Rusza kampania edukacyjna o szczepionkach "Zaszczep się wiedzą"

2015-10-13 19:55 aktualizacja: 2018-10-05, 15:29
Szczecin, 21.11.2012. Szczepienie obowiązkowe dziecka.
mb/obm PAP/Marcin Bielecki PAP © 2015 / Marcin Bielecki
Szczecin, 21.11.2012. Szczepienie obowiązkowe dziecka. mb/obm PAP/Marcin Bielecki PAP © 2015 / Marcin Bielecki
Rosnąca liczba nieszczepionych dzieci grozi powrotem takich chorób jak krztusiec, odra i polio - uważają eksperci i organizatorzy rozpoczętej właśnie internetowej kampanii edukacyjnej "Zaszczep się wiedzą", która ma przekazywać rzetelną widzę o szczepionkach.

Z danych Głównego Inspektoratu Sanitarnego liczba niezaszczepionych dzieci w ciągu kilku lat wzrosła o ponad 100 proc., do ok. 12,8 tys. w 2014 r. Na stronie www.zaszczepsiewiedza.pl można znaleźć poparte naukowo udowodnionymi faktami informacje dotyczące szczepień. Jej autorzy chcą przeciwdziałać mitom dotyczącym szczepień, takim jak np. rzekome powodowanie przez nie autyzmu.

Pediatra z kliniki chorób zakaźnych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego dr n. med. Ewa Duszczyk podkreślała, że opublikowane w 1998 r. w naukowym czasopiśmie "The Lancet" badania wiążące szczepionkę na odrę, świnkę i różyczkę z autyzmem, których autorem był Andrew Wakefield, po latach okazały się oszustwem. "Żadne z wiarygodnych badań klinicznych, a te badania były prowadzone na całym świecie, nie potwierdziło związku między szczepionką a autyzmem" - powiedziała Duszczyk na konferencji prasowej w Warszawie. Zaznaczyła, że szczepionki podlegają bardziej restrykcyjnym badaniom niż leki.

Duszczyk wyjaśniała, że najskuteczniejszą drogą zwalczania chorób zakaźnych jest uodpornienie populacji przez masowe szczepienia. "Szczepiąc jednostkę, chronimy jednostkę. Szczepiąc populację, chronimy także tych, których nie możemy zaszczepić, bo mają zdecydowane przeciwskazania medyczne, i również tych, którzy nie chcą się szczepić" - powiedziała Duszczyk.

Mniej zachorowań dzięki szczepionkom

Przypomniała, że dzięki szczepieniom nie ma w Polsce przypadków odry, ostatnie zachorowanie na błonicę, która występuje za naszą wschodnią granicą, odnotowano w 2002 r., a polio nie występuje od 1984 r. Jednocześnie zmniejszyła się też liczba przypadków gruźlicy, przypadków tężca jest 15-20 rocznie (głównie u dorosłych kobiet, które nie otrzymały dawek przypominających i zlekceważyły drobne zranienia podczas prac w ogródku), zaś różyczka występuje jedynie u chłopców i młodych mężczyzn, bo w przeszłości szczepiono tylko dziewczynki.

Pracująca w Wielkiej Brytanii pediatra dr Beata Szymczyk-Hałas powiedziała z kolei, że tamtejszy kalendarz szczepień jest znacznie bogatszy od polskiego, a wszystkie szczepienia są bezpłatne. "W Wielkiej Brytanii również szeroko oferuje się szczepienia dorosłym, szczególnie kobietom, które planują ciążę, a również kobietom, które są w ciąży. W Polsce ta wiedza o szczepieniach kobiet w ciąży jeszcze bardzo raczkuje, cały czas lekarze rodzinni, również ginekolodzy-położnicy przyzwyczajeni są do starej wiedzy, że nie szczepimy w ciąży. Jest to nieprawda" - powiedziała Szymczyk-Hałas.

Z przeprowadzonego przez Millward Brown sondażu wynika, że 86 proc. badanych uważa szczepienia ochronne za skuteczną profilaktykę. Przeciwne zdanie ma 8 proc. Jednak - zwracają uwagę organizatorzy kampanii "Zaszczep się wiedzą" - im młodsi badani, tym więcej odpowiedzi negatywnych. W grupie osób 25-34 lata 14 proc. respondentów oceniło, że szczepienia nie są skuteczną profilaktyką.

Jako źródła wiedzy o szczepieniach uczestnicy sondażu spontanicznie najczęściej wskazywali na internet (18 proc.) i lekarzy (15 proc.). Gdy ankieter czytał listę możliwych odpowiedzi, respondenci odpowiadali, że wiedzę najczęściej czerpią od lekarza (44 proc.), z internetu (31 proc.), od pielęgniarki (28 proc.), z prasy, radia i telewizji lub od rodziny (po 27 proc.).

Największe zaniepokojenie autorów kampanii budzi fakt, że 45 proc. badanych pytana o to, gdzie w internecie szuka informacji, wskazała na fora i blogi, czyli źródła niefachowe. Z kolei 28 proc. wskazało na media społecznościowe. Jednocześnie 61 proc. odpowiedziało, że wiedzę czerpię ze stron związanych z tematyką szczepień, a 40 proc., że z oficjalnych stron, np. Ministerstwa Zdrowia i GIS.

Dłuższe życie i mniej komplikacji po chorobach

Organizatorzy kampanii podkreślają, że szczepienia pozwoliły ludziom żyć dłużej i unikać komplikacji po chorobach. Wprowadzenie obowiązkowych szczepień ochronnych przyczyniło się do tego, że średnia długość życia wzrosła z 43 lat w 1900 r. do ponad 80 lat w 2014 r.

Pomysłodawcą i organizatorem akcji edukacyjnej "Zaszczep się wiedzą" jest Związek Pracodawców Innowacyjnych Firm Farmaceutycznych INFARMA. Wśród patronów są m.in. Centrum Zdrowia Dziecka, Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego - Państwowy Zakład Higieny i Polska Akademia Nauk.

Millward Brown przeprowadziło sondaż na zlecenie INFARMY metodą wywiadów telefonicznych między 2 a 5 października na ogólnopolskiej reprezentatywnej próbie 1002 dorosłych mieszkańców Polski. Błąd pomiaru wynosi 3,1 proc. (PAP)

ral/ dym/