Firmy odmrażają inwestycje. To chwilowy trend czy długotrwałe ocieplenie gospodarczego klimatu?

Rok 2026 zapowiada się dla polskiej gospodarki obiecująco. W styczniu Bank Światowy podniósł prognozę wzrostu PKB Polski na 2026 r. do ok. 3,2 proc., co oznacza niewielką korektę (o 0,2 pkt proc.) względem wcześniejszych szacunków [1] i sygnał, że nasz kraj utrzymuje tempo rozwoju powyżej średniej w regionie ECA [2]. Dla przedsiębiorców jest to też czytelna oznaka stabilizacji warunków prowadzenia działalności i odbudowy przestrzeni do inwestowania. W takich warunkach finansowanie zewnętrzne wraca do swojej podstawowej funkcji, czyli wspierania wzrostu, a nie wyłącznie ochrony płynności.

Sygnały ożywienia widoczne są również w badaniach ankietowych prowadzonych przez Narodowy Bank Polski. Dane NBP pokazują, że już w czwartym kwartale 2025 r. banki odnotowały wzrost popytu na kredyty, jednak głównie ze strony dużych przedsiębiorstw. Małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) wciąż pozostawały bardziej ostrożne. Prognoza NBP na pierwszy kwartał 2026 r. przewiduje natomiast wzrost popytu na finansowanie, zwłaszcza krótkoterminowe, zarówno dla dużych podmiotów, jak i MŚP. [3] Oznacza to, że części firm znów myśli o wzroście w dłuższym horyzoncie. Przedsiębiorstwa wracają do realizacji planów inwestycyjnych, które w poprzednich kwartałach były odkładane z powodu podwyższonej niepewności makroekonomicznej oraz wysokich kosztów.
 

Sprzyjające warunki, ale nie dla wszystkich
 

To, że segment małych i średnich przedsiębiorstw reaguje wolniej, jest charakterystycznym etapem początku ożywienia gospodarczego. MŚP są bardziej wrażliwe na wahania popytu i kosztów operacyjnych, a co za tym idzie, podchodzą do decyzji inwestycyjnych z większą ostrożnością. Nie zmienia to jednak faktu, że wraz z poprawą koniunktury również w tej grupie następuje stopniowe ożywienie popytu na finansowanie zewnętrzne. Niewątpliwie związane jest to także z sygnalizowanym przez instytucje finansowe złagodzeniem wybranych elementów polityki kredytowej, w tym spadkiem marż oraz zwiększeniem dostępnych kwot finansowania [4]. 

Jednak, jak zauważa ekspert, banki wciąż często ograniczają możliwość wnioskowania o kredyt podmiotom działającym krótko lub osiągającym mniejsze obroty. 

„Utrzymywanie wysokich barier w dostępie do finansowania dla młodych przedsiębiorstw sprawia, że część potencjału wzrostu gospodarczego nie może być wykorzystana. To właśnie w tej grupie najczęściej powstają projekty o ponadprzeciętnej dynamice i innowacyjności, które jednak nie mają jeszcze bogatej historii kredytowej i nie spełniają standardowych wymagań sektora bankowego. Z punktu widzenia rynku finansowego kluczowe znaczenie ma zatem udostępnienie bardziej zróżnicowanych metod oceny ryzyka, które uwzględniają nie tylko dane historyczne, ale także model biznesowy i skalowalność projektu” - wyjaśnia Damian Sapielak, COO NovaLend. 
 

Zmieniające się otoczenie makroekonomiczne przekłada się również na sam rynek finansowania przedsiębiorstw. Z perspektywy tej branży szczególne znaczenie ma horyzont najbliższych miesięcy. Prognozy Narodowego Banku Polskiego wskazują, że obecne okno wyższej aktywności kredytowej może być bowiem chwilowe. Poprawa warunków makroekonomicznych, którą odzwierciedla prognoza wzrostu polskiego PKB, nie przekłada się bezpośrednio na nastroje przedsiębiorców. Wciąż dokładniej analizują oni ryzyko popytowe, koszty pracy czy perspektywy eksportowe. W efekcie powrót inwestycji ma bardziej stopniowy charakter. Eksperci NBP szacują, że podwyższony popyt na kredyt dla firm utrzyma się do końca pierwszego kwartału 2026 r., po czym tempo jego wzrostu powinno stopniowo się stabilizować. Niewątpliwie jest to oznaka dojrzalszego podejścia do zarządzania kapitałem. 

„Obserwujemy obecnie wyraźny powrót do myślenia o rozwoju i inwestycjach, a nie tylko o utrzymaniu płynności finansowej. Firmy nadal podchodzą do zadłużenia ostrożnie, ale coraz częściej traktują kredyt jako element swojej strategii rozwoju. To nie jest jeszcze trwały boom kredytowy, ale widoczne realne okno inwestycyjne. Kluczowe znaczenie wciąż ma jednak dostosowanie struktury finansowania do procesu inwestycyjnego i zapewnienie przewidywalności kosztów kapitału” - mówi Damian Sapielak.
 

Rosnący popyt na finansowanie zewnętrzne dla firm wymusza na branży finansowej istotne zmiany. Wraz z łagodzeniem polityki kredytowej banków nasila się konkurencja o klientów korporacyjnych i małe i średnie przedsiębiorstwa. Jednocześnie wyraźnie zwiększa się rola podmiotów niebędących bankami, które naturalnie uzupełniają tradycyjny rynek kredytowy, zwłaszcza w przypadkach, gdy standardowa oferta jest niewystarczająca a modele oceny ryzyka okazują się zbyt restrykcyjne.

Wszystko wskazuje na to, że ożywienie gospodarcze i uruchomienie czekających na zielone światło projektów to nie chwilowy trend, a kontrolowane ocieplenie klimatu, tworzącego sprzyjające środowisko dla rozwoju firm. Jeśli stabilizacja makroekonomiczna utrzyma się w kolejnych kwartałach, 2026 rok może okazać się początkiem trwalszego cyklu inwestycyjnego w sektorze przedsiębiorstw, a co za tym idzie wciąż rosnącego zapotrzebowania na dostępne, transparentne i dostosowane do potrzeb przedsiębiorców formy finansowania.

[1] https://www.money.pl/gospodarka/bank-swiatowy-podnosi-prognoze-wzrostu-pkb-polski-w-2026-roku-7243017402071456a.html 
[2] Europa i Azja Środkowa
[3] https://nbp.pl/system-finansowy/sytuacja-na-rynku-kredytowym/ 
[4] https://nbp.pl/system-finansowy/sytuacja-na-rynku-kredytowym/