„2016 challenge": Obama i papież Franciszek w Polsce, przestrzelony karny Błaszczykowskiego i teczka „Bolka”
Barack Obama i papież Franciszek przyjechali do Polski, Jakub Błaszczykowski nie wykorzystał rzutu karnego, ruszył program „Rodzina 500+”, a IPN udostępnił dziennikarzom dokumenty agenta SB „Bolka” - PAP sprawdziła, które wydarzenia 2016 r. miały szczególne znaczenie dla Polski.
Od początku 2026 r. w sieci popularny stał się trend „2016 challenge”. Internauci dzielą się w nim wspomnieniami i materiałami sprzed 10 lat, głównie z życia prywatnego. Posty tego typu pojawiają się głównie na platformach takich jak Facebook, Instagram czy TikTok.
Medioznawczyni z UMCS dr Ilona Dąbrowska zwraca uwagę, że trendy takie jak „2016 challenge” mogą wiązać się z zagrożeniami. Publikowane przez użytkowników dane – zdjęcia, nagrania, informacje o sobie – uczą algorytmy i sztuczną inteligencję, które mogą być potem wykorzystywane np. do wpływania na decyzje zakupowe.
– Prywatność w sieci bywa marginalizowana. Użytkownicy internetu chętnie publikują osobiste fotografie, nagrania oraz inne informacje na swój temat, często bez większej refleksji nad konsekwencjami tych działań. Robimy to ochoczo, nie zdając sobie sprawy, że dane mogą posłużyć do oszustw, w tym scamów opartych na naszych zdjęciach czy próbkach głosu – podkreśliła dr Dąbrowska. - Warto zatem pamiętać, że pod pozornie niewinną zabawą, taką jaką jest publikacja zdjęć sprzed dekady, mogą kryć się także realne zagrożenia – oceniła medioznawczyni.
Medioznawczyni z UMCS zauważa jednocześnie, że takie trendy takie jak „2016 challenge” często łączą się z poczuciem nostalgii, które zazwyczaj ma pozytywny wydźwięk. – Lubimy wracać do wspomnień i do tego, co wydarzyło się w przeszłości. Często towarzyszy temu przekonanie, że „kiedyś było lepiej”, choć są to odczucia wysoce indywidualne – zaznaczyła dr Dąbrowska.
PAP sprawdziła, które wydarzenia z 2016 r. miały szczególne znaczenie dla Polski.
Nowi szefowie TVP, SLD i PO
Jednym z pierwszych było powołanie 8 stycznia 2016 r. Jacka Kurskiego, polityka PiS, na prezesa Telewizji Polskiej przez ministra skarbu państwa Dawida Jackiewicza. Kurski zapisał się w historii TVP m.in. wprowadzając nowy styl agresywnej, prorządowej narracji, szczególnie w programach informacyjnych. Kierował TVP SA do 2022 roku, z przerwą od marca do sierpnia 2020 r.
23 stycznia nowym przewodniczącym Sojuszu Lewicy Demokratycznej został Włodzimierz Czarzasty, zastępując Leszka Millera. Po wyborach w 2015 r. SLD znalazło się po raz pierwszy od powstania partii poza parlamentem. Czarzasty obiecał doprowadzić ugrupowanie z powrotem do ław parlamentarnych, co udało mu się w wyborach w 2019 r.
Trzy dni później Grzegorz Schetyna został nowym przewodniczącym Platformy Obywatelskiej, po tym jak dotychczasowa p.o. przewodniczącej i była premier Ewa Kopacz zrezygnowała z kandydowania. Epoka Schetyny na czele PO trwała do 2020 r. W tym czasie partia przegrała wybory do Parlamentu Europejskiego w maju 2019 r. (startując w ramach Koalicji Europejskiej) oraz październikowe wybory do Sejmu tego samego roku (w ramach Koalicji Obywatelskiej). Współtworzony przez PO „pakt senacki” pozwolił jednak zdobyć minimalną większość w wyborach do Senatu. Schetyna był jednak niepopularny w partii i postanowił nie ubiegać się o reelekcję.
