"Wasze życiorysy to kompasy wartości". Prezydent wręczył najważniejsze cywilne odznaczenia państwowe

Prezydent Karol Nawrocki odznaczył Orderem Orła Białego działacza opozycji z czasów PRL Czesława Nowaka oraz artystę rzeźbiarza prof. Stanisława Radwańskiego. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski otrzymał Adam Koperkiewicz, a Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski prof. Marcin Gruchała.

Uroczystości w Pałacu Prezydenckim Fot. PAP/Leszek Szymański

W piątek podczas uroczystości w Pałacu Prezydenckim prezydent Nawrocki wręczył dwa najstarsze i najważniejsze cywilne odznaczenia państwowe: Ordery Orła Białego i Ordery Odrodzenia Polski.

Prezydent podkreślił podczas uroczystości, że życiorysy osób odznaczonych orderami są „kompasami wartości, w kierunku których ma podążać Rzeczpospolita Polska w kolejnych latach i kolejnych dekadach”. Zauważył, że mimo różnic w życiorysach, to wszystkich odznaczonych łączy z nim to, że są z Gdańska i związali z nim swoje życie. - Gdańsk jest ukochaną dla nas częścią Rzeczpospolitej Polskiej - podkreślił Nawrocki.

Order Orła Białego dla Czesława Nowaka i prof. Stanisława Radwańskiego

Czesław Nowak został odznaczony Orderem Orła Białego za zasługi dla RP, w szczególności dla przemian demokratycznych i wolnej Polski, za działalność państwową, publiczną i społeczną. Prezydent podkreślił, że patrząc na jego życiorys widzi „niezwykłą konsekwencję w służeniu polskiej wolności i polskiej solidarności”.

Przypomniał, że Nowak uczestniczył w protestach robotników w grudniu 1970 r., był jednym z założycieli „Solidarności” oraz organizował strajk po wprowadzeniu stanu wojennego. Jak dodał, za to zapłacił tak ciężką cenę w latach 80., ponieważ był „aresztowany, skazywany przez komunistów”. - Po roku 1989 Czesław Nowak brał odpowiedzialność za Rzeczpospolitą Polską jako działacz społeczny i jako polityk, aby w końcu założyć Stowarzyszenie „Godność”, które przywraca godność więźniom i osobom represjonowanym przez system komunistyczny - mówił Nawrocki.

Stanisław Radwański został odznaczony Orderem Orła Białego za zasługi dla polskiej kultury i sztuki, za osiągnięcia w działalności artystycznej i twórczej oraz wkład w rozwój szkolnictwa artystycznego.

Prezydent podkreślił, że jest on rzeźbiarzem i plastykiem światowej klasy. - Chcę podkreślić to, że jest pan dzisiaj wzorem i dowodem tego, że można tak pięknie oddawać artystyczny uniwersalizm i w Europie, i na świecie za sprawą wielu wystaw i wielu inicjatyw, a jednocześnie w sercu być tak głęboko Polakiem i mówić o dumie z polskich wartości i z polskiej tożsamości - powiedział Nawrocki, zwracając się do odznaczonego artysty.

Jak zaznaczył, „dziełem życia” Radwańskiego jest Bursztynowy Ołtarz Ojczyzny w bazylice św. Brygidy w Gdańsku. Prezydent ocenił, że w twórczość Radwańskiego „wpleciona jest cała polska droga do wolności, do niepodległości, polska tożsamość, polskie symbole”.

Czesław Nowak: Polska i „Solidarność” hojnie mi podziękowały

Dziękując za odznaczenie Nowak podkreślił, że w życiu oprócz swojej żony miał dwie miłości: Polskę i „Solidarność”. - Poświęciłem im niemało trudu i lat życia. Szedłem z nimi, jak kazał poeta, i byłem wierny. Oto dzisiaj te dwie miłości zwracają się ku mnie z tak hojnymi podziękowaniami - powiedział.

