Dziś ostateczna decyzja w sprawie umowy z Mercosurem
Ambasadorowie krajów członkowskich UE zbiorą się w piątek w Brukseli, by podjąć ostateczną decyzję w sprawie zawarcia umowy handlowej z blokiem państw Ameryki Południowej Mercosur. Jeśli wynik głosowania będzie korzystny dla zwolenników porozumienia, przewodnicząca KE otrzyma zielone światło na podpisanie umowy.
W ostatnich dniach Komisja Europejska, której zależy na zawarciu negocjowanego ćwierć wieku porozumienia z państwami Mercosuru: Argentyną, Brazylią, Paragwajem i Urugwajem, zrobiła ukłon w stronę nieprzekonanych państw członkowskich, zwłaszcza Włoch. To premierka tego kraju Giorgia Meloni zablokowała podpisanie umowy w grudniu. Według prezydenta Brazylii Luiza Inacia Luli da Silvy Włoszka miała jednak prosić w rozmowie z nim o maksymalnie miesiąc na przekonanie do umowy włoskich rolników.
Głos Włoch może być kluczowy dla przyjęcia lub odrzucenia porozumienia z Mercosurem. Zablokowanie wejścia w życie tego dokumentu wymaga zbudowania mniejszości co najmniej czterech państw członkowskich, stanowiących co najmniej 35 proc. ludności UE.
Propozycje Komisji Europejskiej
Wychodząc naprzeciw krajom sceptycznym wobec porozumienia z Mercosurem, Komisja Europejska obiecała w minionym tygodniu, że w następnej perspektywie budżetowej, od 2028 r., rolnicy uzyskają szybszy dostęp do kwoty wynoszącej 45 mld euro. Zapowiedziała też, że 10 proc. wszystkich środków wydatkowanych w ramach krajowych i regionalnych planów będzie skierowane na inwestycje na obszarach wiejskich.
Dodatkowo, po naradzie ministrów rolnictwa w środę w Brukseli, KE zaproponowała tymczasowe zawieszenie unijnych ceł na niektóre nawozy, aby obniżyć ich ceny i wspomóc rolników.
Nie przekonało to Polski, Francji, Irlandii i Węgier, które zapowiedziały, że pomimo tych ustępstw będą głosować przeciwko umowie. Francuski prezydent Emmanuel Macron poinformował w czwartek, że jego kraj nie poprze porozumienia. Macron wyjaśnił, że we Francji nie ma zgody na tę umowę, co pokazały debaty w parlamencie.
Protesty rolników
Nacisk na francuskie władze wywierali w czwartek rolnicy, którzy w proteście przeciwko porozumieniu z Mercosurem wjechali traktorami do centrum Paryża. Francja próbowała też na własną rękę odpowiedzieć na niezadowolenie, jakie budzi umowa, wprowadzając zakaz importu produktów, przy których ochronie zastosowano pięć pestycydów zabronionych w UE. Decyzja ta uderzy w producentów owoców i warzyw z Mercosuru.
Jeśli Francja rzeczywiście zagłosuje w piątek przeciwko umowie, będzie to oznaczać, że porozumienie z Mercosurem wejdzie w życie przy sprzeciwie największego producenta rolnego w UE.
Niepokój rolników w UE budzi zwiększenie dostępności rynków unijnych dla producentów niektórych towarów wrażliwych z państw Ameryki Południowej. Na liście są wołowina, drób, nabiał, cukier i etanol.
Na dzień przed głosowaniem rzecznik KE Olof Gill podkreślał, że w ciągu minionego roku wypracowano bezprecedensowe zabezpieczenia dla rolników w sytuacji, w której napływ towarów z Mercosuru wywoła zaburzenia na unijnych rynkach.
Klauzule bezpieczeństwa
Chodzi o klauzule bezpieczeństwa, które są elementem każdej umowy handlowej, ale w przypadku porozumienia z Mercosurem zostały dodatkowo wzmocnione w osobnym rozporządzeniu. Będzie ono głosowane w piątek przez ambasadorów w pierwszej kolejności - poprzedzając decyzję o zatwierdzeniu całej umowy.
- Interesy rolnictwa UE są na pierwszym planie w każdych negocjacjach handlowych, które prowadzimy - zapewnił rzecznik KE. - Oznacza to, że dokładamy wszelkich starań, aby uzyskać jak najlepszy dostęp do rynku dla naszego wiodącego na świecie eksportu produktów rolno-spożywczych. I udało nam się to osiągnąć, generując nadwyżkę w handlu rolnym w wysokości 60 mld euro rocznie - zaznaczył Gill.
Zielone światło ze strony państw członkowskich dla umowy z Mercosurem sprawi, że szefowa KE będzie mogła udać się w odłożoną podróż do Ameryki Południowej, by ostatecznie podpisać porozumienie. Dojdzie do tego w Paragwaju, który sprawuje obecnie prezydencję w tym bloku państw Ameryki Południowej.
Z Brukseli Magdalena Cedro (PAP)
mce/ rtt/ know/