Teczka "Bolka", karny Błaszczykowskiego i program "Rodzina 500 plus"
22 lutego IPN udostępnił dziennikarzom dokumenty agenta SB „Bolka”, których znalezienie u wdowy po Czesławie Kiszczaku ogłoszono 16 lutego. Była to oryginalna teczka personalna oraz teczka pracy z lat 1970–1976 TW „Bolek”, zawierająca odręcznie napisane zobowiązanie do współpracy podpisane: Lech Wałęsa „Bolek”. Znajdowały się w niej także doniesienia „Bolka” oraz notatki funkcjonariuszy SB ze spotkań z nim. Sam Wałęsa przez następne lata podtrzymywał opinię, że dokumenty są fałszywe, jednak eksperci uznali je za autentyczne. W ocenie Instytutu Pamięci Narodowej, kwestia współpracy Wałęsy ze Służbą Bezpieczeństwa w pierwszej połowie lat 70. jest bezsporna. Teczka potwierdzała jednocześnie, że po 1976 r. Wałęsa nie współpracował.
4 marca 2016 r. weszła w życie reforma, polegająca m.in. na połączeniu funkcji Ministra Sprawiedliwości i Prokuratora Generalnego. Kadencję zakończył dotychczasowy szef prokuratury Andrzej Seremet, a jego następcą został minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro. W miejsce Prokuratury Generalnej powołano Prokuraturę Krajową. Było to przywrócenie stanu obowiązującego w latach 1990–2010, który wcześniej zmienił rząd PO, rozdzielając Prokuraturę Generalną od rządu – m.in. w wyniku doświadczeń politycznego wykorzystywania prokuratury przez Ziobrę, gdy był ministrem sprawiedliwości i prokuratorem generalnym w latach 2005–2007.
1 kwietnia ruszył program „Rodzina 500 plus” – sztandarowy projekt PiS. Dzięki niemu rodzinom przysługiwało świadczenie wychowawcze w wysokości 500 zł miesięcznie na każde drugie i kolejne dziecko do 18 lat, niezależnie od dochodu. W przypadku rodzin z dochodem poniżej 800 zł netto na osobę (lub 1200 zł netto w przypadku wychowywania w rodzinie dziecka niepełnosprawnego) wsparcie można było otrzymać także na pierwsze lub jedyne dziecko. Na świadczenia wydano w pierwszym roku ponad 15,1 mld zł, a w kolejnych latach program modyfikowano, m.in. zwiększając świadczenie do 800 zł. Program przyczynił się do dużego poparcia społecznego dla PiS i, według badań, był jednym z powodów zwycięstwa partii także w wyborach w 2019 roku.
23 czerwca w Wielkiej Brytanii odbyło się referendum w sprawie wyjścia z UE – 51,89 proc. głosujących opowiedziało się za „Brexitem”. Miało to duże znaczenie dla licznej polskiej społeczności w tym kraju, a także było wyrazem kryzysu Unii Europejskiej.
30 czerwca Polska przegrała w ćwierćfinale Euro 2016 we Francji z Portugalią w rzutach karnych 3:5 (po 120 minutach wynik był 1:1). Decydującego karnego nie wykorzystał Jakub Błaszczykowski. Portugalia 10 lipca została mistrzem Europy, pokonując 1:0 gospodarzy – Francję. Dotarcie Polski do ćwierćfinału było największym sukcesem polskiej piłki nożnej od ponad 20 lat.
Szczyt NATO, I kadencja Trumpa i papież Franciszek w Polsce
8 i 9 lipca na Stadionie Narodowym w Warszawie odbył się szczyt NATO, po raz pierwszy organizowany w Polsce. Do stolicy przyjechało 61 delegacji z całego świata, w tym prezydent USA Barack Obama. Przed szczytem doszło do spotkania Andrzeja Dudy z Obamą. Po rozmowie prezydent USA poinformował, że w Polsce powstanie dowództwo amerykańskiej brygady pancernej, a Stany Zjednoczone będą państwem ramowym wielonarodowego batalionu sił NATO, wysyłając w tym celu około tysiąca żołnierzy. Pierwszego dnia szczytu przywódcy państw członkowskich Sojuszu podjęli decyzję o wzmocnieniu obecności wojskowej na wschodniej flance oraz o wysłaniu do Polski i państw bałtyckich wielonarodowych oddziałów wojskowych. NATO i UE podpisały także deklarację o wzmocnieniu współpracy, a szczyt potwierdził wsparcie dla Ukrainy, jej suwerenności i integralności terytorialnej.
Między 26 a 31 lipca w Krakowie odbyły się Światowe Dni Młodzieży z udziałem papieża Franciszka. Była to, jak się potem okazało, jedyna wizyta papieża Franciszka w Polsce.
