Historyczny układ ulicy Kruczej w Warszawie wpisany do rejestru zabytków [WIDEO]
Mazowiecki wojewódzki konserwator zabytków Marcin Dawidowicz wpisał do rejestru zabytków historyczny układ urbanistyczny ulicy Kruczej (na odcinku od ul. Pięknej do Al. Jerozolimskich). Ratusz chce przebudować ulicę - zwęzić ją, a pomiędzy pasami stworzyć park. Mieszkańcy nie chcą tego remontu.
Postępowanie o wpis do rejestru zabytków było przeprowadzone w związku z wnioskiem organizacji społecznej Obrońcy Zabytków Warszawy.
Uzasadniając decyzję, konserwator wskazał, że objęty postępowaniem układ urbanistyczny jest wyjątkową realizacją w skali Warszawy.
„Jego trzonem jest ulica wytyczona pod koniec XVIII w. na podmokłych terenach, w bezpośrednim sąsiedztwie ulicy Brackiej i tzw. Drogi Królewskiej. Do II poł. XIX w. ułatwiała komunikację na linii północ-południe pomiędzy równoległymi do siebie ulicami Nowogrodzką, Żurawią, Wspólną, Hożą, Wilczą i Piękną, wzdłuż których wznoszono zabudowę mieszkaniową oraz tworzono ogrody” – dodał.
Zaznaczył, że pierwszą zasadniczą zmianę przyniósł „ruch budowlany zapoczątkowany w trzeciej ćwierci XIX w., kiedy to rozpoczęto budowę kamienic 4- i 5-kondygnacyjnych w układzie zamkniętym, jednopodwórzowych, z przejazdem bramnym, o bogatym detalu architektonicznym na elewacjach”.
Działania wojenne, a w szczególności niezwykle intensywne walki w czasie powstania warszawskiego, pożary i bombardowania, doprowadziły do znacznego zniszczenia historycznej zabudowy. Po zakończeniu II wojny światowej odgruzowano ulicę, nie zdecydowano się jednak na odbudowę kamienic.
„Drugą fazą zabudowy ul. Kruczej były lata 1947-1960, kiedy zrealizowano drugą po Marszałkowskiej Dzielnicy Mieszkaniowej kompleksowo zaprojektowaną koncepcję urbanistyczną o charakterze propagandowym, wykorzystującą przedwojenne ciągi komunikacyjne” – przekazał konserwator.
Miała tam powstać tzw. dzielnica ministerialna z gmachami administracyjno-rządowymi i partyjnymi. Powstały wtedy wznoszone w latach 1947-1960 gmachy administracyjne i użyteczności publicznej zaprojektowane przez czołowych architektów tego czasu.
Przebudowa ulicy Kruczej
„Jednocześnie informujemy, że decyzja wpisu do rejestru nie rozstrzyga kwestii związanych z przebudową ulicy, a zieleń była i jest istotnym elementem kompozycji objętego ochroną układu urbanistycznego. Ze względu na wpis planowane prace remontowe będą musiały uzyskać aprobatę stołecznego konserwatora zabytków, z uwagi na podział kompetencji” – podkreślił wojewódzki konserwator.
Podczas zorganizowanej w środę konferencji Dawidowicz wyjaśnił, że wpis został ustanowiony w wyniku analizy wniosku popartego prawie 600 podpisami mieszkańców.
– Byłem zobligowany wszcząć i przeprowadzić postępowanie. Zostało ono przeprowadzone maksymalnie szybko. Decyzja została wydana po niespełna trzech miesiącach. Szybkie przeprowadzenie tej procedury umożliwi miastu przejście do dalszego etapu myślenia o rewitalizacji tej ulicy i jej przebudowie.
Wyjaśnił, że ochrona konserwatorska nie oznacza ochrony asfaltu, krzywych chodników czy krawężników. Dodał też, że w rejestrze jest wpisane kilka układów ulic, które są remontowane.
Decyzja ma nadany rygor natychmiastowej wykonalności.
