Adam Pomorski o Wiesławie Myśliwskim: świadomie powoływał się na tradycję Kochanowskiego
Wiesław Myśliwski miał świadomość ciągłości literatury polskiej od swego niedościgłego mistrza Jana Kochanowskiego - powiedział PAP tłumacz, eseista, były prezes polskiego PEN Clubu Adam Pomorski. Wybitny polski pisarz, laureat Nagrody Nike za „Widnokrąg” i „Traktat o łuskaniu fasoli” zmarł w wieku 94 lat.
W rozmowie z PAP Adam Pomorski ocenił, że „odejście Myśliwskiego jest zamknięciem dużego rozdziału dziejów polskiej kultury”. – Odszedł pisarz, który wniósł do polskiej literatury wspaniały język swoich dzieł, ale także człowiek, który miał świadomość ciągłości literatury polskiej od człowieka, którego uznawał za niedościgłego mistrza, mianowicie od Jana Kochanowskiego – powiedział. Pomorski zastrzegł, że nie jest to miara tzw. literatury wiejskiej czy chłopskiej, z którą autor „Kamienia na kamieniu” był potocznie kojarzony. - To jest coś znacznie głębszego – dodał.
Zaznaczył także, że jeżeli szukać źródeł tradycji literackiej i kontekstu dzieła Myśliwskiego, to warto sięgnąć – choćby przez zadomowienie w Sandomierzu i w Sandomierszczyźnie – także do Jarosława Iwaszkiewicza.
Ten sen dziejowy, który za sprawą „Czerwonych tarcz” Iwaszkiewicza pojawił się w polskiej literaturze, i jednocześnie to spojrzenie na historię Polski i Europy, a także kultury europejskiej i polskiej z punktu widzenia prowincji, gdzie trwanie prowincji staje się kryterium oceny tej kultury, jest wspólnym punktem Myśliwskiego i Iwaszkiewicza
- Oczywiście dojrzałe dzieła obu pisarzy rozchodzą się w odmiennych kierunkach, ale ten punkt wspólny - jak wspólny Sandomierz - jest rzeczywiście istotny – dodał.
Pomorski zaznaczył również, że przesłanie prozy Myśliwskiego jest egzystencjalne. – Uważam przede wszystkim, że te dwa elementy – sięgająca Kochanowskiego tradycja kultury polskiej i spojrzenie historyczne z punktu widzenia trwania prowincji życia – są w twórczości Myśliwskiego charakterystyczne – podkreślił Pomorski.
Wiesław Myśliwski urodził się 25 marca 1932 r. w Dwikozach koło Sandomierza w Świętokrzyskiem. Po ukończeniu studiów polonistycznych na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim pracował w Ludowej Spółdzielni Wydawniczej. W latach 1975-1990 kierował redakcją kwartalnika „Regiony”, redagował także dwutygodnik „Sycyna”. Debiutował w 1967 r. powieścią „Nagi sad”, w której opowiedział o swoim ojcu.
Konflikt między tożsamością odziedziczoną i pożądaną ukazał w powieści „Pałac” (1970) oraz dramacie „Klucznik” (1978). Najobszerniejszą epopeją chłopskiego losu w twórczości pisarza okazała się powieść „Kamień na kamieniu” (1984). Kolejna książka - „Widnokrąg” (1996) uhonorowana została w 1998 r. Nagrodą Nike, podobnie jak wydany w 2006 r. „Traktat o łuskaniu fasoli”.(PAP)
akr/ dki/ kgr/
