Zakończyła się pierwsza sesja rozmów USA-Iran. Mediatorzy mówią o zachęcającym postępie
Podczas pierwszej sesji rozmów delegacji USA i Iranu nad końcowym porozumieniem pokojowym osiągnięto „zachęcający postęp” - oznajmiły we wspólnym oświadczeniu władze Kataru i Pakistanu, pełniących rolę mediatorów. Rezultatem jest m.in. powołanie „komórki dekonfliktowej” ds. Libanu.
W komunikacie wydanym po zakończeniu sesji trwającej kilkanaście godzin w Buergenstock nad Jeziorem Czterech Kantonów w Szwajcarii mediatorzy ocenili, że rozmowy toczyły się „w pozytywnej i konstruktywnej atmosferze” i że „osiągnięto zachęcający postęp, w tym utworzono mechanizm dalszych rozmów technicznych”.
Wśród konkretnych ustaleń szczytu było powołanie trzech specjalistycznych zespołów: Komitetu Wysokiego Szczebla (High Level Committee), który zapewni „polityczny nadzór nad mediacją”, grup roboczych ds. kwestii nuklearnych, sankcji oraz monitorowania i rozstrzygania sporów, które mają „zapewnić skuteczne wdrożenie” porozumienia oraz komórki dekonfliktowej (de-confliction cell) z udziałem USA, Iranu, Libanu i mediatorów, której zadaniem jest „zapewnienie przestrzegania zakończenia operacji wojskowych w Libanie”.
„Działania mediatorów pochwalił szef MSZ Iranu Abbas Aragczi, twierdząc, że ich starania przyniosły znaczący postęp w zakończeniu wojny w Libanie a także wspomniał o uwolnieniu części zamrożonych aktywów irańskich. (Sankcje na) eksport ropy naftowej i produktów petrochemicznych zostały zawieszone, blokada zniesiona, część zamrożonych aktywów uwolniona, a Iranowi uruchomiono szeroko zakrojony plan odbudowy i rozwoju” - napisał na platformie X minister. Strona amerykańska nie potwierdziła informacji o odmrożeniu zablokowanych środków. Wcześniej wiceprezydent J.D. Vance zaprzeczał, by Iran otrzymał jakiekolwiek pieniądze. Według Vance'a szacunki dotyczące ilości tych pieniędzy wahają się między 100-200 mld dol.
Amerykański urzędnik zaangażowany w negocjacje poinformował dziennikarzy, że wśród poruszonych w niedzielę tematów były m.in. mechanizmy mające zapewnić pełne otwarcie cieśniny Ormuz, mechanizmy egzekwowania zawieszenia broni w Libanie oraz „wszystkie elementy porozumienia nuklearnego”.
- Zamierzamy kontynuować pracę nad każdym z tych zagadnień i wykorzystać dzisiejszą pracę jako punkt wyjścia do dalszych rozmów technicznych - powiedział urzędnik.
Według mediatorów, Komitet Wysokiego Szczebla uzgodnił „mapę drogową” w kierunku porozumienia końcowego w terminie 60 dni przewidzianym we wstępnej umowie (memorandum of understanding, MOU). Rozmowy techniczne mają być kontynuowane przez resztę tygodnia w Buergenstock.
Strony utworzyły też linię komunikacyjną dotyczącą bezpłatnego przepływu statków przez cieśninę Ormuz — „w celu unikania incydentów i nieporozumień oraz zapewnienia bezpiecznego przepływu statków handlowych”.
Autor: Oskar Górzyński (PAP)
osk/wr/ kgr/
