Nastolatki z wysokim IQ są bardziej lubiane, ale nie zawsze odwzajemniają sympatię
Nastolatki z wysokim ilorazem inteligencji (IQ) są stosunkowo bardziej lubiane przez swoich rówieśników, jednak nie zawsze odwzajemniają tę sympatię - lubiane osoby często darzą mniejszą sympatią swoich mniej inteligentnych znajomych - ustalili psychologowie z Polski i Kanady.
Badania nad zależnością między posiadaniem wysokiego IQ a funkcjonowaniem i postrzeganiem ponadprzeciętnie inteligentnej jednostki w społeczeństwie wykazały, że zwykle osoby z wysokim IQ są lubiane. Dzieje się tak m.in. dlatego, że inteligencja wiąże się z bardziej prospołecznymi zachowaniami i większym poczuciem empatii. Osoby z wysokim ilorazem inteligencji cechuje również duże poczucie humoru, co pomaga w zjednaniu sobie sympatii innych.
Zespół psychologów z Uniwersytetu Śląskiego, Uniwersytetu Lubelskiego, Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, a także z Uniwersytetu Zachodniego Ontario w Kanadzie sprawdzał, jaką rolę pełni iloraz inteligencji w kontekście środowiska społecznego młodzieży. W tym celu zrekrutowali 113 nastolatków z siedmiu różnych klas licealnych w Polsce. Ich średni wiek wynosił 17 lat, dziewcząt było nieco więcej niż chłopców.
Na początku roku szkolnego wszyscy uczestnicy badania wypełnili test matryc Ravena, służący do pomiaru inteligencji ogólnej. Badacze poprosili też młodzież o wskazanie, których uczniów ze swojej klasy lubią najbardziej - można było wskazać kilkoro znajomych. Lista lubianych osób była wypełniania ponownie po 3 miesiącach, a następnie po roku od rozpoczęcia badania.Wyniki badania wykazały, że młodzież z wysokim IQ cieszyła się bardzo dużą sympatią wśród znajomych, jednak te same nastolatki z wysokim IQ nie odwzajemniały tej sympatii wobec swoich znajomych - lubili ich znacznie mniej. Bardziej inteligentne nastolatki lubiły tylko tych rówieśników, którzy mieli podobny iloraz inteligencji.
Zjawisko takie - według badaczy - to tzw. "efekt przeciwieństwa" (ang. opposite effect) - posiadanie wysokiego IQ zwiększa szansę bycia lubianym przez innych, a jednocześnie zmniejsza prawdopodobieństwo lubienia innych ze względu na ograniczoną liczbę równie inteligentnych ludzi.Według psychologów wyniki tych badań mogą tłumaczyć, dlaczego mniej lubiane i bystre nastolatki częściej rzucają szkołę. Badacze zaznaczają jednak, że tendencja do darzenia większą sympatią innych uczniów na podstawie ilorazu ich inteligencji słabła wraz z upływem roku szkolnego. Psychologowie tłumaczą to zjawisko w prosty sposób: na początku roku szkolnego uczniowie jeszcze się nie znają tak dobrze - wtedy wskaźniki inteligencji odgrywają dość dużą rolę. Dzieje się tak głównie dlatego, że łatwo poznać którego z uczniów cechuje wyższe IQ, na podstawie np. otrzymywanych przez niego ocen. Gdy jednak uczniowie lepiej się poznają. na pierwszy plan stawiają wspólne zainteresowania i cechy osobowości i to te cechy głównie decydują o sympatii wobec innych.
Jak podkreślają autorzy badania, otrzymane przez nich wyniki odwzorowują stan zaobserwowany w szkołach średnich i trzeba być ostrożnym w uogólnianiu ich na wszystkich młodych ludzi. Podobnie użyty na początku badań Test Matryc Ravena, mierzy tylko niewerbalne aspekty inteligencji, więc wyniki mogłyby być nieco inne przy użyciu innych testów mierzących inteligencję. (PAP)
mmi/
