Nowe otwarcie w kieleckiej kulturze: Jacek Jabrzyk dyrektorem teatru, MKiDN zwiększa finansowanie
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przejmuje główną odpowiedzialność za Teatr im. Żeromskiego i Muzeum Narodowe w Kielcach, finansując je w 70 proc. Decyzja ta idzie w parze z powołaniem Jacka Jabrzyka na stanowisko dyrektora teatru, co kończy wielomiesięczny pat prawny i otwiera nowy etap dla kieleckiej sceny.
Podpisanie aneksów dotyczących współprowadzenia najważniejszych instytucji kultury w regionie świętokrzyskim kończy okres niepewności i sporów kompetencyjnych. MKiDN oraz Samorząd Województwa Świętokrzyskiego wypracowały model, w którym ciężar utrzymania Teatru im. Stefana Żeromskiego oraz Muzeum Narodowego w Kielcach spocznie w większości na budżecie państwa.
Ministerstwo Kultury postanowiło wziąć na siebie większą odpowiedzialność za jedne z najważniejszych instytucji kultury w kraju
Od 2027 roku finansowanie obu placówek ulegnie znaczącej zmianie. Ministerstwo będzie pokrywać 70 proc. dotacji podmiotowej, co w przypadku teatru oznacza kwotę ponad 10,1 mln zł, a w przypadku muzeum – 14,1 mln zł rocznie.
Marszałek województwa świętokrzyskiego Renata Janik wyjaśniła różnicę względem dotychczasowych zasad.
- W przypadku teatru Stefana Żeromskiego, to było po naszej stronie 74 proc., a 26 proc. po stronie ministerstwa. Teraz 70 proc. dotacji pochodzić będzie z ministerstwa kultury, a 30 proc. od samorządu województwa – poinformowała Janik.
Cienkowska podkreśliła, że resort bierze na siebie większą odpowiedzialność nie tylko finansową, ale i organizacyjną, przedłużając okres współprowadzenia do 2031 roku. Dodała, że pozwoli to kieleckiemu teatrowi, „dysponującemu nowo odremontowaną siedzibą i niesamowitym zespołem”, na aspirowanie do miana jednej z najważniejszych scen w Europie.
Finał zawirowań wokół powołania nowego dyrektora
Kluczowym elementem porozumienia jest rozwiązanie kwestii obsady dyrekcji teatru. Funkcję tę obejmie Jacek Jabrzyk, który wygrał konkurs jeszcze w kwietniu 2025 roku, lecz nie został wówczas powołany przez zarząd województwa. Sytuacja ta doprowadziła do serii spraw przed sądami administracyjnymi, które ostatecznie przyznały rację wojewodzie i resortowi, uchylając decyzje o ponownych konkursach.
Zgodnie z nowymi ustaleniami, minister kultury powoła Jacka Jabrzyka na okres trzech sezonów artystycznych.
- Jesteśmy przed rozmową z panem dyrektorem. Spotkamy się jeszcze dzisiaj. (...) Od jesieni pan Jabrzyk będzie dyrektorem – poinformowała szefowa resortu kultury. Do tego czasu placówką będzie kierować obecna pełnomocniczka, Luiza Buras-Sokół. Mimo zmiany zarządczej, majątek teatru pozostaje własnością samorządu województwa.
Przesunięcie ciężaru finansowania kultury przyniesie wymierne korzyści także w innych sektorach. Samorząd województwa szacuje, że w budżecie regionalnym pozostanie około 11 mln zł rocznie. Marszałek Janik już zapowiedziała przeznaczenie tych środków na cele zdrowotne. Dzięki odciążeniu budżetu regionu samorząd planuje zakup nowoczesnej aparatury medycznej dla onkologii.
Nowe porozumienie, ogłoszone w Międzynarodowym Dniu Teatru, ma, jak podkreśliła minister Cienkowska, zagwarantować stabilność finansową kieleckim instytucjom i pozwolić artystom na tworzenie w atmosferze „odwagi i wolności artystycznej”. (PAP)
maj/ aszw/