Bytom zmienia źródła ciepła. Jak miasto o górniczych korzeniach buduje zieloną przyszłość
Jeszcze niedawno system grzewczy Bytomia był niemal całkowicie uzależniony od węgla. Dziś buduje się tu zróżnicowany model, odzyskując energię odpadową i rozwijając zielone technologie. To ewolucja, która nie odcina się od górniczych korzeni, lecz mądrze czerpie z lokalnego potencjału przemysłowego i historycznych doświadczeń.
O transformacji energetycznej miasta w podcaście „W zasięgu ciepła” opowiada Sławomir Kamiński, prezes Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej w Bytomiu.
Odejście od dominującego źródła zasilania wymaga stworzenia systemu opartego na różnorodnych zasobach. Przedsiębiorstwo nie postawiło na jedno paliwo zastępcze. Wybrało bezpieczną i elastyczną dywersyfikację surowcową.
„Bytom to lekcja ciepła w pigułce. Wszystkie problemy ciepłownictwa systemowego już tutaj miały miejsce - mówi prezes Kamiński. I podkreśla: - Transformacja będzie miała sens wtedy, kiedy uzyska akceptację społeczeństwa i nie będzie dla mieszkańców zagrożeniem, ale przemyślaną i bezpieczną ścieżką. Miasto to żywy organizm, na którym nie planujemy przeprowadzać eksperymentów”.
Pokonując przeszkody, PEC Bytom zyskał cenne know-how, którym może się dzielić z branżą.
Złapać ciepło i wpuścić do systemu
Do 2018 roku ciepło w Bytomiu produkowano wyłącznie z węgla. Od tego przełomowego momentu w sieci pojawiła się energia, której bazowym paliwem są nienadające się do recyklingu odpady komunalne, termicznie przekształcane przez Fortum Silesia w Zabrzu. Kolejnym przełomem w budowie zielonego miasta jest odzyskiwanie potężnych ilości ciepła z procesów przemysłowych w Koksowni Bytom.
„Dziś łapiemy i wykorzystujemy w naszym systemie ciepło, które wcześniej ulatywało przez komin koksowni” - podkreśla prezes Kamiński.
Fedrowanie zielonej energii
Dumą PEC Bytom jest Kopalnia Zielonej Energii - projekt, który łączy płytką geotermię, fotowoltaikę i pompy ciepła, by w sposób ekologiczny ogrzewać miejskie budynki. Górnicze dziedzictwo Bytomia daje kolejne możliwości: ogrom energii cieplnej można z powodzeniem pozyskać z procesu odwadniania dawnych kopalń. W pompowanych na powierzchnię wodach dołowych znajdują się ogromne ładunki energetyczne, idealne do wykorzystania w sieciach.
„Chcemy, aby >>fedrowanie<< w Bytomiu nadal miało miejsce, ale żeby było to wydobywanie zielonej energii” - wyjaśnia obrazowo Sławomir Kamiński.
Cenna energia odzyskiwana ze ścieków komunalnych
Równie innowacyjnym elementem transformacji całego układu ciepłowniczego jest projekt wdrażany obecnie w Radzionkowie. Zakłada on bezpośrednie wykorzystanie strumieni oczyszczonych ścieków jako stabilnego źródła zasilającego pompy ciepła.
„Zamykamy obieg i nie tracimy tej energii, tylko próbujemy dać jej drugie życie” - podsumowuje prezes PEC Bytom, wskazując, jak ważne jest poszukiwanie lokalnych zasobów i źródeł energetycznych.
PEC Bytom w liczbach
- 160 km - długość sieci ciepłowniczej
- 87 proc. - odsetek sieci preizolowanych
- 57 proc. ciepła powstaje z odpadów komunalnych
- 25 proc. ciepła będzie wytwarzane poprzez pompy ciepła w oczyszczalni ścieków i dostarczane do system
Transformacja energetyczna to skomplikowany proces, który wymaga czasu, żelaznej konsekwencji oraz precyzyjnego dopasowania do lokalnych uwarunkowań. Bytom pokazuje, że nawet przy silnym węglowym dziedzictwie można krok po kroku wybudować zupełnie nowy, zielony fundament, który może się stać inspiracją dla innych miast w Polsce.
Więcej informacji o transformacji ciepłownictwa systemowego, przykłady z różnych miast, raporty i opracowania dla samorządów i zarządców można znaleźć na stronie kampanii edukacyjnej „W zasięgu ciepła” www.wzasieguciepla.pl prowadzonej przez Izbę Gospodarczą Ciepłownictwo Polskie i dostawców ciepła systemowego.


