Witkoff o irańskim programie wzbogacania uranu: Iran musi się go pozbyć
Iran musi powstrzymać i wyeliminować swój program wzbogacania uranu - oświadczył we wtorek specjalny wysłannik ds. Bliskiego Wschodu Steve Witkoff. Jeszcze w poniedziałek doradca Trumpa mówił jedynie o ograniczeniu i weryfikacji irańskiego programu atomowego.
"Umowa z Iranem zostanie zawarta tylko wtedy, gdy będzie to umowa Trumpa. Każde ostateczne porozumienie musi ustanowić ramy dla pokoju, stabilności i dobrobytu na Bliskim Wschodzie, co oznacza, że Iran musi powstrzymać i wyeliminować swój program wzbogacania uranu i przystosowania go do użycia jako broni" - napisał na platformie X Witkoff. Dyplomata w sobotę spotkał się z szefem MSZ Iranu w Omanie był to pierwszy kontakt przedstawicieli obydwu państw na tak wysokim szczeblu od siedmiu lat.
Jego wypowiedź oznacza zmianę stanowiska USA w rozmowach z Iranem, które Witkoff przedstawił zaledwie kilkanaście godzin wcześniej w wywiadzie dla "Fox News". Mówił wówczas, że USA wymagają ograniczenia wzbogacania uranu przez Iran do poziomu 3,67 proc. - tj. tego wymaganego przez umowę JCPOA, z której Trump wycofał się podczas swojej pierwszej kadencji. Dodał też, że Waszyngton żąda również rygorystycznego programu weryfikacji, obejmującego także arsenał rakietowy Iranu.
Obecnie Iran wzbogaca uran do poziomu 60 proc., co nie jest wystarczające do stworzenia broni jądrowej, lecz według "Wall Street Journal" skraca czas na otrzymanie materiału na bombę do 1-2 tygodni, choć sama konstrukcja bomby zajęłaby dodatkowe kilka miesięcy. Poziom 3,67 proc. pozwala na wykorzystywanie materiału w energetyce, a wzbogacenie uranu z tego poziomu do 90 proc. wymaganych do konstrukcji bomby zajmuje około roku.
Jak zauważa "Washington Post", Witkoff zmienił swoje stanowisko po krytyce ze strony antyirańskich "jastrzębi". Jego plan był również sprzeczny ze stanowiskiem Izraela, który domaga się całkowitego pozbycia się irańskiego programu atomowego, podobnie jak zrobiła to Libia w 2003 r. Iran konsekwentnie dotąd odrzucał możliwość całkowitego zrezygnowania z programu jądrowego.
Jeszcze przed wywiadem Witkoffa, wątpliwości co do rozmów z Iranem wyraził prezydent Donald Trump. Komentując zaplanowaną na sobotę (a więc tydzień po pierwszej) drugą rundę rozmów, ocenił, że jest to długa przerwa i że Iran "podpuszcza" Amerykę.
"Iran musi pozbyć się koncepcji broni jądrowej. Nie mogą mieć broni jądrowej. I myślę, że podpuszczają nas, ponieważ byli tak przyzwyczajeni, że mieli do czynienia z głupimi ludźmi w tym kraju" - mówił Trump, pytany o rozmowy podczas spotkania z prezydentem Salwadoru Nayibem Bukele w Białym Domu.
Jak dodał, chce, by Iran był "wielkim narodem", ale nie będzie miał szansy być wielki, jeśli zdecyduje się na pozyskanie broni jądrowej.
"Nie mogą mieć broni jądrowej i muszą działać szybko, ponieważ są dość blisko posiadania broni. (Ale) nie będą jej mieć. A jeśli będziemy musieli zrobić coś ostrego, zrobimy to. I nie robię tego dla nas. Robię to dla świata. To są zradykalizowane osoby i nie mogą mieć broni jądrowej" - powiedział.
Z Waszyngtonu Oskar Górzyński (PAP)
osk/ mal/ sma/