Podkreślił, że to dla niego ogromna satysfakcja i wielkie szczęście, że Polska i „Solidarność” zwracają się do niego „za pośrednictwem wspaniałych ludzi, którzy uznali”, że jest godzien. Podziękował prezydentowi Nawrockiemu, że to właśnie z jego rąk mógł otrzymać Order Orła Białego oraz m.in. Jarosławowi Kaczyńskiemu i Maciejowi Łopińskiemu, z którymi - jak mówił - łączy go „długoletnia przyjaźń i wspólna droga polityczna”. Podziękował też senatorowi PiS Grzegorzowi Biereckiemu, czy przewodniczącemu NSZZ „Solidarność” Piotrowi Dudzie.

Prof. Radwański: nie przypuszczałem, że dostąpię takiego zaszczytu

Prof. Radwański zaznaczył, że wiadomość o otrzymaniu Orderu Orła Białego bardzo go wzruszyła i przywołała „szereg refleksji i wspomnień”. - Nigdy nie przypuszczałem nawet w najbardziej śmiałych marzeniach, że kiedykolwiek dostąpię tak wielkiego zaszczytu i znajdę się w gronie najbardziej zasłużonych osób naszego kraju - mówił profesor.

Dodał, że w życiu kierował się mądrością zawartą w słowach: wiara, nadzieja i miłość. - Mam silne przekonanie, że to właśnie dzięki nadziei na lepsze dni i młodzieńczym marzeniom, których nie pokonała szara rzeczywistość staje tutaj teraz przed Państwem - podkreślił prof. Radwański.

Odznaczenia dla Adama Koperkiewicza i prof. Marcina Gruchały

Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi w działalności na rzecz upamiętniania historycznego dziedzictwa Polski oraz za osiągnięcia w pracy naukowo-badawczej, dydaktycznej i społecznej prezydent odznaczył Adama Koperkiewicza.

Prezydent mówił o Koperkiewiczu jako „rozkochanym w historii”. - Wielkiej pasji muzealnik w Narodowym Muzeum Morskim w Gdańsku i w końcu po roku 1989 (...) dyrektor Muzeum Gdańska, który odkrywał historię Gdańska przed kolejnymi głowami państw przez ponad 15 lat - podkreślił Nawrocki.

Jak dodał, Koperkiewicz był również pasjonatem historii i kultury francuskiej. - Dziękuję panie dyrektorze Adamie za to, że przez tak wiele lat, odkrywając historię różnych narodów na terenie RP, zawsze odbywało się to z Polską w sercu - zauważył.

Prezydent wręczył też Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski prof. Marcinowi Gruchale za wybitne zasługi w działalności na rzecz rozwoju medycyny i ochrony zdrowia. Ocenił, że jego życiorys „wypełniony jest ciężką i głęboką pracą”.

- Pracą przede wszystkim dla pacjentów, ale także pracą dla Polski i dla Rzeczpospolitej, bo ta dewiza ratowania zdrowia i życia pacjentów jest najważniejsza dla pana profesora, który jest światowej europejskiej sławy polskim internistą, a przede wszystkim kardiologiem - mówił Nawrocki.

Podkreślił, że Gruchała oprócz medycyny "zajmuje się wszystkim". W tym - jak wymieniał - „także inwestycjami, bo inwestycja w Centrum Medycyny Nieinwazyjnej w Gdańskim Uniwersytecie Medycznym, w Uniwersyteckim Centrum Klinicznym jest pewnym prototypem postępowań inwestycyjnych w zakresie medycyny w całej Polsce”.

Dodał, że Gruchała wypromował w swojej karierze ośmiu doktorów medycyny i napisał ponad sto publikacji w specjalistycznych pismach międzynarodowych.

Odznaczenia państwowe

Order Orła Białego to najwyższy order Rzeczypospolitej, ustanowiony w 1705 r., a reaktywowany w 1921 r. i przywrócony w 1992 r. Nadawany jest za znamienite zasługi cywilne i wojskowe dla RP, zarówno w czasie pokoju, jak i w czasie wojny. Nadawany jest najwybitniejszym Polakom oraz najwyższym rangą przedstawicielom innych państw.

Order Odrodzenia Polski - ustanowiony w 1921 r. - nadawany jest za wybitne zasługi w służbie państwu i społeczeństwu, a zwłaszcza za wybitne osiągnięcia w działalności publicznej podejmowanej z pożytkiem dla kraju. (PAP)

pab/ iwo/ ero/ nno/ sza/ andr/ par/ ał/