Nie nastawiajmy się, że świat będzie takim, jaki znamy. Aleksandra Przegalińska o szkolnictwie wyższym i rynku pracy
Jak dynamiczny rozwój sztucznej inteligencji zmieni szkolnictwo wyższe i rynek pracy? Technologia gna naprzód i raczej powinno to nas skłaniać do szukania nowych przestrzeni zawodowych, a nie kurczowego trzymania się tego, co było - wyjaśnia dr hab. Aleksandra Przegalińska, prorektorka ds. innowacji w Akademii Leona Koźmińskiego i specjalistka od sztucznej inteligencji.
W roku akademickim 2024/2025 - zgodnie z danymi Głównego Urzędu Statystycznego - na polskich uczelniach kształciło się ponad 1,2 mln osób. Czas ich edukacji wyższej przypada na intensywny rozwój sztucznej inteligencji. Jak nowe technologie zmieniają sposób przekazywania i zdobywania wiedzy oraz rynek pracy, którego częścią niebawem staną się absolwentki i absolwenci szkół wyższych? Między innymi na to pytanie odpowiada dr hab. Aleksandra Przegalińska, prorektorka ds. innowacji w Akademii Leona Koźmińskiego, współtwórczyni CampusAI, specjalistka od sztucznej inteligencji, filozofka i publicystka, gościni podcastu Instytutu Badań Edukacyjnych - Państwowego Instytutu Badawczego „Po pierwsze, umiejętności. Podcast o tym, jak być na czasie” (microcredentials.pl; YouTube; Spotify).
AI stała się technologią masową
„Rewolucja sztucznej inteligencji trwa około 2,5 roku. Jesteśmy w interesującym momencie - rozwiązań jest już bardzo dużo. Badania pokazują, że w przypadku osób wchodzących obecnie na rynek lub takich, które niedawno rozpoczęły pierwszą pracę, korzystanie z tych rozwiązań jest oczywiste. Można powiedzieć, że AI stała się technologią masową” - wyjaśnia Przegalińska.
W 2025 roku - jak podaje Eurostat - prawie 63,8 proc. mieszkańców Unii Europejskiej w wieku 16-24 lata korzystało z narzędzi sztucznej inteligencji. Jest to prawie dwukrotnie więcej niż w przypadku ogólnej populacji używających tych narzędzi (32,7 proc. osób w wieku 16-74 lata).
Dynamicznie rośnie także liczba firm wdrażających rozwiązania sztucznej inteligencji. Zgodnie z danymi opublikowanymi przez McKinsey w globalnym raporcie „The state of AI in 2025: Agents, innovation, and transformation”, 88 proc. organizacji deklarowało regularne wykorzystanie AI w co najmniej jednej funkcji biznesowej. Zdaniem dr hab. Aleksandry Przegalińskiej w biznesie trwa obecnie poszukiwanie Świętego Graala - firmy starają się zrozumieć, czy inwestycje w sztuczną inteligencję im się opłacają.
Spodziewamy się niespodziewanego
Jak będą wyglądały szkolnictwo wyższe i rynek pracy za 5 lat? - „Spodziewamy się niespodziewanego. Nie nastawiajmy się, że świat będzie takim, jaki znamy” - odpowiada Przegalińska.
Zdaniem dr hab. Aleksandry Przegalińskiej, młodzi ludzie coraz chętniej będą wybierali studia licencjackie bez kontynuacji na studiach magisterskich. Kolejnym krokiem będzie praca zawodowa i dokształcanie się w trybie lifelong learning. Konieczna będzie więc zmiana systemu uczenia i weryfikowania wiedzy. - „Studia muszą być bardziej spersonalizowane. Sztuczna inteligencja i mikropoświadczenia są bardzo ciekawymi wehikułami do tego, żeby droga każdego studenta była trochę inna” - wyjaśnia Przegalińska.
Zmieni się także rynek pracy. Zawodów, w których sztuczna inteligencja zastąpi człowieka jeden do jednego, jest niewiele, ale pojawią się nowe - takie, co do których nie mamy jeszcze wyobrażenia, jak będą wyglądać.
„Ludzie nie mogą jednak utracić kompetencji sprawdzania i nie mogą przestać być dobrzy w tym, co robili wcześniej, a co dzisiaj zlecają sztucznej inteligencji” - podkreśla Przegalińska.
Narzędzie wspierające ewolucyjne zmiany w szkolnictwie wyższym
Mikropoświadczenia mają szansę stać się jednym z narzędzi wspierających ewolucyjne zmiany w szkolnictwie wyższym. Połączą zmieniające się potrzeby studentów i młodych ludzi wchodzących na rynek pracy z oczekiwaniami pracodawców.
„W Instytucie Badań Edukacyjnych - Państwowym Instytucie Badawczym, w ramach projektu >>Mikropoświadczenia - pilotaż projektu wspierającego uczenie się przez całe życie<<, intensywnie współpracujemy z przedstawicielami uczelni i organizacjami zrzeszającymi przedsiębiorców - wyjaśnia Michał Nowakowski, lider projektu. - Wypracowaliśmy i stale udoskonalamy narzędzie, które - w odpowiedzi na dynamiczne zmiany na rynku pracy - pomoże elastycznie budować ścieżkę edukacyjną i zawodową”.
Mikropoświadczenie to cyfrowy certyfikat potwierdzający zdobycie określonych umiejętności. Jest efektem ukończenia krótkich form uczenia się, np. kursów i szkoleń. Przyznawane przez uprawnionego wydawcę zgodnie z precyzyjnymi standardami zapewniającymi wysoką jakość i wiarygodność.
Podcast dostępny jest na: (microcredentials.pl; YouTube; Spotify)
Podcast „Po pierwsze, umiejętności. Podcast o tym, jak być na czasie” realizowany jest w ramach projektu „Mikropoświadczenia - pilotaż nowego rozwiązania wspierającego uczenie się przez całe życie”, który jest finansowany z Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego (FERS). #FunduszeUE
Kontakt
Ewa Sularz-Wysocka
Główna ekspertka ds. rozwoju i upowszechniania usług cyfrowych
Mikropoświadczenia - pilotaż nowego rozwiązania wspierającego uczenie się przez całe życie
tel.: 690 541 130
e-mail: e.sularz@ibe.edu.pl
