Rusza „Laboratorium Odporności”, wykorzystujące czytanie i dialog jako narzędzia wzmacniania odporności społecznej i współpracy lokalnej
Fundacja Powszechnego Czytania (FPC) dzięki wsparciu Fundacji PZU tworzy „Laboratorium Odporności”, które stawia sobie za cel łączenie lokalnych liderów wokół budowania silnych, współpracujących i odpornych społeczności.
„Laboratorium Odporności” chce tworzyć przestrzeń współpracy przedstawicieli samorządów, szkół, bibliotek, ośrodków pomocy społecznej, służby zdrowia, urzędów pracy oraz instytucji kultury. Program odpowiada na rosnące wyzwania społeczne: polaryzację, dezinformację oraz osłabienie więzi lokalnych.
Centralnym elementem inicjatywy będzie wyjazdowy HUB współpracy - trzydniowy, weekendowy program warsztatowy dla 120 liderek i liderów z trzydziestu miejscowości w całej Polsce. Uczestnicy, pracując w międzysektorowych zespołach, będą rozwijać kompetencje współpracy, budować zaufanie oraz uczyć się, jak przeciwdziałać dezinformacji i wzmacniać bezpieczeństwo informacyjne swoich społeczności.
Laboratorium opiera się na założeniu, że czytanie i rozmowa wokół tekstu mogą być realnym narzędziem budowania odporności społecznej. Uczestnicy poznają m.in. metody pracy inspirowane podejściem „shared reading”, rozwijanym w krajach skandynawskich, które wspiera krytyczne myślenie, dialog, uważność na innych, przeciwdziała osamotnieniu, budując sieć relacji, będącą fundamentem lokalnej samoorganizacji.
Efektem wspólnej pracy będą plany współdziałania między instytucjami w gminach uczestniczących, trwałe partnerstwa (np. biblioteka-szkoła-przychodnia-samorząd), oraz sieć sojuszy na rzecz odporności społecznej i bezpieczeństwa informacyjnego. Wypracowane rozwiązania, dzięki udostępnieniu relacji i efektów ich wdrażania, będą mogły być wykorzystywane także w innych lokalnych społecznościach i skalowane w całym kraju.
Organizatorzy podkreślają, że cele są bardzo ambitne i dalekosiężne. Laboratorium ma wzmacniać kapitał społeczny i współprace między instytucjami, rozwijać kompetencje krytycznego myślenia i przeciwdziałania dezinformacji, budować poczucie sprawczości i współodpowiedzialności za wspólnotę, wykorzystywać czytanie jako narzędzie wzmacniające dialog i zaufanie społeczne. Projekt wpisuje się w działania na rzecz edukacji, kultury, zdrowia społecznego oraz bezpieczeństwa informacyjnego.
„Założenia projektu w pełni wpisują się w działania Fundacji PZU na rzecz wzmacniania kapitału społecznego. Wierzymy, że budowanie współpracy międzysektorowej, rozwijanie kompetencji krytycznego myślenia i wzmacnianie zaufania to fundament dobrze funkcjonujących, odpornych społeczności” - zaznacza Maia Mazurkiewicz, prezeska zarządu Fundacji PZU, partnera inicjatywy.
Dlaczego to ważne
Badania pokazują spadek zaufania społecznego i rosnące poczucie niepewności - jednocześnie maleje poziom czytelnictwa, które jest jednym z kluczowych narzędzi rozwijania krytycznego myślenia [1]. „Laboratorium Odporności” odpowiada na te wyzwania, łącząc różne środowiska i wzmacniając współpracę tam, gdzie jest ona najbardziej potrzebna - lokalnie.
Dziś badania pokazują, że tylko co 5 z naszych współobywateli ufa innym [2], lokalne instytucje rzadko ze sobą współpracują, a mieszkańcy mają ograniczone poczucie wpływu. Jednocześnie statystyki czytelnictwa pokazują, że spada liczba osób, które czytają regularnie [3].
„Wiemy, że to właśnie czytanie, które jest podstawą umiejętności dialogu i empatii z jednej, oraz krytycznego myślenia z drugiej strony, może zostać wykorzystane jako narzędzie budowania zaufania, formacji odporności społecznej i współpracy lokalnej, wspierania odporności na dezinformację. Okazuje się, że nasze Laboratorium oparte jest o te same założenia co świeżo opublikowana strategia rządu szwedzkiego: >>Szwecja - kraj czytający<<, w której odporność na dezinformację odmieniona jest przez przysłowiowe wszystkie przypadki” - mówi Maria Deskur, prezeska Fundacji Powszechnego Czytania.
Projekt skierowany jest do liderek i liderów lokalnych - osób działających w:
- samorządach,
- szkołach i instytucjach edukacyjnych,
- bibliotekach,
- instytucjach kultury,
- ochronie zdrowia,
- urzędach pracy
- pomocy społecznej oraz organizacjach społecznych i biznesie.
Udział w Laboratorium
Udział w „Laboratorium Odporności” jest bezpłatny dla zakwalifikowanych uczestników. Organizator zapewnia noclegi, wyżywienie oraz udział w pełnym programie warsztatowym, a także dostęp do konsultacji online z ekspertami w celu wypracowywania strategii lokalnych działań.
Do udziału w projekcie zaproszone są czteroosobowe zespoły z 30 miast i miejscowości w Polsce. Szczególnie mile widziane są osoby zaangażowane w działania społeczne, edukacyjne, kulturalne oraz inicjatywy wspierające mieszkańców. Istotnym elementem projektu jest różnorodność sektorowa zespołów, dlatego rekomendowane jest, aby tworzyli je przedstawiciele różnych środowisk - np. bibliotek, organizacji pozarządowych, ośrodków pomocy społecznej, placówek ochrony zdrowia czy samorządów.
Fundacja Powszechnego Czytania zaprasza do udziału wszystkie osoby, które chcą realnie wpływać na swoje lokalne społeczności i budować ich odporność poprzez współpracę, dialog i czytanie.
Zgłoszenia oraz szczegółowe informacje dostępne są na stronie projektu: https://www.fpc.org.pl/laboratorium-odpornosci/
Organizatorzy: Fundacja Powszechnego Czytania, Czytająca Polska
Partner: Fundacja PZU
Fundacja Powszechnego Czytania to organizacja działająca na rzecz upowszechniania czytelnictwa jako narzędzia rozwoju społecznego, edukacyjnego i kulturowego, wspierająca budowanie silnych i świadomych wspólnot. Koordynuje prace nieformalnej Koalicji Czytająca Polska - osób, instytucji i firm, które łączy świadomość, że przyszłość Polski zależy od tego, na ile uda się nam podnieść poziom czytelnictwa.
Źródła:
[1] Maryanne Wolf, 2024
[2] CBOS, 2023
[3] Fundacja Batorego, 2022
