Ekspert: wygrana Magyara poprawi relacje z rządem Tuska; możliwe są jednak zgrzyty
Wygrana opozycyjnej Tiszy Petera Magyara automatycznie i szybko poprawiłaby relacje rządów Węgier i Polski, jednak nie da się wykluczyć pojawienia się w przyszłości pewnych zgrzytów - ocenił w rozmowie z PAP dr Pal Attila Illes, były konsul generalny Węgier w Polsce, a obecnie analityk ośrodka HIIA.
- Wygrana opozycyjnej Tiszy automatycznie i szybko poprawiłaby polsko-węgierskie relacje rządowe. Magyar obiecał już, że jego pierwsza podróż zagraniczna jako premiera odbędzie się właśnie do Warszawy. Na dłuższą metę nie wykluczam jednak pewnych zgrzytów. Na przykład gdyby Magyar, wbrew temu, co głosi w kampanii, zaczął prowadzić ostrzejszą politykę w stosunku do Ukrainy, uwzględniając prawa Węgrów mieszkających w tym państwie, albo kontynuował politykę energetyczną premiera Viktora Orbana - zauważył ekspert Węgierskiego Instytutu Stosunków Międzynarodowych (HIIA).
Rozmówca PAP stwierdził, że „w przypadku wygranej Orbana, nie widzi szans na poprawę relacji z premierem Donaldem Tuskiem w najbliższej przyszłości”. - Wzajemna niechęć jest zbyt duża. By odwrócić tę relację potrzebna jest długa praca organiczna, jeśli w ogóle istnieje wola zainteresowanych stron. Szybciej może dojść do zbliżenia i spotkania tych polityków na kanwie współpracy regionalnej, np. w ramach Grupy Wyszehradzkiej. Zbliżające się wybory parlamentarne w Polsce także mogą mieć wpływ na stan kontaktów Warszawy i Budapesztu - ocenił dr Illes.
Komentując przyczyny sporu obecnych władz Węgier i Polski, zauważył, że u ich podstaw leżą „odmienne wizje geopolityczne”.
- Początkowo relacje Donalda Tuska i Viktora Orbana były wręcz znakomite. Łączyły ich wspólne pasje, wielka miłość do sportu, przede wszystkim do piłki nożnej. Mieli również bardzo podobne spojrzenie na politykę międzynarodową. Dobre relacje jednoznacznie się skończyły, gdy Tusk został przewodniczącym Rady Europejskiej, a polityków poróżnił całkowicie stosunek do wojny rosyjsko-ukraińskiej. Jeśli spór można było jeszcze pogłębić, doprowadziło do tego przyjęcie polityków poprzedniego rządu polskiego na Węgrzech - wyjaśnił rozmówca PAP.
"Z pewnością duży wpływ na relacje między naszymi państwami ma fakt, że podejście węgierskiego premiera do obecnego prezydenta USA Donalda Trumpa diametralnie różni się od stosunku polskiego premiera".
Analityk HIIA zwrócił uwagę na to, że „na temperaturę sporów ma też wpływ kampania wyborcza” na Węgrzech. - Polityka węgierska jest pewnego rodzaju przedłużeniem sporu, jaki istnieje w Polsce między Prawem i Sprawiedliwością a Koalicją Obywatelską. Orban w czasie kampanii prezydenckiej rok temu jednoznacznie opowiedział się za Karolem Nawrockim. Kontakty Petera Magyara z Donaldem Tuskiem są jeszcze bardziej zażyłe. Sam Tusk nie krył, że Magyar zwracał się do niego po radę, jak wygrać wybory i pewnie taką radę dostał. To pokazuje, że Donald Tusk ma wpływ na węgierską kampanię - powiedział ekspert.
Dr Illes przypomniał, że „premier Orban wielokrotnie podkreślał, że najważniejszym państwem w naszym regionie jest Polska i węgierska opozycja myśli podobnie”. - Węgrom zawsze zależało na dobrych relacjach z Warszawą oraz na zachowaniu historycznej przyjaźni między naszymi narodami. Dziś nie jest inaczej - podkreślił były konsul generalny Węgier w Polsce.
Rozmówca PAP zauważył, że pomimo polityki „kontakty gospodarcze, kulturalne i naukowe są jak najlepsze”.
"W ostatnich latach handel między państwami się zwiększył. Dzięki tłumaczeniom i ścisłej współpracy polsko-węgierskiej literatura polska należy do najpopularniejszych literatur zagranicznych na Węgrzech. Literatura węgierska w Polsce także cieszy się znaczącym i wiernym gronem odbiorców".
- Widzę jednak, że do niektórych imprez kulturalno-oświatowych poświęconych tematyce węgierskiej zaczyna się podchodzić w Polsce z pewną rezerwą. Na Węgrzech takich doświadczeń nie mam. Mimo wszystko dalej aktualne jest powiedzenie: „Polak-Węgier dwa bratanki…” - podsumował dr Illes.
Wybory parlamentarne na Węgrzech odbędą się w najbliższą niedzielę, 12 kwietnia. Opozycyjna Tisza wyprzedza Fidesz premiera Orbana w większości niezależnych sondaży. W marcowym badaniu firmy Median uzyskała poparcie na poziomie 58 proc. wśród zdecydowanych wyborców, a Fidesz - 35 proc. Badanie ośrodka 21 Research Center z 1 kwietnia wykazało, że Tisza cieszy się poparciem 56 proc. zdecydowanych wyborców, a Fidesz - 37 proc.
Sondaże ośrodków powiązanych z rządem wskazują na przewagę ugrupowania Orbana, wynoszącą kilka punktów procentowych.
Z Budapesztu Jakub Bawołek (PAP)
jbw/ just/ mow/ grg/
