Europejskie lasy same się regenerują. Kluczową rolę odgrywa konkurencja między drzewami
Obserwacja 300 leśnych rezerwatów Europy pokazała, że ekosystemy te regenerują się bez pomocy człowieka. Bardzo pomaga w tym konkurencja między drzewami.
Naukowcy z Politechniki Federalnej w Zurychu (Szwajcaria), w ramach projektu EuFoRIa sprawdzili, jak radzą sobie europejskie, chronione lasy. Ściślej mówiąc, badaczy interesował stopień regeneracji tych ekosystemów i sposoby, na jakie zachodzi. Sprawdzali m.in. rozległe zależności między różnymi gatunkami drzew, gęstością zalesienia, klimatem i wpływem różnego typu sytuacji nietypowych.
Jak się okazuje, w regeneracji lasu kluczową rolę odgrywa konkurencja między drzewami. Nawzajem wspierają się jedynie nieliczne gatunki – informują eksperci. Takiej współpracy między drzewami jest dużo mniej, niż zakładano.
Na poziom konkurencji duży spływ mają przy tym różnorodne czynniki, takie jak temperatura czy nawodnienie. Na przykład stres wywołany zimnem skłania drzewa raczej do współpracy. Natomiast niedobór wody nasila konkurencję, co np. powoduje spowolnienie wzrostu małych drzew.
Badanie pokazało także strategie, jakie różne drzewa stosują, aby zregenerować swoje populacje. Niektóre na przykład szczególnie dobrze radzą sobie w gęstym lesie. Inne czekają na jakieś zaburzenie ekosystemu, choćby pożar czy burze, które spowodują zniszczenia w piętrze koron – kiedy tylko do tych gatunków zacznie docierać więcej światła, zaczynają gwałtownie rosnąć.
Co ważne, w mieszanych lasach strategie różnych gatunków nakładają się na siebie. Oznacza to, że takie lasy są lepiej przystosowane do zmian klimatycznych – więcej drzew poradzi sobie np. z suszą czy upałem.
Będzie to z kolei powodowało zmiany nie tylko w kompozycji lasu, ale także jego strukturze, czyli proporcjach drzew o różnym wieku i wysokości. Powstają w ten sposób struktury – podkreślają naukowcy – które mogą się uwidocznić tylko w naturalnie rozwijających się lasach. (PAP)
Marek Matacz
kno/
