Narodowy Instytut Onkologii w Gliwicach otworzył pierwszą poradnię radioterapii chorób nienowotworowych
Narodowy Instytut Onkologii w Gliwicach uruchomił w środę Poradnię Radioterapii Chorób Nienowotworowych – pierwszą w kraju wyspecjalizowaną jednostkę, która systemowo zajmuje się wykorzystaniem promieniowania jonizującego w leczeniu schorzeń innych niż nowotwory.
Placówka działa w ramach Zakładu Radioterapii i ma odpowiadać na rosnące zapotrzebowanie pacjentów z przewlekłymi dolegliwościami bólowymi i zapalnymi.
Jak podkreślił podczas inauguracji dyrektor placówki Sławomir Blamek, radioterapia pozostaje w powszechnej świadomości metodą leczenia raka, jednak od dekad znajduje zastosowanie także w chorobach nienowotworowych. – Istnieje duża grupa chorych, dla których jest to często jedyna skuteczna opcja terapeutyczna, zwłaszcza gdy leczenie farmakologiczne i fizjoterapia nie przynoszą efektu – wskazał dyrektor instytutu.
Konsultacje zaplanowano raz w tygodniu
Poradnia ma charakter kwalifikacyjny i koordynacyjny. Pacjenci będą oceniani pod kątem zasadności zastosowania radioterapii lub kierowani do innych form leczenia, jeśli istnieje szansa na skuteczniejszą terapię zachowawczą. Konsultacje zaplanowano raz w tygodniu – w środy w godz. 10–15.
Zakres wskazań obejmuje m.in. choroby zwyrodnieniowe stawów (kolanowego, biodrowego, barkowego), entezopatie przeciążeniowe (np. łokieć tenisisty i golfisty), zespół bolesnego barku, ostrogę piętową oraz przewlekłe zapalenia tkanek miękkich. Radioterapia stosowana jest również w wybranych przypadkach neurologicznych, takich jak neuralgia nerwu trójdzielnego, oraz w zmianach naczyniowych, w tym malformacjach tętniczo-żylnych.
– Promieniowanie jonizujące działa przeciwzapalnie, przeciwbólowo i hamuje nadmierną proliferację tkanek. W zależności od wskazania stosujemy bardzo różne schematy – od niskich dawek w leczeniu stanów zapalnych po wysokoprecyzyjne napromienianie wysokimi dawkami w terapii bólu neuropatycznego – wyjaśnił kierownik Zakładu Radioterapii prof. Jerzy Wydmański.
Jak zaznaczył, w przypadku części wskazań – np. neuralgii nerwu trójdzielnego – wykorzystywane są zaawansowane systemy stereotaktyczne, umożliwiające podanie wysokiej dawki promieniowania na niewielki obszar przy maksymalnej ochronie otaczających tkanek.
Nowa poradnia ma również integrować różne specjalności medyczne. Docelowo w proces leczenia – obok radioterapeutów – mają być zaangażowani fizjoterapeuci oraz lekarze innych dziedzin, m.in. ortopedii. Ma to umożliwić kompleksową ocenę pacjenta i dobór optymalnej ścieżki terapeutycznej.
Ważnym elementem działalności będą także badania kliniczne. W instytucie już prowadzone są projekty dotyczące zastosowania radioterapii w chorobach nienowotworowych, a kolejne uzyskały zgody komisji bioetycznych. Jedno z badań dotyczy pacjentów z przewlekłym bólem opornym na standardowe leczenie, u których pojedynczy zabieg może istotnie poprawić jakość życia.
Przedstawiciele instytutu zwrócili uwagę, że mimo wieloletniej praktyki klinicznej, wiedza o takich zastosowaniach radioterapii w Polsce pozostaje ograniczona – zarówno wśród pacjentów, jak i części lekarzy kierujących. W krajach takich jak Niemcy czy Austria metoda ta jest szerzej rozpowszechniona.
– Chcemy, aby pacjenci wiedzieli, że taka pomoc istnieje i jest dostępna. Zdarza się, że latami szukają leczenia, nie wiedząc, że rozwiązanie jest w zasięgu ręki – podkreślił prof. Wydmański.
Według szacunków przytoczonych przez specjalistów, niektóre schorzenia objęte wskazaniami do radioterapii – jak ostroga piętowa – mogą dotyczyć nawet 10–15 proc. populacji, choć tylko część pacjentów wymaga leczenia specjalistycznego. W tej grupie nowa poradnia ma stanowić ośrodek referencyjny dla przypadków trudnych i opornych na standardową terapię. (PAP)
jms/ mark/gn/
