USA atakują Iran w odpowiedzi na ostrzelanie kontenerowca w Cieśninie Ormuz
Amerykańskie siły zbrojne zaatakowały w nocy z soboty na niedzielę 140 irańskich celów wojskowych w odwecie za ostrzał przez to państwo statku handlowego - poinformowało Centralne Dowództwo USA (CENTCOM). Gwardia Rewolucyjna Iranu podała, że w odwecie uderzyła w amerykańskie bazy i jednostki.
„Dziś o godzinie 19.15 czasu wschodnioamerykańskiego (1.15 w Polce) siły Centralnego Dowództwa Stanów Zjednoczonych rozpoczęły trzecią w tym tygodniu serię uderzeń na Iran po tym, jak siły Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej w rażący sposób zaatakowały statek kontenerowy M/V GFS Galaxy, pływający pod banderą Cypru, który przepływał przez Cieśninę Ormuz” - napisało dowództwo w komunikacie.
Wojsko dodało, że jeden z członków cywilnej załogi jednostki jest uznawany za zaginionego, a statek nie może kontynuować rejsu z powodu pożaru na pokładzie oraz poważnych uszkodzeń maszynowni.
Brytyjska agencja bezpieczeństwa żeglugi (UKMTO) poinformowała w nocy z soboty na niedzielę, że otrzymała zgłoszenie o incydencie, do którego doszło 9 mil morskich na wschód od wybrzeża Omanu. Według informacji przekazanych przez władze wojskowe, uszkodzona została rufowa część kadłuba statku, co doprowadziło do wybuchu pożaru na pokładzie.
„Iran otrzymał kolejną szansę, by wykazać się przestrzeganiem memorandum (...) po tym, jak został pociągnięty do odpowiedzialności za wcześniejsze ataki na statki handlowe, jednak po raz kolejny nie wywiązał się (z tych zobowiązań)” - napisał CENTCOM w komunikacie.
Dowództwo poinformowało, że w odwecie kontynuowane sa działania mające na celu ograniczenie irańskich zdolności do atakowania cywilnych marynarzy oraz statków handlowych swobodnie przepływających przez Cieśninę Ormuz. Podkreślono, że ataki są prowadzone na rozkaz naczelnego dowódcy sił zbrojnych USA, czyli prezydenta Donalda Trumpa.
- Iran dokonał złego wyboru. Teraz za to płaci - oświadczył w mediach społecznościowych szef Pentagonu Pete Hegseth.
Amerykańskie siły przeprowadziły uderzenia wymierzone w irańskie radary obserwacji powietrznej i naziemnej, magazyny pocisków rakietowych i dronów, miejsca ich wystrzeliwania oraz wyrzutnie pocisków ziemia-powietrze – poinformował przedstawiciel władz USA, cytowany przez serwis Axios.
W komunikacie dowództwa zaznaczono, że był to trzeci w tym tygodniu amerykański atak na Iran. Poprzednie przeprowadzono w nocy z wtorku na środę i ze środy na czwartek. Za każdym razem wojsko USA informowało, że uderzenia były odwetem za irańskie ataki na statki handlowe w rejonie cieśniny Ormuz.
Żegluga przez ten kluczowy dla transportu ropy naftowej i gazu z Zatoki Perskiej akwen jest jednym z najpoważniejszych punktów spornych między USA a Iranem. Oba państwa od końca lutego prowadzą wojnę, a od 8 kwietnia trwa chwiejny rozejm przerywany kolejnymi wzajemnymi ostrzałami.
Sytuacja na Bliskim Wschodzie
Amerykańscy urzędnicy przekazali w piątek, że Stany Zjednoczone zażądały od Iranu publicznego zadeklarowania, że Cieśnina Ormuz jest otwarta i że nie będzie atakować statków. Według portalu Axios, USA domagały się, by deklaracja ta padła w sobotę.
Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) zaatakował jednak statek i oświadczył, że cieśnina „pozostaje zamknięta do odwołania”. Media irańskie podały, powołując się na IRGC, że w stronę jednostki oddano strzał ostrzegawczy, ponieważ - jak przekazała strona irańska - statek próbował płynąć nieautoryzowanym szlakiem. Teheran dąży do utrzymania kontroli nad Ormuzem i nakazuje statkom handlowym korzystanie wyłącznie z wyznaczonych przez siebie tras.
W sobotę nad ranem prezydent Trump zagroził kolejnymi atakami. We wpisie w mediach społecznościowych zapowiedział, że jeżeli Iran przeprowadzi na niego zamach, kraj będzie przez rok systematycznie atakowany do czasu całkowitego zniszczenia. W mediach pojawiły się wcześniej doniesienia o rzekomym irańskim planie zabicia Trumpa.
USA i Iran podpisały 17 czerwca wstępne porozumienie, przewidujące wprowadzenie rozejmu w trwającej od 28 lutego wojnie. Według dokumentu strony mają w ciągu 60 dni ustalić umowę o ostatecznym pokoju. W ostatnim tygodniu doszło jednak do ponownego wzrostu napięcia i wzajemnych ostrzałów, a obie strony oskarżają się o łamanie umowy.
Z Waszyngtonu Natalia Dziurdzińska (PAP)
ndz/ san/ ał/
