Prezydent: ZUS działa skutecznie i dobrze, system daje gwarancje wypłaty świadczeń

2019-10-10 11:08 aktualizacja: 2019-10-10, 15:00
Prezydent RP Andrzej Duda przemawia podczas uroczystej gali z okazji Jubileuszu 85-lecia utworzenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie. Fot. PAP/Wojciech Olkuśnik
Prezydent RP Andrzej Duda przemawia podczas uroczystej gali z okazji Jubileuszu 85-lecia utworzenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie. Fot. PAP/Wojciech Olkuśnik
ZUS działa skutecznie i dobrze, przyjęty w Polsce system zabezpieczenia społecznego z państwową instytucją, z państwowymi gwarancjami daje pewność, że świadczenia zostaną wypłacone - powiedział w czwartek prezydent Andrzej Duda podczas gali z okazji 85-lecia instytucji.

Z okazji jubileuszu 85-lecia prezes ZUS prof. Gertruda Uścińska otrzymała z rąk prezydenta Medal Stulecia Odzyskania Niepodległości 1918-2018.

Andrzej Duda podczas swojego wystąpienia wielokrotnie podkreślał, że przyjęty w Polsce system zabezpieczenia społecznego z państwową instytucją, z państwowymi gwarancjami daje pewność, że świadczenia zostaną wypłacone.

"Dzięki temu, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych istnieje w Polsce od 85 lat nikt dziś w naszym, nawet w naszym kraju, nie wyobraża sobie takiej sytuacji, kiedy jakaś instytucja, która teoretycznie zajmuje się zabezpieczeniem społecznym, mówi: +Przepraszam bardzo, ale źle zainwestowaliśmy, nie mamy pieniędzy i od jutra nie wypłacamy, nie ma świadczeń. Trudno, przepracowała pani całe życie, 85-90 lat, ale od jutra nie będzie pani otrzymywała emerytur, ponieważ pomyliliśmy się i nie ma pieniędzy+" – mówił prezydent.

Zaznaczył, że jest to teoretyczna sytuacja, a praktycznie możliwa w wielu państwach na świecie, gdzie system jest inny.

"W Polsce 85 lat temu, w II Rzeczypospolitej, przyjęto takie rozwiązanie, w którym powstaje państwowa instytucja z państwowymi gwarancjami, która zajmuje się właśnie zabezpieczeniem społecznym, czyli tym, żeby wypłacać świadczenia osobom, które przepracowały całe życie, czy też osobom, które z jakiś tam przyczyn, najczęściej od nich niezależnych, nie są zdolne do tego by pracować" – zauważył Duda.

Zadał pytanie, czy to jest dobre rozwiązanie. "Myślę, że tak. Myślę, że to jest dobre rozwiązanie" – odpowiedział. Zaznaczył, że są możliwe różne modyfikacje i są one zgłaszane przez różne gremia. Zauważył, że choć słychać różne narzekania na ZUS, to nikt się nie odważył go zlikwidować i zmienić na instytucję działającą w inny sposób.

Prezydent ocenił, że przyjęty system się sprawdza. "Jeżelibyśmy się mu dobrze przyjrzeli: sprawdza się. Dlaczego? Dlatego, że jest pewny" – zaznaczył.

"Można narzekać, że emerytury są za niskie. Można narzekać, że renty są za niskie. Można narzekać i wytykać, że instytucja zabezpieczenia społecznego (...) buduje sobie pałace, ale system jest pewny, działa, wypłaca. Ponad 200 mld zł wypłat rocznie, podczas gdy całe wydatki budżetowe w przyszłym roku są szacowane na niecałe 430 mld. To pokazuje skalę, w jakiej funkcjonuje ZUS" – wskazał prezydent.

Wspominając historię ZUS, Andrzej Duda podkreślił, że mimo pewnych zawirowań, jakie zdarzały się w przeszłości, w czasie II wojny światowej i po 1956 r., instytucja działa do dzisiaj. "Działa skutecznie, działa dobrze" – mówił.

"Dziś dalej dyskutujemy na temat tego, w jaki sposób rozwiązać w przyszłości kwestie związane z zabezpieczeniem społecznym. Świat się zmienia, ZUS i sam system ubezpieczeń społecznych musi być elastyczny i musi dopasowywać się do potrzeb zmieniającego się świata" – powiedział prezydent.

Wskazał przy tym m.in. na wydłużenie długości życia ludzi w związku ze wzrostem poziomu medycyny. Podał, że osób, które skończyły 100 lat jest w Polsce ponad 2 tysiące. "Prawdopodobnie na przestrzeni najbliższych lat i dziesięcioleci tych osób będzie coraz więcej" – zauważył.

"Co zrobić? Trzeba się zastanowić nad zmianami, ale najważniejsza jest pewność. Ta pewność, że ZUS wypłaci świadczenia ma znaczenie absolutnie fundamentalne. I możemy wprowadzać różne zmiany systemowe, ale jestem ostatnim człowiekiem w Polsce, który będzie zwolennikiem zlikwidowania Państwowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, bo jest to instytucja gwarantująca świadczenia i to ma nieprawdopodobnie wielką wartość" – podkreślił prezydent.

Podziękował pracownikom ZUS za ich pracę wskazując, że ma ona wielką wartość.

