Estonia

22.02.2016 20:48 aktualizacja: 27.09.2018 05:17

Flaga

Godło Republika Estońska

Eesti Vabariik

obszar: 45 228 km2

ludność: 1 319 133 (2018)

stolica: Tallin

ludność: 610 468 (2018 (zespół miejski)

Język urzędowy: estoński

Święto narodowe: 24 II - Dzień Niepodległości (1918)

Jednostka monetarna: 1 euro (EUR) = 100 eurocentów

Członkostwo w ważniejszych organizacjach międzynarodowych: ONZ, EU, NATO, IMF(MFW), WTO, OECD

Europa

Wyspy Owcze Pozostałe kontynenty

Ustrój

Republika niepodległa od 24 II 1918 r. Następnie, na mocy uchwały Rady Najwyższej Związku Radzieckiego z 6 VIII 1940 r., włączona w skład ZSRR jako Estońska Socjalistyczna Republika Radziecka. 30 III 1990 r. Rada Najwyższa Estońskiej SRR ustanowiła okres przejściowy do czasu uzyskania pełnej niezależności od ZSRR, 8 V 1990 r. przywróciła nazwę - Republika Estońska, a 20 VIII 1991 r. ogłosiła pełną niepodległość republiki.
Zgodnie z konstytucją z 3 VII 1992 r. głową państwa jest prezydent wybierany na 5 lat (maksymalnie na dwie kolejne kadencje) przez 335-osobowe Kolegium Elektorskie złożone ze 101 deputowanych i 234 przedstawicieli organów samorządowych.
Organem władzy ustawodawczej jest 1-izbowy parlament - Zgromadzenie Państwowe, w którego skład wchodzi 101 deputowanych wybieranych w wyborach powszechnych na 5 lat.
Władzę wykonawczą sprawuje rząd, na którego czele stoi premier powoływany przez Zgromadzenie Państwowe na wniosek prezydenta.

Głowa państwa

prezydent - Kersti KALJULAID /kob./ /bezp./ /od 10 X 2016/

poprzedni prezydent - Toomas Hendrik ILVES /bezp./ /9 X 2006 - 10 X 2016/

Rząd

utworzony 23 XI 2016 r., stan po zmianach z 23 VII 2018 r.

premier - Jüri RATAS /EKK/
ministrowie:
spraw zagranicznych - Sven MIKSER /SDE/
spraw wewnętrznych - Andres ANVELT /SDE/
obrony - Jüri LUIK /I/
sprawiedliwości - Urmas REINSALU /I/
finansów - Toomas TÕNISTE /I/
ochrony środowiska - Siim Valmar KIISLER /I/
opieki społecznej - Kaia IVA /kob./ /I/
gospodarki i infrastruktury - Kadri SIMSON /kob./ /EKK/
oświaty i badań naukowych - Mailis REPS /kob./ /EKK/
administracji publicznej - Janek MÄGGI /EKK/
rolnictwa - Tarmo TAMM /EKK/
zdrowia i pracy - Riina SIKKUT /kob./ /SDE/
ds. przedsiębiorczości i technologii informacyjnych - Rene TAMMIST /SDE/
kultury - Indrek SAAR /SDE/

poprzedni premier - Taavi RÕIVAS /ER/ /26 III 2014 - 23 XI 2016/

Parlament Zgromadzenie Państwowe /Riigikogu/

przewodniczący - Eiki NESTOR /SDE/

Podział mandatów po wyborach z 1 marca 2015 r.: ER 30, EKK 27, SDE 15, IRL 14, EV 8, EKRE 7. Razem 101.

Partie

Estońska Partia Reform /Eesti Reformierakond - ER/ - utworzona 13 listopada 1994 r.; przewodn.: Kaja KALLAS /kob./ .

Estońska Partia Centrum /Eesti Keskerakond - EKK/ - utworzona 12 października 1991 r. przez grupę b. członków Frontu Ludowego Estonii /zał. 1988, rozw. 13 XI 1993/; 21 V 1998 r. połączyła się z partią "Estońscy Zieloni" /zał. VIII 1989/; przewodn.: Jüri RATAS.

Pro Patria /Isamaa - I/ - partia utworzona 4 czerwca 2006 r. w wyniku połączenia Związku na rzecz Republiki-Res Publica /Ühdenus Vabariigi Eest-Res Publica - ResP; zał. 8 XII 2001/ i Związku "Ojczyzna" /Erakond "Isamaaliit" - Isamaa; zał. 2 XII 1995/; do 2 czerwca 2018 r. nosiła nazwę: Związek "Ojczyzny" i "Republiki" /Erakond Isamaa ja Res Publica Liit - IRL/; przewodn.: Helir-Valdor SEEDER.

