"Fundamentalna zmiana w polityce zagranicznej". Media o wystąpieniu premiera Kanady w Davos
Wystąpienie premiera Marka Carneya w Davos jest jego najważniejszym przemówieniem, oznacza fundamentalną zmianę w kanadyjskiej polityce zagranicznej – oceniają kanadyjskie media w komentarzach do wystąpienia nazywanego już „doktryną Carneya”.
Carney we wtorkowym przemówieniu powiedział m.in., że dawny porządek świata się załamuje, mocarstwa używają ekonomicznej integracji jako broni, a coraz bardziej widoczna jest tendencja niektórych państw, by dostosowywać się do wymogów silniejszych. Podkreślił jednak, że kraje średniej wielkości nie są bezsilne i mogą one tworzyć owe sojusze.
„Czy Carney właśnie zasygnalizował potężną zmianę w kierunkach zagranicznej polityki Kanady?” – zapytał komentator publicznego nadawcy CBC, dodając, że premier powiedział, że światowy porządek oparty na zasadach się skończył i był rodzajem złudzenia. CBC cytowało senatora Petera Boehma, byłego dyplomatę, który podsumował, że wystąpienie Carneya było przemówieniem o „największym znaczeniu” od 1947 r., gdy ówczesny minister spraw zagranicznych Louis St. Laurent przedstawił zasady kanadyjskiej polityki zagranicznej po II wojnie światowej.
„Koniec niewinności” – zatytułował publiczny francuskojęzyczny nadawca Radio-Canada swój komentarz do wystąpienia Carneya i przypomniał, że Carney chciał początkowo wykorzystać pobyt w Davos do zachęcania do inwestycji w Kanadzie. Jednak w końcu „wykorzystał swój czas na wygłoszenie najważniejszego swojego wystąpienia na temat polityki zagranicznej od kiedy jest premierem”.
Kanadyjskie media cytowały szeroko komentarze prasy zagranicznej, zwracające uwagę na znaczenie wystąpienia w Davos i fakt, że Carney sam napisał swoje przemówienie. Komentator telewizji CTV uznał, że „bez wątpienia” było to najbardziej znaczące przemówienie Carneya od czasu, gdy objął stanowisko premiera. „To deklaracja – doktryna – jak Kanada i inne średniej wagi państwa (...) będą musiały działać w świecie, w którym zasady są wymazywane” - dodał.
Dziennik „Toronto Star” określił wystąpienie Carneya jako bezkompromisowe; zwrócił uwagę na fragmenty o końcu „starego świata” i cytował komentarze, że był to „manifest wolnych ludzi”.
Natomiast „Globe and Mail” już we wtorek podkreślił, że Carney skrytykował Trumpa bez wymieniania go, „w dobitnym wystąpieniu w Davos”. „Było jasne, że obwinia amerykańskiego prezydenta o to, co określił jako załamanie globalnych relacji” – napisał komentator.
Francuskojęzyczny dziennik „La Presse” zatytułował komentarz „Requiem dla Pax Americana” i zacytował fragment wystąpienia o tym, że „kiedy nie siedzi się przy stole, jest się w menu”. „Nie przypominam sobie wystąpienia poważniejszego, świadomego, o większym znaczeniu, które by wygłosił jakikolwiek kanadyjski premier” – stwierdził komentator.
Kanadyjskie media koncentrowały się na odniesieniach do bieżącej polityki, prawie całkowicie pomijając odniesienia Carneya do eseju Vaclava Havla „Siła bezsilnych” z 1978 r. i tego, że premier Kanady podkreślił, iż reżimy trwają tak długo, aż ktoś pierwszy nie zgodzi się na kontynuację iluzji. Duża część mediów zamieszczała link do całości przemówienia premiera.
Krytycznie do Carneya odniosły się prawicowo-konserwatywne media z grupy Postmedia, takie jak dziennik „National Post” i tabloid „Toronto Sun”. „National Post” pisał o „realpolitik” Carneya, ale krytykował go za porozumienie z Chinami i alarmował, że za to przemówienie premier „ryzykuje gniew Waszyngtonu”. Komentator „Toronto Sun” uznał przemówienie za „okropne”.
Na kanadyjskich portalach społecznościowych od wielu tygodni przypomina się, że grupa Postmedia, która przejęła wiele lokalnych gazet, jest kontrolowana przez związany z Republikanami amerykański fundusz Chatham Asset Magagement. Trwa zbieranie podpisów pod petycją do parlamentu, by ustawodawca uchwalił przepisy wymagające, by w mediach większość miał kanadyjski kapitał.
Z Toronto Anna Lach (PAP)
lach/ mal/ kgr/
