk.
Szef rządu podkreślił, że w przypadku Polski praktyczny wymiar działań to również wydawanie prawie 7 proc. PKB na uzbrojenie i obronność. Dodał, że chce, by to głośno wybrzmiało na szczycie w Ankarze. - Ci wszyscy, którzy poważnie traktują swoje zobowiązania, powinni włożyć więcej wysiłku w zdolności obronne Europy i własnych krajów — zaapelował Tusk.
Pięć przesłań
Gospodarz szczytu, kanclerz Niemiec Friedrich Merz, poinformował, że podczas spotkania w Berlinie liderzy „europejskiej piątki” sformułowali wspólnie pięć przesłań, które będą propagować podczas m.in. szczytu NATO w Ankarze.
Pierwszym — zgodnie z jego słowami — jest „opowiadanie się za NATO”, które dba o bezpieczeństwo w obszarze transatlantyckim „z myślą o wszystkich sojusznikach”. Merz wymienił też „odnowienie Sojuszu” i wzmocnienie w nim filaru europejskiego, m.in. poprzez rosnące wydatki na obronność w Europie.
- Po trzecie, działamy wspólnie, ponieważ nie uda nam się realizować naszych celów w zakresie obronności, jeżeli będziemy działać w pojedynkę. Chcemy działać jako Europejczycy również we współpracy z Amerykanami, we współpracy transatlantyckiej. (...) Nasi sąsiedzi powinni się czuć bezpieczni, jeżeli Niemcy też są bezpieczniejsze i silniejsze — podkreślił.
Czwartym przekazem — dodał Merz — jest wspieranie Ukrainy, zwłaszcza podczas szczytu NATO w Turcji. - Rząd federalny proponuje, aby Kijów otrzymał obietnicę finansowania. Musimy pokazać Rosji, że Ukraina będzie silna, ponieważ wsparcie z Europy nie będzie słabnąć — podkreślił.
Jako ostatni punkt kanclerz — wyrażając zadowolenie z ramowego porozumienia między USA i Iranem — wymienił poparcie dla dalszych rozmów między Waszyngtonem a Teheranem.
Merz ocenił, że „po obu stronach Atlantyku jesteśmy zgodni tak, jak nie byliśmy dawno”, a w kontekście Ukrainy i Rosji oświadczył, że „nadszedł czas na rozmowy pokojowe”.
Premier Włoch Giorgia Meloni podkreśliła, że Europa musi kontynuować wsparcie dla Ukrainy aż do osiągnięcia trwałego, sprawiedliwego pokoju. - Tutaj można liczyć na Włochy, zwłaszcza jeśli chodzi o odporność energetyczną — zadeklarowała.
Jak oceniła, świat znajduje się w tej chwili w „momencie o znaczeniu historycznym”, w którym kształtuje się nowa globalna architektura bezpieczeństwa.
Premier Wielkiej Brytanii Keir Starmer ocenił natomiast: - Zmieniają się nastroje w Moskwie, w tym momencie coraz więcej ludzi jest niezadowolonych z polityki Putina. Dlatego to jest właściwy moment, żeby zwiększać sankcje, żeby zwiększać wsparcie dla Ukrainy, żeby wykorzystać ten moment.
Jak zauważył, Ukraińcom znowu udało się w ostatnim czasie powstrzymać wojska rosyjskie na froncie.
Prezydent Francji Emmanuel Macron podkreślił z kolei, że Amerykanie i Europejczycy zbliżają swoje stanowiska ws. Ukrainy i Iranu.
W ocenie gospodarza Pałacu Elizejskiego Amerykanie zdali sobie sprawę z tego, że ważna jest integralność terytorialna Ukrainy, dlatego są gotowi nałożyć nowe sankcje na Rosję. Macron dodał, że celem jest teraz kontynuacja kursu zmierzającego do rozszerzenia sankcji na rosyjskie sektory ropy i gazu. - Nasze rozmowy w Ankarze będą tego dotyczyć — przekazał.
E5, nazywana „europejską piątką”, to nieformalna grupa skupiająca europejskie państwa o największych wydatkach na obronność: Polskę, Niemcy, Francję, Włochy i Wielką Brytanię. Powstała w 2024 r., aby koordynować działania na rzecz wsparcia Ukrainy w wojnie z Rosją.
Na początku czerwca, w formacie zawężonym do E3 (Wielka Brytania, Francja, Niemcy), Starmer, Macron oraz Merz spotkali się w Londynie z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim i przedstawili pięć warunków koniecznych do zakończenia wojny rosyjsko-ukraińskiej. Premier Tusk wypowiedział się wówczas krytycznie o braku udziału Polski w tych rozmowach.
Z Berlina Mateusz Obremski i Karolina Mózgowiec (PAP)
mobr/ kmz/ kl/ iwo/ fos/ mok/ rtt/ mhr/
