„Pryzmat”. 9 relacji z obrazami Stefana Gierowskiego
Tytuł wystawy: Pryzmat. Dziewięć relacji z obrazami Stefana Gierowskiego / Prism. Nine Encounters with Paintings by Stefan Gierowski
Otwarcie wystawy: sobota, 21 listopada 2026 r. godz. 18:00
Adres: Fundacja Stefana Gierowskiego
pl. Dąbrowskiego 8/11, 00-055 Warszawa
Wystawa czynna do 25 kwietnia 2027 r.
Kurator: Stach Szabłowski
Osoby artystyczne: Paweł Bownik, Michał Frydrych, Zuza Golińska, Dominik Lejman, Norman Leto, Natalia Malek, Antonina Nowacka, Katarzyna Przezwańska, Małgorzata Rittersschild oraz Stefan Gierowski.
Wystawa, która otwiera nowe perspektywy dialogu ze sztuką
„Pryzmat” zestawia twórczość Stefana Gierowskiego ze współczesnymi praktykami artystycznymi, ukazując nowe możliwości dialogu. Dziewięcioro zaproszonych artystek i artystów podejmuje spotkanie z malarstwem wybitnego abstrakcjonisty, tworząc dziewięć autonomicznych sytuacji wystawienniczych. Kuratorowana przez Stacha Szabłowskiego wystawa nie jest próbą historycznego podsumowania dorobku istotnego przedstawiciela współczesnej awangardy malarskiej. Jej punktem wyjścia jest przekonanie, że sztuka pozostaje żywym obszarem wymiany, a dzieła powstałe w różnych momentach i kontekstach mogą wzajemnie otwierać przed sobą nowe znaczenia.
W centrum projektu znajduje się malarstwo Stefana Gierowskiego - artysty, który przez dekady konsekwentnie rozwijał własny język abstrakcji, traktując obraz jako autonomiczną przestrzeń eksperymentu i poznania. Światło, przestrzeń, ruch, materia i percepcja wyznaczały najważniejsze obszary jego poszukiwań. Choć Gierowski pozostawał wierny malarstwu nieprzedstawiającemu, jego twórczość nigdy nie ograniczała się do jednej formalnej czy znaczeniowej formuły. Otwartość jego obrazów sprawia, że mogą one wchodzić w relacje z odmiennymi językami artystycznymi, wykraczającymi poza tradycyjnie rozumiane granice malarstwa.
Tę możliwość podejmuje dziewięcioro współczesnych twórców: Paweł Bownik, Michał Frydrych, Zuza Golińska, Dominik Lejman, Norman Leto, Natalia Malek, Antonina Nowacka, Katarzyna Przezwańska i Małgorzata Rittersschild. Każda z zaproszonych osób samodzielnie określa charakter i zasady spotkania z obrazami Gierowskiego. W rezultacie wystawa przyjmuje formę dziewięciu odrębnych rozdziałów, funkcjonujących jako swoiste „wystawy w wystawie”. Każdy z nich ma własną logikę, poetykę i sposób organizowania przestrzeni, a ich zestawienie tworzy wielogłosową opowieść o możliwościach współczesnego obcowania ze sztuką.
Różnorodność indywidualnych postaw znajduje odzwierciedlenie również w wykorzystanych mediach i środkach wyrazu. Obok malarstwa pojawiają się fotografia, rzeźba, media cyfrowe, muzyka i poezja. Ich obecność poszerza pole wystawy, pokazując, że doświadczenie obrazu może być rozwijane na wiele sposobów, poprzez dźwięk, słowo, przestrzeń czy materię. Istotne staje się nie tylko to, co poszczególne dzieła komunikują, ale także to, co wydarza się w ich wzajemnym sąsiedztwie.
Pryzmat - dziewięć perspektyw, jeden punkt odniesienia
Tytuł wystawy nawiązuje do pryzmatu optycznego, który rozszczepia białe światło na spektrum barw. Ta właściwość staje się metaforą, ale również zasadą organizującą cały projekt. Twórczość Gierowskiego, oglądana z dziewięciu różnych perspektyw, ujawnia swoją wielowymiarowość. Każda z zaproszonych osób wydobywa inne aspekty jego malarstwa, zestawiając je z własnymi doświadczeniami i zainteresowaniami. W ten sposób to, co z pozoru może wydawać się jednorodne, odsłania szersze spektrum możliwości.
Pryzmat działa przy tym w dwóch kierunkach: pozwala odkrywać na nowo malarstwo Gierowskiego, a jednocześnie nadaje współczesnym realizacjom dodatkowy kontekst. Spotkanie nie polega na kontynuowaniu określonej tradycji ani na odwoływaniu się do historycznego autorytetu. Chodzi raczej o sprawdzenie, w jaki sposób dziedzictwo artystyczne może funkcjonować we współczesności, nie jako zamknięty kanon, lecz jako punkt wyjścia do dalszych poszukiwań.
W tym miejscu szczególnego znaczenia nabiera samo pojęcie relacji, które stanowi fundament koncepcji wystawy. Relacja jest tu rozumiana jako otwarta przestrzeń współobecności, w której mogą ujawniać się podobieństwa, różnice, napięcia i nieoczywiste powiązania. Nie zakłada jednej właściwej odpowiedzi ani z góry określonego kierunku odczytania. Jej sens powstaje w bezpośrednim kontakcie dzieł, a także w doświadczeniu odbiorcy, który sam staje się uczestnikiem tego spotkania.
„Pryzmat” nie jest wystawą o interpretowaniu twórczości Stefana Gierowskiego, lecz o budowaniu relacji z jego obrazami. To właśnie w relacji ujawnia się siła projektu pokazującego, że historia sztuki nie jest zamkniętą opowieścią, lecz żywym obszarem twórczej wymiany, który wciąż może zaskakiwać i prowokować do nowych pytań.
