Izrael może zaatakować Iran. USA obawiają się zmasowanego odwetu
Wysłannik USA ds. Bliskiego Wschodu Steve Witkoff ostrzegł, że jeżeli dojdzie do zapowiadanego przez media ataku Izraela na irańskie instalacje nuklearne, odwet Teheranu może przytłoczyć izraelską obronę powietrzną i spowodować masowe ofiary i duże straty - poinformował w czwartek portal Axios.
Witkoff miał powiedzieć republikańskim senatorom w zeszłym tygodniu, że jeżeli Waszyngton i Teheran nie osiągną porozumienia w sprawie umowy nuklearnej, Izrael może zaatakować Iran - przekazał Axios za źródłami.
Odwet Teheranu
Wysłannik prezydenta Donalda Trumpa miał też ostrzec, że ewentualny odwet Teheranu może spowodować masowe ofiary i zniszczenia, a arsenał irańskich rakiet balistycznych jest dla Izraela "równie dużym zagrożeniem", jak program nuklearny tego państwa.
Amerykańskie media poinformowały w czwartek, że Izrael jest gotowy do zaatakowania irańskiej infrastruktury nuklearnej "w najbliższych dniach".
Nie jest jasne, czy i jaką rolę w takim uderzeniu odegrałyby Stany Zjednoczone. Według mediów Trump ostrzegał w ostatnich tygodniach premiera Benjamina Netanjahu, by nie atakował Iranu.
Amerykański przywódca miał apelować, by Izrael powstrzymał się z atakiem do czasu zakończenia negocjacji. Ambasador USA w Jerozolimie Mike Huckabee powiedział w czwartek, że nie sądzi, by Izrael zaatakował Iran bez zgody Waszyngtonu.
Szósta runda amerykańsko-irańskich rozmów
W niedzielę ma odbyć się szósta runda amerykańsko-irańskich rozmów o porozumieniu nuklearnym, które ma ograniczyć irański program atomowy w zamian za zniesienie części sankcji.
Głównym celem Waszyngtonu jest uniemożliwienie zbudowania broni atomowej przez Iran. Zachód oskarża Teheran o potajemne rozwijanie zdolności koniecznych do jej produkcji. Iran zaprzecza, przekonując, że jego program nuklearny ma wyłącznie cywilny charakter.
Dla rządu w Jerozolimie Iran pozostaje najważniejszym i najgroźniejszym wrogiem. Reżim w Teheranie deklaruje chęć zniszczenia Izraela. Według mediów Izrael w ostatnich miesiącach zintensyfikował przygotowania do prewencyjnego ataku na Iran, nawet mimo nieprzychylności Trumpa wobec tego posunięcia.
Nic nie wskazuje na to, by w negocjacjach USA-Iran miał nastąpić przełom. Trump przyznał w środę, że nie jest pewien, czy uda mu się przekonać Teheran, by przestał wzbogacać uran. Iran deklaruje, że nie zgodzi się na to kluczowe żądanie USA. W czwartek Trump ogłosił jednak, że USA są blisko zawarcia "całkiem dobrej" umowy z Iranem, niemniej dodał, że istnieje ryzyko wybuchu "potężnego konfliktu".
Trump wielokrotnie groził konsekwencjami militarnymi i gospodarczymi, jeżeli Teheran odrzuci porozumienie.
Setki rakiet balistycznych
Dziennik "New York Times" napisał w czwartek, że jeżeli izraelskie uderzenie doszłoby do skutku, Iran jest przygotowany do natychmiastowego kontrataku przy pomocy setek rakiet balistycznych.
Iran już wcześniej zagroził, że jego ewentualny odwet może obejmować ataki na amerykańskie bazy na Bliskim Wschodzie. USA poinformowały w środę wieczorem, że wycofują część swoich dyplomatów i ich rodzin z państw regionu.
Prezydent Iranu Masud Pezeszkian ogłosił w czwartek, że jeżeli potencjał nuklearny jego kraju zostanie zniszczony, będzie on odbudowany.
Dowódca irańskiej Gwardii Rewolucyjnej gen. Hosejn Salami zapowiedział tego samego dnia, że odwet za ewentualny izraelski atak będzie "bardziej bolesny i niszczący", niż dwa zmasowane naloty Iranu na Izrael w 2024 r.
W kwietniu i październiku ub.r. Iran wystrzelił na Izrael - odpowiednio - około 120 i 200 rakiet balistycznych. Większość pocisków zestrzelono, w obronie Izraela pomagały wojska m.in. USA, Wielkiej Brytanii i Francji. Izrael przeprowadził naloty odwetowe na Iran.
Od października 2024 r. Iran znacznie zwiększył produkcję rakiet balistycznych, do ok. 50 miesięcznie - napisał Axios za amerykańskim źródłem. Portal dodał, że według wywiadu USA Teheran dysponuje ok. 2000 pociskami z głowicami o masie ok. 900 kg lub większej.
Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (MAEA) formalnie uznała w czwartek, że po raz pierwszy od 20 lat Iran nie wypełnia swych zobowiązań w sferze nuklearnej. Tego samego dnia Iran zapowiedział, że zamierza otworzyć nowy zakład wzbogacania uranu.
Jerzy Adamiak (PAP)
adj/ mal/gn/