Prezydent wyraził także wdzięczność za upamiętnienie – tablicą umieszczoną w centrali ZUS – byłego prezesa Zakładu Pawła Wypycha, który zginął w katastrofie smoleńskiej. "Paweł był krótko prezesem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, tylko parę miesięcy, ale był bardzo dobrym człowiekiem, bardzo wyczulonym na kwestie zabezpieczenia społecznego ludzi, którzy są w trudnej sytuacji. To była treść jego życia" – wspominał.

Z kolei prezes ZUS prof. Gertruda Uścińska zwracała uwagę, że Zakład jest nowoczesną instytucją, o bogatej tradycji, dbającą o bezpieczeństwo socjalne obywateli z perspektywą innowacyjnej przyszłości.

"W centrum naszego zainteresowania jest zawsze obywatel, świadczeniobiorca, płatnik, ubezpieczony lekarz czy współpracująca z nami instytucja. ZUS ma bardzo dobrą współpracę z instytucjami państwowymi, prywatnymi, w kraju i zagranicą. Wprowadzamy istotne dla państwa reformy oraz jedne z najbardziej zaawansowanych rozwiązań technologicznych. Jesteśmy pierwszym polskim e-urzędem" – mówiła prezes. Dodała, że ZUS jest dostępny dla 26 mln osób.

Przekonywała, że ZUS jest liderem rozwoju e-państwa i wprowadza liczne zmiany legislacyjne. W ostatnich trzech latach przeprowadził reformy, które "są udogodnieniem nie tylko dla klientów zakładu, ale też optymalizują koszty działania zakładu i pozwalają na korzystanie z danych ZUS innym instytucjom publicznym".

Prezes wymieniła, że do najważniejszych wdrożonych reform należy: powrót do obniżonego wieku emerytalnego (ZUS obsłużył prawie 840 tys. wniosków), wprowadzenie ulgi dla przedsiębiorców i prawa do świadczenia rodzicielskiego dla mam cztery plus (prawie 60 tys. wniosków), wypłata trzynastej emerytury dla ponad 8 mln świadczeniobiorców. Aktualnie ZUS realizuje także uprawnienia do świadczenia uprawniającego do wypłaty 500 plus dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji.

ZUS m.in. wprowadził 1 stycznia 2018 r. e-składkę, która uszczelniła i uprościła system, wprowadził indywidualne konta, dzięki temu w 2018 r. ze składek wpłynęło 260 mld zł, czyli o 20 mld zł więcej niż rok wcześniej.

Prof. Uścińska zwróciła też uwagę, że jako jeden z nielicznych krajów europejskich Polska wprowadziła elektroniczne zwolnienia lekarskie, skrócono obowiązek dla pracodawców przechowywania dokumentacji ubezpieczeniowej pracowników z 50 lat do 10 lat i jest ona gromadzona w formie elektronicznej.

List do pracowników ZUS skierował premier Mateusz Morawiecki, a odczytał go poseł PiS Jarosław Krajewski. Premier podkreślał w nim, że ZUS to jedna z najważniejszych instytucji państwa. "Instytucji, której sprawne działanie bezpośrednio wpływa na jakość życia Polek i Polaków" – dodał.

Wskazał również, że jednolity system ubezpieczeń społecznych powstał w dwudziestoleciu międzywojennym, kiedy formowała się nasza państwowość.

"Udało się to w 1934 r., kiedy prezydent Ignacy Mościcki na mocy dekretu powołał nową instytucję – Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Kolejne dekady przyniosły liczne zmiany prawne i organizacyjne zakładu, a nawet jego kilkuletnią likwidację. Współcześnie jednak z dumą możemy powiedzieć, że ZUS tak dziś, jak i w przeszłości, realizuje szerokie i perspektywicznie cele, że niezmiennie od lat czyni system ubezpieczeń przestępnym naszym obywatelom" – napisał premier.

Jego zdaniem ZUS od swojego powstania pozostaje w czołówce instytucji wdrażających pionierskie rozwiązania.

"Szczególnie widoczne jest to na polu informatycznym – szybkie i efektywne wprowadzenie projektów takich jak elektroniczne zwolnienie lekarskie czy e-Acta. Nie możemy też zapomnieć o sprawnej realizacji priorytetowych programów dla naszego rządu takich jak emerytura plus i mama 4 plus" – wymieniał premier.

Jednocześnie przekazał pracownikom ZUS wyrazy wdzięczności za dotychczasową działalność i owoce ich pracy.

ZUS został powołany do życia rozporządzeniem prezydenta Ignacego Mościckiego z 24 października 1934 r. Wcześniej – 28 marca 1933 r. – Sejm zintegrował systemy zabezpieczenia społecznego w ramach modernizacji państwa.

W 1924 r. wprowadzono przepisy o ubezpieczeniu na wypadek braku pracy, a w 1927 r. – jednolite ubezpieczenie pracowników umysłowych. W 1933 r. sejmowa ustawa scaleniowa powołała Izbę Ubezpieczeń Społecznych, która koordynowała firmy ubezpieczeniowe i powołane w ramach systemu cztery zakłady ubezpieczeniowe: na wypadek choroby, od wypadków, emerytalny robotników i pracowników umysłowych. Rozporządzenie prezydenta Mościckiego zmieniło ustawę i powołało ZUS, łącząc państwowe izby ubezpieczeniowe.(PAP)

Autorki: Karolina Kropiwiec, Danuta Starzyńska-Rosiecka, Klaudia Torchała

kkr/ dsr/ tor/