Partia Socjaldemokratyczna /Sotsiaaldemokraatlik Erakond - SDE/ - utworzona 28 kwietnia 1996 r. z przekształcenia się w partię koalicji wyborczej "Umiarkowani", w której skład wchodziły: Estońska Partia Socjaldemokratyczna /zał. IX 1990/ i Estońska Partia Chłopska /zał. 1990/; do lutego 2004r. nosiła nazwę Partia Umiarkowanych /Rahvaerakond Moodukad - RM/; przewodn.: Jevgeni OSSINOVSKI.

Partia Wolnościowa /Eesti Vabaerakond - EV/ - utworzona 20 września 2014 r.; przywódca: Andres HERKEL.

Konserwatywna Partia Ludowa Estonii /Eesti Konservatiivne Rahvaerakond - EKRE/ - utworzona 24 marca 2012 r. z połączenia Estońskiego Związku Ludowego /Estimaa Rahvaliit-Rahvaliit, zał. 2000/ i Estońskiego Ruchu Patriotycznego; przewodn.: Mart HELME.

Estońscy Zieloni /Erakond Eestimaa Rohelised - EER/ - partia utworzona 25 listopada 2006 r.; przywódca: Züleyxa "Zuzu" IZMAILOVA /kob./.

Estońska Zjednoczona Partia Lewicy /Eestimaa Ühendatud Vasakpartei - EÜV/ - partia utworzona 28 czerwca 2008 r. w wyniku połączenia 2 partii: Partii Konstytucji /Konstitutsioonierakond - K, zał.
8 X 1994/ i Estońskiej Partii Lewicy /Eesti Vasakpartei - EVP, zał. XI 1992/; Valev KALD.

Estońscy Chrześcijańscy Demokraci /Eesti Kristlikud Demokraadid - EKD/ - partia utworzona w 1998 r.; do 30 marca 2006 r. nosiła nazwę Estońska Chrześcijańska Partia Ludowa /Eesti Kristlik Rahvapartei - EKRP/; przewodn.: Aldo VINKEL.

Związki zawodowe

Konfederacja Estońskich Związków Zawodowych /Eesti Ametiühingute Keskliit - EAKL/ - założona w 1990 r., liczy 47 500 członków; przewodn.: Peep PETERSON.

Prasa Dzienniki

Äripäev - ekonomiczny, w jęz. estońskim, Tallin, zał. 1989.

Eesti Päevaleht - w jęz. estońskim, Tallin, zał. 5 VI 1905.

Estonija - gazeta codzienna parlamentu i rządu, w jęz. rosyjskim, Tallin, zał. 1 XI 1940; poprzednio ukazywała się pt. "Sowietskaja Estonia" jako organ Komunistycznej Partii Estonii, Rady Najwyższej i Rady Ministrów Estońskiej SRR.

Postimees - w jęz. estońskim, Tartu, zał. 1857; nakł. 60 200.

SL Ohtuleht - w jęz. estońskim, Tallin, zał. 2000; nakł. 55 000 /stan na 2010 r./.

Czasopisma

The Baltic Independent - tygodnik polityczno-gospodarczy, w jęz. angielskim, Tallin, obejmuje swym zasięgiem także Litwę i Łotwę.

The Baltic Times - miesięcznik polityczno-gospodarczy, w jęz. angielskim, Tallin, zał. 1996.

Eesti Arst - miesięcznik medyczny, w jęz. estońskim, Tallin, zał. 1922.

Eesti Elü /Estonian Life - tygodnik kulturalno-polityczny, w jęz. estońskim i angielskim, Tallin, zał. 1989.

Eesti Ekspress - tygodnik społeczno-polityczny, w jęz. estońskim, Tallin, zał. 1989; nakł. 28 000 stan na 2015 r./.

Eesti Loodus /Przyroda Estonii/ - miesięcznik, w jęz. estońskim, Tallin, zał. 1933, wyd. przez Estońską Akademię Nauk i Ministerstwo Ochrony Środowiska;.

Eesti Naine - popularny miesięcznik dla kobiet, w jęz. estońskim, zał. 1924.

The Estonian Independent - tygodnik, w jęz. angielskim, Tallin, zał. 1990.

Keel ja Kirjandus /Język i Literatura/ - miesięcznik literacki, w jęz. estońskim, Tallin, zał. 1958, wyd. przez Estońską Akademię Nauk i Związek Pisarzy Estonii.

Kultuur ja Elu /Kultura i Życie/ - czasopismo kulturalne, w jęz. estońskim, Tallin, zał. 1958.

Maaleht /Kraj/ - tygodnik, w jęz. estońskim, Tallin, zał. 1987; nakł. 43 000.

Maamajandus - miesięcznik gospodarczy o tematyce wiejskiej, w jęz. estońskim, Tallin; nakł. 2000.

Meie Meel - tygodnik dla młodzieży, w jęz. estońskim, Tallin, zał. 1991.

Vikerkaar /Tęcza/ - miesięcznik polityczny, w jęz. estońskim i rosyjskim, Tallin, zał. 1986; nakł. 1500.