Kłopoty WHO. USA oficjalnie opuszczają organizację
Stany Zjednoczone oficjalnie opuszczą w czwartek Światową Organizację Zdrowia (WHO). Prezydent USA Donald Trump zdecydował o wyjściu z tej organizacji rok temu, pierwszego dnia drugiej kadencji swojej prezydentury. USA były największym darczyńcą WHO.
Trump podpisał rozporządzenie wykonawcze o wyjściu z WHO 20 stycznia 2025 r. Amerykański przywódca zarzucił wówczas tej organizacji, że nie poradziła sobie z pandemią COVID-19 i nie radzi sobie z innymi kryzysami dotyczącymi zdrowia publicznego.
USA wychodzą z WHO
Według Trumpa organizacja domagała się też od USA „nieuczciwych uciążliwych płatności”, nieproporcjonalnych względem sum płaconych przez inne, duże kraje członkowskie, jak np. Chiny.
Trump po raz pierwszy zdecydował o wycofaniu USA z WHO jeszcze w 2020 r. Cały proces trwa jednak 12 miesięcy, a jego następca w Białym Domu, Joe Biden anulował ten krok w styczniu 2021 r.
Według amerykańskiego prawa USA muszą powiadomić o takiej decyzji z rocznym wyprzedzeniem oraz uiścić wszystkie zaległe opłaty przed wystąpieniem.
Wcześniej WHO informowała, że USA nie zapłaciły jeszcze 260 mln dolarów zaległych opłat za lata 2024-25.
USA największym sponsorem organizacji
W czwartek rzecznik Departamentu Stanu przekazał, że zaniedbania WHO w zakresie gromadzenia, zarządzania i udostępniania informacji kosztowały USA biliony dolarów. Dodał, że prezydent skorzystał ze swojego prawa do wstrzymania przekazywania WHO jakichkolwiek funduszy, wsparcia lub zasobów rządu USA w przyszłości.
„Amerykanie zapłacili tej organizacji więcej niż wystarczająco, a ten cios gospodarczy jest większy niż zaliczka na poczet jakichkolwiek zobowiązań finansowych wobec organizacji” – napisał w mailu do agencji Reutera.
„To rażące naruszenie prawa amerykańskiego” – podsumował Lawrence Gostin z Instytutu O’Neilla ds. Prawa Zdrowia Globalnego na Uniwersytecie Georgetown w Waszyngtonie. Dodał jednak, że „Trumpowi najprawdopodobniej ujdzie to na sucho”.
Dyrektor generalny WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus wielkrotnie ostrzegał, że wyjście z USA osłabi działania tej organizacji i apelował do Waszyngtonu o zmianę zdania.
Według danych WHO, Stany Zjednoczone były największym sponsorem organizacji i w latach 2022-2023 zapłaciły jej ponad 1,2 mld dolarów, co stanowiło ok. 18 proc. całego budżetu. Drugie w tym zestawieniu były Niemcy z 856 mln USD, zaś druga największa gospodarka świata, Chiny, dołożyła zaledwie nieco ponad 156 mln.
WHO powstała w 1948 r. jako agencja wyspecjalizowana ONZ i zajmuje się koordynowaniem działań na rzecz zdrowia publicznego, ustalaniem norm w tym zakresie i reagowaniem na sytuacje kryzysowe, jak np. epidemie. (PAP)
ek/ adj/ ppa/
