Ruszają prace poszukiwawcze w Ostrówkach oraz Woli Ostrowieckiej na Wołyniu
Na terenie dawnych miejscowości Ostrówki oraz Wola Ostrowiecka w powiecie lubomelskim na Wołyniu (Ukraina) rusza kolejny etap prac poszukiwawczych — poinformował w poniedziałek rzecznik IPN Rafał Kościański. Dodał, że chodzi o lokalizację miejsc pochówku szczątków ponad 350 Polaków.
Ocenił, że prace te mają kluczowe znaczenie dla godnego upamiętnienia pomordowanych i przywrócenia pamięci o tragicznych wydarzeniach sprzed lat.
„Głównym celem trwających działań jest lokalizacja miejsc pochówku szczątków ponad 350 Polaków – ofiar zbrodni dokonanych przez ukraińskich nacjonalistów w sierpniu 1943 r.” - poinformował rzecznik IPN.
Jak zaznaczył, rozpoczynający się etap przeprowadzony zostanie na podstawie zgód uzyskanych od strony ukraińskiej w grudniu 2025 r. To kontynuacja misji zapoczątkowanej w 1992 r. - przekazał.
Badania o charakterze archeologiczno-poszukiwawczym prowadzi interdyscyplinarny zespół z Biura Poszukiwań i Identyfikacji Instytutu Pamięci Narodowej.
W pracach bierze udział biegły z zakresu medycyny sądowej dr Łukasz Szleszkowski z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. Przedsięwzięcie realizowane jest we współpracy z ukraińskim partnerem IPN – wyspecjalizowanym przedsiębiorstwem Wołyńskie Starożytności oraz z udziałem przedstawicieli polskiego Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
IPN poinformował, że w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej przeprowadzono dotychczas trzy etapy prac archeologiczno-ekshumacyjnych, które pozwoliły na odnalezienie szczątków 674 Polaków zamordowanych 30 sierpnia 1943 r. przez oddziały OUN-UPA.
„Pierwszy z tych etapów przeprowadzono w 1992 roku staraniem rodzin i Towarzystwa Przyjaciół Krzemieńca i Ziemi Wołyńsko-Podolskiej w Lublinie. Wydobyto wówczas szczątki nie mniej niż 323 osób. Ich uroczysty pogrzeb odbył się 30 sierpnia 1992 roku na dawnym parafialnym cmentarzu rzymskokatolickim w Ostrówkach” – głosi komunikat.
Kolejny etap prac zrealizowano na przełomie lipca i sierpnia 2011 roku. Polscy i ukraińscy archeolodzy, wspierani przez wolontariuszy z Ochotniczego Hufca Pracy oraz rodziny dawnych mieszkańców, wydobyli z pięciu mogił szczątki co najmniej 317 osób. Ich uroczysty pogrzeb odbył się 30 sierpnia 2011 roku na cmentarzu w Ostrówkach.
Prace były kontynuowane w maju i sierpniu 2015 roku przez polsko-ukraińską ekipę badawczą, co doprowadziło do odkrycia kolejnych miejsc pochówku. W Ostrówkach zlokalizowano mogiłę zbiorową, w której spoczywały szczątki 33 osób – 22 mężczyzn, 5 kobiet oraz 6 dzieci – natomiast w Woli Ostrowieckiej odnaleziono mogiłę kobiety. 30 sierpnia 2015 roku, w 72. rocznicę zbrodni, odbył się uroczysty pochówek ofiar.
Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej (UINP) podał w poniedziałkowym komunikacie, że prace potrwają do 1 maja 2026 r.
„Tragiczne karty wspólnej historii obu narodów XX wieku pozostają wrażliwe dla Polaków i Ukraińców. Jednocześnie konsekwentny i odpowiedzialny dialog w tych kwestiach jest gwarancją godnego uczczenia pamięci ofiar” – czytamy w ukraińskim komunikacie.
UINP zaznaczył, że „pod koniec sierpnia 1943 roku (w nocy z 28 na 29 sierpnia, według innych danych – 30 sierpnia) Ostrówki oraz Wola Ostrowiecka zostały zaatakowane zbrojnie. Według danych archiwalnych większość mieszkańców wsi tragicznie zginęła, a same wsie zostały spalone”.
„Ukraińsko-polskie starcie w latach drugiej wojny światowej jest tragiczną kartą w historii obu narodów. Jego głównymi ofiarami zarówno po stronie polskiej, jak i ukraińskiej byli cywile” – podkreślono w komunikacie UINP.
Z Kijowa Jarosław Junko, z Warszawy Katarzyna Krzykowska (PAP)
jjk/ ksi/ ap/ mhr/ grg/
