Powstał mural poświęcony Radzie Pomocy Żydom "Żegota"

2017-12-04, 14:30 aktualizacja: 2018-10-05, 21:01
Warszawa, 04.12.2017. Prezentacja edukacyjnej i artystycznej formy malarskiej poświęconej Radzie Pomocy Żydom „Żegota”, 4 bm. w Warszawie. Mural został namalowany na ścianie przy wejściu do stacji Metra „Centrum”. Wydarzenie towarzyszy obchodom 75. rocznicy utworzenia RPŻ „Żegota”. (wst) PAP/Bartłomiej Zborowski PAP © 2017 / Bartłomiej Zborowski
Warszawa, 04.12.2017. Prezentacja edukacyjnej i artystycznej formy malarskiej poświęconej Radzie Pomocy Żydom „Żegota”, 4 bm. w Warszawie. Mural został namalowany na ścianie przy wejściu do stacji Metra „Centrum”. Wydarzenie towarzyszy obchodom 75. rocznicy utworzenia RPŻ „Żegota”. (wst) PAP/Bartłomiej Zborowski PAP © 2017 / Bartłomiej Zborowski
Mural poświęcony Radzie Pomocy Żydom "Żegota" - z okazji 75. rocznicy jej utworzenia - powstał z inicjatywy IPN przed wejściem do stacji metra Centrum w Warszawie. Ma popularyzować historię pomocy polskim Żydom podczas wojny oraz przypomnieć o odwadze osób związanych z „Żegotą”.

Prezentacja muralu odbyła się w poniedziałek - w dniu 75. rocznicy powstania w Warszawie Rady Pomocy Żydom "Żegota" - jedynej w okupowanej przez Niemców Europie instytucji państwowej ratującej ludność żydowską od zagłady.

"1 grudnia pokazaliśmy na +Przystanku Historia+ w IPN najnowszą wystawę, mówiącą o Radzie Pomocy Żydom. Tam pokazujemy sylwetki tych, którzy pomagali i tych, którym ta pomoc była udzielana. Są tam też postacie, o których do tej pory niewiele wiedzieliśmy. Wystawa jest wciąż dostępna. Wiemy jednak, jak świat jest zagoniony. (...) Dlatego dla tych wszystkich osób postanowiliśmy przygotować okolicznościowy mural o Radzie Pomocy Żydom. (...) Mamy nadzieję, że skłoni on przechodniów do refleksji o wydarzeniach sprzed 75 lat" - powiedział wiceprezes IPN dr Mateusz Szpytma.

Jak przypomniał Szpytma, 4 grudnia 1942 roku przy delegaturze Rządu RP na Kraj powstała Rada Pomocy Żydom "Żegota", unikatowa instytucja w skali okupowanej Europy. "Jedyna, która całkowicie miała się zajmować pomocą prześladowanym, skazywanym i eksterminowanym Żydom. Wszystko to działo się w Warszawie, w miejscu, w którym 22 lipca 1942 roku rozpoczęła się pierwsza likwidacja getta warszawskiego przez Niemców. Wysłano setki tysięcy osób do Treblinki na zagładę. W proteście przeciwko temu i z chęci pomocy narodziła się idea powołania komitetu pomocy Żydom" - powiedział wiceszef IPN.

Szpytma dodał, że na muralu można zobaczyć m.in. portret Zofii Kossak- Szczuckiej, która była inicjatorką powstania - początkowo, we wrześniu 1942 r. - społecznego Komitetu Pomocy Żydom. "Kilka miesięcy później ten komitet, wraz z władzami podziemnymi, zdecydowali, że należy go przekształcić i powołać placówkę państwową. Placówkę, która będzie sprawowała opiekę i udzielała tej pomocy (Żydom)" - przypomniał.

"Szacuje się, że dzięki Radzie Pomocy Żydom wsparcie otrzymało ok. 12 tysięcy polskich Żydów, z których kilka tysięcy przeżyło II wojnę światową" - powiedział Szpytma. Dodał, że najbardziej znaną osobą działającą w "Żegocie", odznaczoną za to Orderem Orła Białego, była Irena Sendlerowa. "Dzięki jej zespołowi uratowało się ok. 2,5 tysiąca dzieci, z których bardzo wiele dziś żyje i można się dziś z nimi spotkać, porozmawiać o tamtych straszliwych czasach" - podkreślił.

Rada Pomocy Żydom "Żegota" powstała 4 grudnia 1942 r. z przekształcenia się Tymczasowego Komitetu Pomocy Żydom, który 27 września 1942 r. został utworzony z inicjatywy Zofii Kossak-Szczuckiej oraz Wandy Krahelskiej-Filipowiczowej.

W skład Rady wchodzili ludzie o różnych poglądach społecznych i politycznych. Przewodniczącym Rady był Julian Grobelny (PPS-WRN), wiceprzewodniczącymi Tadeusz Rek (SL) oraz Leon Feiner (Bund), sekretarzem Adolf Berman (ŻKN), skarbnikiem Ferdynand Arczyński (Stronnictwo Demokratyczne). Kontakty z "Żegotą" z ramienia Delegatury Rządu utrzymywali Witold Bieńkowski oraz jego zastępca w referacie żydowskim Władysław Bartoszewski.

"Żegota" rozwinęła również filię w Krakowie i we Lwowie. Kierowali nimi Stanisław Dobrowolski (PPS WRN) i Władysława Chomsowa (SD). Rada działała do początku 1945 r. Została uhonorowana medalem Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata. (PAP)

autor: Maciej Puchłowski

mmmp/ itm/

TEMATY: