Na Podkarpaciu rozpoczęły się obchody Narodowego Dnia Pamięci Ofiar Ludobójstwa OUN i UPA
Uroczystości przy grobie ks. Józefa Kopcia na cmentarzu w Dynowie na Podkarpaciu zainaugurowały w piątek wojewódzkie obchody Narodowego Dnia Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA na Wołyniu. Wśród wydarzeń są inicjatywy edukacyjne poświęcone ofiarom zbrodni.
Narodowy Dzień Pamięci obchodzony jest 11 lipca. Święto zostało ustanowione ustawą z 4 czerwca 2025 r. W jej uzasadnieniu podkreślono, że „męczeńska śmierć z powodu przynależności do narodu polskiego zasługuje na pamięć w formie dnia wyróżnianego corocznie przez państwo polskie, w którym ofiarom będzie oddawany hołd”.
Inauguracja regionalnych obchodów odbyła się w Dynowie przy grobie ks. Józefa Kopcia, kapelana Armii Krajowej i administratora parafii w Borownicy, który 12 lipca 1944 r. został zastrzelony na plebanii przez członków Ukraińskiej Powstańczej Armii.
Jak przypomniał rzeszowski oddział Instytutu Pamięci Narodowej, duchowny po wybuchu II wojny światowej pełnił funkcję kapelana oddziałów Armii Krajowej. W obawie przed aresztowaniem przez Niemców został przeniesiony do Borownicy, gdzie po niespełna roku posługi został zamordowany. Według IPN zabójstwo było odwetem za wykonanie przez oddział AK wyroku Polskiego Państwa Podziemnego na greckokatolickim duchownym współpracującym z okupantem niemieckim.
Podczas piątkowej uroczystości Dariusz Iwaneczko, dyrektor rzeszowskiego oddziału IPN, odczytał fragmenty listu skierowanego do uczestników przez Karola Polejowskiego, zastępcę prezesa Instytutu. Podkreślono w nim, że zgromadzonych „przywiodła pamięć o ofiarach zbrodni wołyńskiej, wierność prawdzie ponad wszystko oraz wola oddania im sprawiedliwości, która od ponad 80 lat nie może doczekać się pełnego zadośćuczynienia”.
Centralne uroczystości na Podkarpaciu odbędą się w sobotę w Radrużu (pow. lubaczowski) z udziałem prezydenta RP Karola Nawrockiego. Zaplanowano złożenie wieńców przy pomniku pomordowanych mieszkańców oraz na symbolicznym grobie rodziny Romaników i Stefana Gołębia zamordowanych przez bojówkę OUN 30 czerwca 1944 r.
„11 lipca 1943 - Pamiętamy”
Tego samego dnia w Lubaczowie rozpocznie się akcja „11 lipca 1943 - Pamiętamy”. Harcerze, strzelcy oraz przedstawiciele organizacji kresowych zapalą „znicze pamięci” na mogiłach ofiar OUN i UPA w południowo-wschodniej Polsce. Mieszkańcom rozdawane będą przypinki z błękitnym kwiatem lnu - symbolem przerwanego życia i pamięci o ofiarach.
Obchody potrwają do sierpnia i obejmują także wydarzenia edukacyjne i kulturalne. W rzeszowskim oddziale IPN do końca lipca prezentowana będzie wystawa „Wołyń – rana, która krwawi” autorstwa Wiktorii Szajnik, uczennicy Liceum Ogólnokształcącego w Dynowie. Cykl 16 obrazów powstał na podstawie rodzinnych wspomnień związanych z wydarzeniami na Kresach. W kolejnych dniach w Jarocinie, Miejscu Piastowym, Jaworniku Ruskim oraz podczas Festiwalu Dziedzictwa Kresów w Lubaczowie odbędą się wykłady historyków IPN poświęcone zbrodniom ukraińskich nacjonalistów oraz relacjom polsko-ukraińskim.
Narodowy Dzień Pamięci przypada 11 lipca, w rocznicę tzw. krwawej niedzieli z 1943 r., uznawanej za kulminację antypolskiej akcji przeprowadzonej przez Organizację Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) i Ukraińską Powstańczą Armię (UPA) na Wołyniu. Tego dnia doszło do skoordynowanych ataków na mniej więcej sto polskich miejscowości.
Ustawa ustanawiająca to święto przypomina, że w latach 1939–1946 nacjonaliści ukraińscy z OUN, UPA oraz innych formacji działających na Kresach Wschodnich II RP, a także na terenach obecnych województw lubelskiego i podkarpackiego, dokonali - jak napisano - „zbrodni ludobójstwa” na ludności polskiej. Według najnowszych szacunków polskich badaczy z rąk ukraińskich nacjonalistów zginęło ponad 120 tys. obywateli II Rzeczypospolitej, w tym około 60 tys. na Wołyniu oraz co najmniej 60 tys. w Małopolsce Wschodniej, na Polesiu i Lubelszczyźnie. Ofiarami byli przede wszystkim mieszkańcy wsi, a setki tysięcy Polaków zostały zmuszone do opuszczenia swoich domów. (PAP)
Wideo dostępne na: https://wideo.pap.pl/pap-media,101/na-podkarpaciu-rozpoczely-sie-obchody-narodowego-dnia-pamieci-ofiar-ludobojstwa-oun-i-upa,93258 oraz: https://wideo.pap.pl/pap-media,101/-na-podkarpaciu-rozpoczely-sie-obchody-narodowego-dnia-pamieci-ofiar-ludobojstwa-oun-i-upa,93259
al/ miś/ dki/gn/