28 września premier Beata Szydło poinformowała o zmianach w rządzie. Odwołany został minister finansów Paweł Szałamacha, a nowym szefem MF został wicepremier i minister rozwoju Mateusz Morawiecki, który od tego czasu łączył oba stanowiska. Stanął również na czele odtworzonego Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów. Był to kolejny szczebel kariery politycznej Morawieckiego, który w grudniu 2017 roku zastąpił Szydło na stanowisku premiera.
8 listopada Donald Trump wygrał wybory prezydenckie w USA, pokonując Hillary Clinton. Była to pierwsza kadencja Trumpa. 16 listopada prezydent-elekt odbył rozmowę telefoniczną z Andrzejem Dudą. Jak poinformował polski prezydent, Trump zapewnił go, że „może być spokojny, jeśli chodzi o relacje polsko-amerykańskie, bo będzie się starał, aby były jak najlepsze”. W kolejnych latach Duda kilkakrotnie spotykał się z Trumpem, a w lipcu 2017 roku prezydent USA złożył oficjalną wizytę w Polsce.
Wygaszanie gimnazjów i obniżenie wieku emerytalnego
Również 8 listopada Sejm uchwalił ustawę przewidującą obniżenie wieku emerytalnego do 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Projekt tej ustawy złożył prezydent Andrzej Duda. Było to cofnięcie reformy z 2012 roku, wprowadzającej wydłużenie wieku emerytalnego do 67 lat dla obu płci przez większość PO-PSL. Tego samego dnia Sejm uchwalił także ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (KAS), przewidującą powołanie KAS z połączenia służby celnej i organów skarbowych. Zmiana miała poprawić ściągalność podatków, ponieważ KAS wyposażono w nowoczesne narzędzia informatyczne. Jak się potem okazało, powołanie KAS rzeczywiście przyczyniło się m.in. do poprawy ściągalności podatku VAT.
8 grudnia Episkopat poinformował, że nowym metropolitą krakowskim został dotychczasowy metropolita łódzki, abp Marek Jędraszewski, który zastąpił kard. Stanisława Dziwisza odchodzącego na emeryturę po ukończeniu 75 lat. W kolejnych latach Jędraszewski był postrzegany jako przedstawiciel najbardziej konserwatywnej i upolitycznionej części Episkopatu, znany również z ostrego języka. Zastąpił go w grudniu 2025 r. kard. Grzegorz Ryś.
14 grudnia Sejm uchwalił reformę oświaty, zakładającą, że od roku szkolnego 2017/2018 w Polsce rozpocznie się wygaszanie gimnazjów. Przywrócone miały zostać 8-letnie szkoły podstawowe, 4-letnie licea i 5-letnie technika, a w miejsce szkół zawodowych miały powstać dwustopniowe szkoły branżowe. Reforma wywołała liczne protesty i sprzeciw m.in. ZNP. Ostatni uczniowie gimnazjów ukończyli naukę w 2019 roku i w tym samym roku ubiegali się o przyjęcie do liceów, równolegle z absolwentami 8-letnich szkół podstawowych.
Dwa dni później, 16 grudnia, wybuchł w Sejmie poważny kryzys polityczny. Podczas głosowań nad poprawkami do projektu budżetu na 2017 r. marszałek Sejmu Marek Kuchciński wykluczył z obrad posła PO Michała Szczerbę. Posłowie opozycji, sprzeciwiając się wykluczeniu Szczerby oraz projektowanym restrykcyjnym zmianom w zasadach pracy dziennikarzy w Sejmie, zablokowali mównicę sejmową, uniemożliwiając prowadzenie posiedzenia. Marszałek Kuchciński zdecydował o kontynuowaniu obrad w Sali Kolumnowej, co opozycja uznała za nielegalne. W głosowaniach w Sali Kolumnowej posłowie uczestniczący w obradach (głównie z PiS) uchwalili m.in. budżet na 2017 rok i tzw. ustawę dezubekizacyjną, obniżającą emerytury byłym funkcjonariuszom SB. W tym czasie pod Sejmem zgromadzili się demonstranci, którzy nie chcieli wypuścić parlamentarzystów z gmachu. Okupacja sali plenarnej przez posłów PO i Nowoczesnej trwała do początku stycznia 2017 roku. Marszałek Kuchciński zrezygnował z wprowadzenia planowanych restrykcji wobec dziennikarzy.
W 2016 r. „czarny protest” zmobilizował tysiące kobiet, by wychodzić na ulice i sprzeciwiać się planom zaostrzenia ustawy antyaborcyjnej. (PAP)
pś/ bch/ bst/ ktl/ grg/