– W związku z tym niemal na bieżąco władze miasta mogą przystąpić do uzgodnień i negocjacji z Biurem Stołecznego Konserwatora Zabytków. Decyzja nie ma podłoża politycznego ani ideologicznego – podkreślił Dawidowicz.
Strony mogą się odwołać od tej decyzji do ministra kultury i dziedzictwa narodowego.
Według planów Zarządu Dróg Miejskich przebudowana ulica Krucza miałaby być zwężona do dwóch jednokierunkowych jezdni, a w środku miałby powstać park linearny ze zbiornikami na wodę i retencję oraz z niską zielenią i z ok. 250 wysokimi drzewami.
– Zakładamy, że w miejscach dzisiejszych skrzyżowań wyniesione zostaną tarcze skrzyżowania, przez co wjazd na nie będzie odbywać się w sposób spowolniony, co pozwoli nam uniknąć budowy sygnalizacji świetlnej. Poprawi się płynność ruchu – wyjaśniał dyrektor ZDM Łukasz Puchalski.
Dodał, że obecne przystanki autobusowe będą zachowane, a częstotliwość komunikacji miejskiej zostanie utrzymana na co najmniej takim samym poziomie, jeśli nie wyższym.
ZDM zakłada, że część przejazdów w poprzek ul. Kruczej będzie niedostępna dla kierowców. W zamian na odcinku od Pięknej do Alei Jerozolimskich pojawią się miejsca do zawracania.
Do dyspozycji mieszkańców będzie na przebudowanej ulicy 300 miejsc parkingowych. Nie ma planów wytyczenia tam drogi rowerowej – rowerzyści będą jeździć ulicą.
O to, czy decyzja MWKZ krzyżuje plany ratusza dotyczące przebudowy ulicy, pytany był w środę na konferencji prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski.
Prezydent Warszawy: jesteśmy w kontakcie z wojewódzkim i z miejskim konserwatorem. Mam nadzieję, że nie opóźni to prac
– Nie wiem jeszcze, czy krzyżuje to plany ratusza, bo jesteśmy na etapie wyjaśniania tego z konserwatorem. Ze wstępnych jego wypowiedzi raczej nie wynika, że nie powinno to pokrzyżować naszych planów. Ale dokładnie będziemy analizować tę decyzję. Jesteśmy w kontakcie z wojewódzkim i z miejskim konserwatorem. Mam nadzieję, że nie opóźni to prac – powiedział Trzaskowski.
Mieszkańcy są przeciwni przebudowie Kruczej. Obawiają się m.in. przekształcenia ulicy w tzw. ulicę imprezową, co mogłoby powodować wzrost hałasu, zaburzenia porządku publicznego oraz zakłócenie spokoju nocą. Na sesji rady dzielnicy radni wskazywali też na brak priorytetu dla funkcji mieszkaniowej w planowanych działaniach modernizacyjnych, ograniczenie liczby miejsc parkingowych dla mieszkańców w bezpośredniej okolicy ich budynków, a także na utrudnienia w codziennym przemieszczaniu się wynikające ze zmian w przepustowości ulicy (co negatywnie wpłynie na punktualność kursowania miejskiego autobusu linii 107 i spowoduje utrudnienia w ruchu na ul. Pięknej), zagrożenia dla bezpieczeństwa wynikające z utraty przez ul. Kruczą zdolności pełnienia funkcji korytarza awaryjnego dla ścisłego centrum, w przypadku zamknięcia ul. Marszałkowskiej, Al. Jerozolimskich lub Al. Ujazdowskich.
Radni w trakcie dyskusji podnosili kwestię zwężenia ulicy, bojąc się, że będzie zakorkowana przez auta z dostawami; problemem może być też dojazd do przedszkola; w przypadku np. manifestacji w Alejach Jerozolimskich ulica stanie się nieprzejezdna. Nie podoba im się również brak przejazdów poprzecznych przez Kruczą.
Zarzucili też, że nowy wygląd ulicy będzie bardziej stworzony z myślą o turystach niż o mieszkańcach. (PAP)
mas/ mark/ jpn/ joz/ mhr/gn/
